თბილისი · თარჯიმანი

დანიური ენის თარჯიმანი თბილისში

ვთარგმნით დანიურიდან ქართულად და ქართულიდან დანიურად პირად, საგანმანათლებლო, სამედიცინო, სასამართლო და კორპორატიულ დოკუმენტებს: დაბადებისა და ქორწინების მოწმობებს, ნასამართლობის ცნობას, დიპლომებს, CVR-ის ამონაწერებს, ხელშეკრულებებს, ეპიკრიზებს.

ვთარგმნით დანიურიდან ქართულად და ქართულიდან დანიურად პირად, საგანმანათლებლო, სამედიცინო, სასამართლო და კორპორატიულ დოკუმენტებს: დაბადებისა და ქორწინების მოწმობებს, ნასამართლობის ცნობას, დიპლომებს, CVR-ის ამონაწერებს, ხელშეკრულებებს, ეპიკრიზებს. თარგმანს ნოტარიულად ვამოწმებთ: ნოტარიუსი ადასტურებს, რომ თარგმანს ხელს აწერს დანიურ-ქართულ წყვილში მის რეესტრში რეგისტრირებული მთარგმნელი. სტანდარტული ვადა 1 სამუშაო დღეა, ხოლო სამუშაო საათებში მიღებული ნოტარიული თარგმანი ექსპრესით 1-2 საათში მზადდება. დანიისთვის მთავარი წესი ასეთია: დანია ჰააგის აპოსტილის კონვენციის წევრია, ამიტომ აპოსტილი ქართულ დედანს ედება და არა თარგმანს, „ავტორიზებული მთარგმნელის" ინსტიტუტი დანიაში 2016 წლიდან აღარ არსებობს, და ბევრი დანიური უწყება ინგლისურ თარგმანსაც იღებს. დოკუმენტის სკანს საიტზე ტვირთავთ ან ოფისში მოგაქვთ (დავით აღმაშენებლის გამზირი 115), ორიგინალი კი მხოლოდ მაშინ გვჭირდება, როცა მასზე აპოსტილი უნდა დაისვას ან უწყება თარგმანის დედანთან აკინძვას ითხოვს.

დანიური თუ ინგლისური: პირველი კითხვა, რომელსაც ვსვამთ

დანიის საიმიგრაციო სამსახური (Udlændingestyrelsen), საერთაშორისო რეკრუტირებისა და ინტეგრაციის სააგენტო (SIRI), რომელიც სამუშაო და სასწავლო ბინადრობის ნებართვებს გასცემს, საოჯახო სამართლის სააგენტო (Familieretshuset), რომელიც ქორწინების საკითხებს განაგებს, და უმაღლესი განათლებისა და მეცნიერების სააგენტო დოკუმენტებს დანიურ, ინგლისურ და ხშირად გერმანულ ან სკანდინავიურ ენებზეც იღებენ. ეს ნიშნავს, რომ ბინადრობის, სამუშაო ნებართვის, სწავლისა და ქორწინების პროცედურებისთვის ქართული საბუთის ინგლისური ნოტარიული თარგმანი ხშირად სრულიად საკმარისია, და ასეთ შემთხვევაში ინგლისურს გულწრფელად ვურჩევთ: ეს ვერსია სხვა ქვეყნებშიც გამოგადგებათ.

დანიური თარგმანი საჭიროა იქ, სადაც უწყება ან პარტნიორი ამას ცალსახად ითხოვს: სასამართლოებში, სადაც საპროცესო ენა დანიურია; მუნიციპალიტეტებში (kommune) სოციალური, საოჯახო და საბინაო საკითხებისთვის; პაციენტთა უსაფრთხოების სამსახურში სამედიცინო ავტორიზაციის გარკვეულ ეტაპებზე; ზოგიერთ დამსაქმებელთან, პროფესიულ კავშირსა და ბანკში. თუ ორივე ვერსია გჭირდებათ, დანიურ და ინგლისურ თარგმანს ერთ ვიზიტში ვამოწმებთ ნოტარიუსთან.

საპირისპირო მიმართულებით წესი პირიქითაა: დანიური დოკუმენტი ქართული უწყებისთვის ქართულად ითარგმნება და აუცილებლად დანიური დედნიდან. დანიური უწყებების მიერ დართული ინგლისური ვერსია ხშირად შემოკლებულია, ნოტარიულად დამოწმებული თარგმანი კი დედანს ზუსტად უნდა შეესაბამებოდეს, ამიტომ შუალედური ინგლისური ტექსტიდან თარგმნა აქ შეცდომაა.

ვინ და რისთვის უკვეთავს დანიურ თარგმანს

  • ქართველი სპეციალისტები, რომლებიც დანიაში სამუშაო ნებართვას ითხოვენ ხელფასის ლიმიტის სქემით ან პოზიტიური სიით: დიპლომი, სამუშაო გამოცდილების ცნობები, შრომითი ხელშეკრულება
  • სტუდენტები კოპენჰაგენის, ორჰუსის, ოლბორგის, სამხრეთ დანიის უნივერსიტეტებსა და დანიის ტექნიკურ უნივერსიტეტში: ატესტატი, დიპლომი, ნიშნების ფურცელი
  • საერთაშორისო წყვილები, რომლებიც კოპენჰაგენში ან სხვა დანიურ მუნიციპალიტეტში ქორწინდებიან: დაბადების მოწმობა, ცნობა ოჯახური მდგომარეობის შესახებ, განქორწინების დოკუმენტები
  • ქართულ-დანიური ოჯახები: დანიაში დაბადებული ბავშვის მოწმობა, ქორწინების მოწმობა, საოჯახო სამართლის სააგენტოს გადაწყვეტილებები
  • ექიმები და ექთნები, რომლებიც დანიაში ავტორიზაციას ითხოვენ: სამედიცინო დიპლომი, სასწავლო პროგრამა, პრაქტიკის ცნობები
  • ქართული კომპანიები დანიელ პარტნიორებთან და დანიური კომპანიები, ორგანიზაციები საქართველოში: რეესტრის ამონაწერი, წესდება, ხელშეკრულებები, პროექტის ანგარიშები

ნოტარიული თარგმანი დანიურზე და დანიურიდან

რას ადასტურებს ქართველი ნოტარიუსი

ქართული ნოტარიული დამოწმება თარგმანის შინაარსს არ ამოწმებს: ნოტარიუსი ადასტურებს მთარგმნელის ხელმოწერის ნამდვილობას, ხოლო მთარგმნელი, რომლის კვალიფიკაცია დანიურ-ქართულ წყვილში წინასწარ არის შემოწმებული, თარგმანის სისწორეზე პასუხისმგებლობას იღებს. თარგმანი დედანთან ან მის ასლთან იკინძება, მთარგმნელი ხელს ნოტარიუსის თანდასწრებით აწერს, ნოტარიუსი კი დოკუმენტს ბეჭდით, ხელმოწერითა და სარეგისტრაციო ნომრით ამოწმებს. დანიურ ენაზე რეგისტრირებული მთარგმნელების რიცხვი საქართველოში მცირეა, და „დანიურის მცოდნის" თარგმანის დამოწმება შეუძლებელია: ხელი უნდა მოაწეროს იმან, ვისი ხელმოწერაც ნოტარიუსის რეესტრშია სწორედ ამ ენობრივ წყვილში. ჩვენს გუნდში ასეთი მთარგმნელები არიან, ამიტომ პროცედურა შუამავლების გარეშე მიმდინარეობს.

დანიური სისტემა 2016 წლის შემდეგ

2016 წლის 1 იანვრამდე დანიაში სახელმწიფოს მიერ ავტორიზებული მთარგმნელების (statsautoriseret translatør) თარგმანს კანონი ოფიციალურ სტატუსს ანიჭებდა. ავტორიზაციის გაუქმების შემდეგ დანიური უწყებები თარგმანის ფორმაზე თავად წყვეტენ: თარგმანს თან ახლავს მთარგმნელის ხელმოწერილი განცხადება სისრულისა და სისწორის შესახებ, ოფიციალური პროცედურებისთვის კი ხშირად მოითხოვება, რომ ეს ხელმოწერა ნოტარიუსმა ან სავაჭრო პალატამ დაადასტუროს. საქართველოში შესრულებულ ნოტარიულ თარგმანს ბევრი დანიური უწყება იღებს, თუ დედანს აპოსტილი ახლავს და ის თარგმანშიც არის ასახული, თუმცა ზოგი დანიაში დამოწმებულ თარგმანს ამჯობინებს, ამიტომ შეკვეთამდე მიმღებ უწყებასთან ვამოწმებთ. თუ დანიური მიმღები „ავტორიზებულ მთარგმნელს" ითხოვს, ეს, როგორც წესი, მოძველებული შიდა ინსტრუქციის შედეგია, რომელიც ერთი წერილით ზუსტდება.

აპოსტილი: სწორი თანმიმდევრობა

დანია ჰააგის აპოსტილის კონვენციას 2006 წლის ბოლოს შეუერთდა, საქართველო კი კონვენციის მონაწილეა 2007 წლიდან, ამიტომ ორ ქვეყანას შორის საკონსულო ლეგალიზაცია საჭირო არ არის. ქართული დოკუმენტის გზა დანიისკენ ასეთია: ჯერ აპოსტილი ქართულ დედანზე სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოში (იუსტიციის სახლში), შემდეგ დოკუმენტის თარგმნა აპოსტილის ჩათვლით, ბოლოს ნოტარიუსი მთარგმნელის ხელმოწერის ნამდვილობას ამოწმებს. თავად ნოტარიულ თარგმანს საქართველოში აპოსტილი არ ედება: სააგენტოს წესით, ასლის დედანთან სისწორისა და თარგმანის სისწორის სანოტარო დამოწმება აპოსტილით დასამოწმებელ დოკუმენტებს არ განეკუთვნება. აპოსტილი ასევე არ ედება პირადობის დოკუმენტებსა და მათ ასლებს (გამონაკლისია გამცემი ორგანოს მიერ დამოწმებული ქართული პასპორტის ასლი), მართვის მოწმობას და კერძო კომპანიების დოკუმენტებს, გარდა სამედიცინო და საგანმანათლებლო დაწესებულებებისა. დაწვრილებით იხილეთ აპოსტილი საქართველოში და დოკუმენტის მარშრუტი.

თუ დანიური სასამართლო ან მუნიციპალიტეტი ქართულ ნოტარიულ თარგმანზე მეტს ითხოვს, ორი გზა არსებობს. პირველი: სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტო თავად თარგმნის აპოსტილით დასამოწმებელ დოკუმენტს და საკუთარ თარგმანს აპოსტილით ამოწმებს; შსს-ს მომსახურების სააგენტო იგივეს აკეთებს საკუთარ დოკუმენტებზე, მაგალითად ნასამართლობის ცნობაზე, ინგლისურის ჩათვლით რვა ენაზე, დანიური კი ამ ენებს შორის არ არის. მეორე: თარგმანის დამოწმება დანიაში, დანიური უწყების მიერ აღიარებული წესით. დანიური დოკუმენტის აპოსტილს კი დანიის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ლეგალიზაციის სამსახური გასცემს კოპენჰაგენში, და ეს ქვეყანაში აპოსტილის ერთადერთი გამცემი ორგანოა. საქართველოში დანიური დოკუმენტი დანიური აპოსტილით დედანზე და ჩვენი ნოტარიულად დამოწმებული ქართული თარგმანით მიიღება, და ეს სქემა ყველა ქართულ უწყებაში მუშაობს.

დანიური ნოტარიუსი და ქართული მინდობილობა

დანიაში ნოტარიუსი (notarius publicus) საქალაქო სასამართლოსთან (byret) მოქმედი თანამდებობის პირია, რომლის ფუნქცია კონტინენტურ ნოტარიუსზე ბევრად ვიწროა: ის ხელმოწერის ნამდვილობას და ასლის შესაბამისობას ადასტურებს, მაგრამ აქტებს არ ადგენს და დოკუმენტის შინაარსზე პასუხს არ აგებს. ამიტომ დანიაში ნოტარიულად „დამოწმებული" ხელშეკრულება ქართული ნოტარიული აქტის ტოლფასი არ არის, და თარგმანში ეს განსხვავება ზუსტად უნდა აისახოს. საპირისპირო მიმართულებით ქართული ნოტარიული მინდობილობა დანიაში აპოსტილითა და თარგმანით მოქმედებს, მაგრამ დანიური ბანკები და უწყებები უფლებამოსილებების კონკრეტულ ჩამონათვალს ელოდებიან; ზოგადი ფორმულირება მათთვის არასაკმარისია, ამიტომ მინდობილობის თარგმნამდე ფორმულირებაზეც გაძლევთ რჩევას.

ელექტრონული დანიური დოკუმენტი: MitID და Digital Post

დანია მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე ციფრული სახელმწიფოა: დაბადების, ქორწინების ან რეესტრის ცნობა ხშირად მხოლოდ ელექტრონულად, MitID ხელმოწერით და Digital Post-ის მეშვეობით გაიცემა, ქაღალდის ვერსიის გარეშე. ქართული უწყება კი ნაბეჭდ დოკუმენტს აპოსტილით ითხოვს. დანიის საგარეო საქმეთა სამინისტრო ელექტრონულ დოკუმენტს აპოსტილს ცალკე პროცედურით ურთავს, და ეს წინასწარ უნდა დაიგეგმოს, სასურველია დანიაში ყოფნისას. ჩვენი რჩევა ერთია: სანამ დანიურ დოკუმენტს საქართველოში გამოგზავნით, დარწმუნდით, რომ მას აპოსტილი იმ ფორმით ახლავს, რომელსაც ქართული უწყება მიიღებს. თარგმანში ელექტრონული წარმომავლობა, ციფრული ხელმოწერის ბლოკი და გადამოწმების კოდი სრულად აისახება, ხოლო ბეჭდის არარსებობა, რომელიც დანიური დოკუმენტისთვის ნორმაა, შენიშვნით განიმარტება, რომ ქართველმა თანამშრომელმა ის დოკუმენტის ნაკლად არ ჩათვალოს.

ნაბიჯ-ნაბიჯ: ქართული საბუთები კოპენჰაგენში ქორწინებისთვის

დანია საერთაშორისო წყვილებისთვის ევროპაში ქორწინების ერთ-ერთი ყველაზე მარტივი ადგილია, და საოჯახო სამართლის სააგენტო დოკუმენტებს დანიურ, ინგლისურ და გერმანულ ენებზე იღებს. ტიპური გზა ასეთია:

  1. დაბადების მოწმობისა და ოჯახური მდგომარეობის ცნობის აღება საქართველოში; ქორწინების დამაბრკოლებელი გარემოებების არარსებობის ცნობას სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტო გასცემს, და დრო სწორად უნდა გაითვალოთ, რადგან დანიური სააგენტო ცნობის სიახლეს ამოწმებს.
  2. აპოსტილი დედნებზე იუსტიციის სახლში, რასაც შეკვეთის ფარგლებში ვასრულებთ; პასპორტს აპოსტილი არ ედება.
  3. სრული პაკეტის ინგლისურად (ან, სურვილისამებრ, დანიურად) თარგმნა და ნოტარიული დამოწმება.
  4. ელექტრონული ვერსიის ატვირთვა სააგენტოს ონლაინ სისტემაში წინასწარი შემოწმებისთვის.
  5. ქორწინების შემდეგ დანიური ქორწინების მოწმობის (vielsesattest) აპოსტილირება დანიაში და ქართული თარგმანი საქართველოში რეგისტრაციისთვის.

წინა ქორწინების შემთხვევაში პაკეტს განქორწინების ან მეუღლის გარდაცვალების დოკუმენტი ემატება. დაწვრილებით იხილეთ დაბადების მოწმობის თარგმნა.

ტიპური დოკუმენტები ორივე მიმართულებით

  • ნასამართლობის ცნობა ბინადრობისა და ზოგიერთი სამუშაო პოზიციისთვის: ცნობა 15 კალენდარული დღე მოქმედებს, ამიტომ თარგმანი და აპოსტილი მოკლე ვადაში იგეგმება
  • დიპლომი, ნიშნების ფურცელი და სასწავლო პროგრამა კვალიფიკაციის შეფასებისა და სამედიცინო ავტორიზაციისთვის
  • მინდობილობა დანიაში წარმომადგენლისთვის ან საქართველოში ქონების საკითხებისთვის
  • დანიაში დაბადებული ბავშვის მოწმობა (fødselsattest) ქართული მოქალაქეობისთვის, ხშირად ელექტრონული
  • განქორწინების ნებართვა (skilsmissebevilling) ან სასამართლოს გადაწყვეტილება (dom)
  • CPR-ის რეესტრის ამონაწერი (bopælsattest) საცხოვრებელი ადგილის დასადასტურებლად
  • დანიური კომპანიის CVR-ის ამონაწერი, წესდება და ხელმოწერის უფლების წესი

უარის ყველაზე ხშირი მიზეზები

დანიურ მიმართულებაზე უარყოფილი თარგმანების უმეტესობა რამდენიმე განმეორებად ხარვეზზე მოდის: ელექტრონული დანიური დოკუმენტის თარგმანი აპოსტილის გარეშე; დანიური დოკუმენტის „მიახლოებით" თარგმნა შვედურის ან ნორვეგიულის ცოდნით; 7-საფეხურიანი შკალის განმარტების არარსებობა; დანიური სახელის წერილობითი ფორმით ტრანსლიტერაცია გამოთქმის ნაცვლად; ხელმოწერის უფლების წესის (tegningsregel) გამოტოვება კორპორატიულ დოკუმენტში; დანიური თარგმანის შეკვეთა იქ, სადაც ინგლისური საკმარისი იყო, და პირიქით, ინგლისურის წარდგენა მუნიციპალიტეტში, რომელიც დანიურს ითხოვდა. თუ სხვა შემსრულებლის უარყოფილი თარგმანით მოგვმართავთ, ჯერ ზუსტ მიზეზს ვადგენთ და მხოლოდ საჭირო ნაწილს ვასწორებთ.

თარგმნა ორივე მიმართულებით

დანიურიდან ქართულად: კეთილდღეობის სახელმწიფოს ენა

ეს მიმართულება მოცულობით ბევრად აღემატება საპირისპიროს. დანიური ოფიციალური დოკუმენტი ქართველი მკითხველისთვის ორ სირთულეს შეიცავს: კეთილდღეობის სახელმწიფოს ინსტიტუტებს და ციფრულ ფორმატს. CPR ნომერი, kommune, Familieretshuset, Udbetaling Danmark, a-kasse (უმუშევრობის დაზღვევის ფონდი), SKAT, სამედიცინო ბარათი (sundhedskort): ეს ცნებები ქართულ სისტემაში ეკვივალენტს არ პოულობს, და თარგმანი მათ სახელწოდებას ინარჩუნებს ფუნქციური განმარტებით. დანიაში მცხოვრებ ქართველებს ასეთი დოკუმენტები საქართველოში სჭირდებათ პენსიის, სასამართლო საქმის ან სოციალური სტატუსის დასადასტურებლად, და ქართველი თანამშრომელი უცხო სისტემას მხოლოდ კარგი განმარტებით გაიგებს. მთარგმნელი, რომელიც დანიურს შვედურის ან ნორვეგიულის ცოდნით კითხულობს, სწორედ აქ ცდება: ცრუ მეგობრები სკანდინავიურ ენებს შორის მრავლადაა, და დანიური კანონმდებლობის ცნებები მეზობელი ქვეყნებისას არ ემთხვევა.

ქართულიდან დანიურად: ლაკონიური ადმინისტრაციული სტილი

ქართული უწყებების სახელწოდებები დანიურად ისე უნდა ჩაიწეროს, რომ დანიელმა თანამშრომელმა ისინი საკუთარი სისტემის ლოგიკით ამოიცნოს: იუსტიციის სახლი ფუნქციურ განმარტებას საჭიროებს, პირადი ნომერი CPR ნომრის ანალოგად წარსდგება, სამეწარმეო რეესტრის ამონაწერი CVR-ის ამონაწერის ეკვივალენტად. დანიური ადმინისტრაციული ენა მოკლე და პრაგმატულია, ცერემონიული ფორმულირებების გარეშე, და ქართული ბიუროკრატიული ტექსტის სიტყვასიტყვითი თარგმანი დანიელისთვის მძიმედ ჟღერს. ამიტომ ქართულიდან დანიურად თარგმანს დანიური მშობლიური ენის მქონე რედაქტორი ამოწმებს. ამავე მიმართულებას ემსახურება კომერციული ტექსტებიც: ღვინის პრეზენტაცია დანიელი იმპორტიორისთვის, ტურისტული მასალა დანიური ბაზრისთვის, პარტნიორობის შეთავაზება დანიური ორგანიზაციისთვის.

სახელები, თარიღები და რიცხვები

დანიური სახელები ქართულად დანიური გამოთქმით გადმოგვაქვს, რომელიც წერილობითი ფორმისგან შორსაა: Søren სორენი, Kjeld კელი, Jørgen იორნი, Mette მეტე, ხოლო ადგილები დამკვიდრებული ქართული ფორმებით (Aarhus ორჰუსი, København კოპენჰაგენი). დანიური შუა სახელი (mellemnavn) ხშირად ფაქტობრივად გვარია და პასპორტში გვართან ერთად იწერება; ქართულ სისტემაში, რომელიც ერთ სახელსა და ერთ გვარს ელოდება, მას შენიშვნით გადმოვიტანთ. ქართული სახელი დანიურ თარგმანში პასპორტის ლათინური ჩანაწერით იწერება, ხოლო დანიური ასოების (æ, ø, å) გამოყენება ქართული სახელისთვის შეცდომაა, რომელიც პასპორტთან შეუსაბამობას იწვევს. დანიური თარიღი დღე.თვე.წელი ფორმატითაა, ათასების გამყოფი წერტილია, ათწილადისა მძიმე (1.500,00 ნიშნავს ათას ხუთასს); CPR ნომერი ათნიშნაა და დაბადების თარიღს შეიცავს, რაც თარგმანში თარიღების ჯვარედინი შემოწმების საშუალებას იძლევა, CVR ნომერი კი რვანიშნაა.

საგანმანათლებლო დოკუმენტები: 7-საფეხურიანი შკალა

დანია 7-საფეხურიან შკალას იყენებს (12, 10, 7, 4, 02, 00, -3), რომელიც არცერთ სხვა ევროპულ სისტემას არ ჰგავს და გამსვლელი ზღვრით 02-ზე ქართველ მიმღებს განმარტების გარეშე აბნევს. ნიშნები თარგმანში უცვლელი რჩება, რადგან კონვერტაცია მიმღები უწყების ფუნქციაა, თარგმანს კი შენიშვნას ვურთავთ შკალის ლოგიკის შესახებ. დანიური ხარისხები (bachelor, kandidat, ph.d., professionsbachelor) ქართულ სისტემასთან შედარებას ითხოვს, განსაკუთრებით professionsbachelor, რომელიც გამოყენებითი ბაკალავრიატია; უცხოური დიპლომის აღიარებისთვის საქართველოში ყოველ უცხოენოვან დოკუმენტს ქართული თარგმანის ნოტარიული დამოწმება სჭირდება. საპირისპირო მიმართულებით ქართული დიპლომი და დანართი დანიური უნივერსიტეტისთვის ან უმაღლესი განათლებისა და მეცნიერების სააგენტოსთვის, რომელიც უცხოური კვალიფიკაციის შეფასებას აწარმოებს, ინგლისურად ან დანიურად ითარგმნება, სასწავლო პროგრამის აღწერით ECTS კრედიტებში. საგნების სახელწოდებები კლიენტის ყველა დოკუმენტში ერთნაირად ითარგმნება.

ორმაგი რეგისტრაცია: ერთი ფაქტი, ორი ქვეყანა

დანიაში მცხოვრები ქართველი ოჯახებისთვის ხშირია, როცა ერთი და იგივე ფაქტი ორივე ქვეყნის რეესტრში უნდა დაფიქსირდეს: დანიაში დაბადებული ბავშვი საქართველოს მოქალაქეობასაც იღებს, კოპენჰაგენში დაქორწინებული წყვილი ქორწინებას საქართველოშიც არეგისტრირებს, საქართველოში გაფორმებული განქორწინება დანიის CPR-ის რეესტრში აისახება. ასეთ შემთხვევაში კლიენტს ერთიან ტრანსლიტერაციულ სქემას ვთავაზობთ და მას ორივე ქვეყნის დოკუმენტებში ვინარჩუნებთ, რომ წლების შემდეგ უნივერსიტეტში ჩარიცხვის, პენსიის ან მემკვიდრეობის საქმეში სახელების შეუსაბამობა არ წარმოიშვას.

იურიდიული და სამედიცინო თარგმანი

სკანდინავიური სამართალი და ხელშეკრულებები

დანიური სამართალი სკანდინავიური სამართლებრივი ტრადიციის ნაწილია: კოდიფიკაცია ნაწილობრივია, სასამართლო პრაქტიკა და კანონის მომზადებითი მასალები (forarbejder) დიდ როლს ასრულებს, კანონმდებლობა კი პრაგმატულ ენაზეა დაწერილი. დანიური ხელშეკრულება ხშირად ორჯერ მოკლეა კონტინენტურ ანალოგზე, რადგან დეტალებს დანიური სამართლის ნაგულისხმევ ნორმებს ანდობს; თარგმანი ამ შრეს ვერ დაამატებს, მაგრამ შენიშვნით მიუთითებს, სად მოქმედებს ნაგულისხმევი წესი. დანიური კომპანიები ქართველ პარტნიორებთან ხელშეკრულებებს უმეტესად ინგლისურად აფორმებენ: მიწოდებისა და დისტრიბუციის შეთანხმებებს ღვინისა და სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციისთვის, ლიცენზიისა და მომსახურების შეთანხმებებს, ინვესტიციის შეთანხმებებს განახლებად ენერგეტიკაში. დანიური ვერსია ემატება დანიური სასამართლოსთვის ან თანამშრომლებისთვის, და ორსვეტიან ხელშეკრულებაში ენობრივი უპირატესობის მუხლი, რომელიც ადგენს, რომელი ტექსტი ჭარბობს დავისას, განსაკუთრებული სიფრთხილით ითარგმნება.

საოჯახო სამართალი: Familieretshuset

დანიაში განქორწინება ხშირად ადმინისტრაციულია: თუ მეუღლეები თანხმდებიან, საოჯახო სამართლის სააგენტო განქორწინების ნებართვას (skilsmissebevilling) სასამართლოს გარეშე გასცემს, და საქართველოში სწორედ ეს დოკუმენტი მოდის აღიარებისთვის. ქართული უწყება, რომელიც სასამართლო გადაწყვეტილებას ელოდება, ადმინისტრაციულ ნებართვას განმარტების გარეშე შეიძლება არასრულფასოვნად ჩათვალოს, ამიტომ თარგმანს ამ განმარტებას ვურთავთ. მშობლის უფლებამოსილება (forældremyndighed), ბავშვის საცხოვრებელი ადგილი (bopæl), ურთიერთობის რეჟიმი (samvær) და ალიმენტი (børnebidrag) ქართული სამართლის ცნებებს მხოლოდ ნაწილობრივ ემთხვევა და ზუსტ გამიჯვნას მოითხოვს. ქორწინების ხელშეკრულება (ægtepagt) დანიაში რეგისტრირდება, ამიტომ ქართული საქორწინო ხელშეკრულების დანიაში გამოყენებისას თარგმანთან ერთად დანიელ იურისტთან კონსულტაციას გირჩევთ.

კორპორატიული დოკუმენტები: CVR და tegningsregel

დანიური კომპანიების ყველა მონაცემი ბიზნესის სააგენტოს (Erhvervsstyrelsen) ცენტრალურ რეესტრში (CVR) ინახება და ონლაინ ხელმისაწვდომია: ამონაწერი, წესდება (vedtægter), დირექტორთა საბჭოსა და აღმასრულებელი დირექტორის (direktion) მონაცემები, ბენეფიციარი მესაკუთრეები, წლიური ანგარიშგება. ცენტრალური ცნებაა ხელმოწერის უფლების წესი (tegningsregel): ის განსაზღვრავს, ვის შეუძლია კომპანიის სახელით ხელმოწერა, ერთპიროვნულად თუ ერთობლივად, და ქართველი ნოტარიუსი სწორედ ამ ველით ადგენს, უფლებამოსილია თუ არა კონკრეტული პირი გარიგებაზე. ApS და A/S ქართული შპს-სა და სს-ს ფუნქციური ანალოგებია, მაგრამ თარგმანში ორიგინალურ აბრევიატურას ვინარჩუნებთ. CVR-ის ამონაწერი ონლაინ, გადამოწმების კოდით გაიცემა, და ქართული უწყებისთვის მისი აპოსტილირებული ვერსია წინასწარ უნდა დაიგეგმოს. საპირისპირო მიმართულებით ამონაწერი სამეწარმეო რეესტრიდან, წესდება და ფინანსური ანგარიშგება დანიელი პარტნიორისთვის ინგლისურად ან დანიურად ითარგმნება, და ქართული „დირექტორის" უფლებამოსილება დანიური სისტემისთვის განიმარტება. კორპორატიულ პაკეტს ერთი ტერმინოლოგიური ბაზით ვთარგმნით, რომ კომპანიის სახელწოდება და თანამდებობები ყველა დოკუმენტში ერთნაირად ჩაიწეროს.

სასამართლო დოკუმენტები

დანიური სასამართლო სისტემა სამსაფეხურიანია: საქალაქო სასამართლო (byret), სააპელაციო სასამართლო (landsret) და უზენაესი სასამართლო (Højesteret). გადაწყვეტილება (dom) ლაკონიური სტილით იწერება, ფაქტები და დასაბუთება ხშირად ერთ ტექსტშია. საქართველოში აღიარებისთვის გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლა გადამწყვეტია, და თარგმანში ეს ქართული საპროცესო სამართლის ზუსტი ტერმინით გადმოგვაქვს. ქართული სასამართლო დოკუმენტები დანიაში დანიურად ითარგმნება, რადგან სასამართლოებში საპროცესო ენა დანიურია და ინგლისური აქ, საიმიგრაციო პროცედურებისგან განსხვავებით, საკმარისი არ არის.

შრომითი ხელშეკრულება და უძრავი ქონება

დანიური შრომითი ხელშეკრულება (ansættelseskontrakt) ხშირად მოკლეა და კოლექტიურ შეთანხმებას (overenskomst) მიუთითებს, რომელიც ხელფასს, სამუშაო დროსა და პირობებს არეგულირებს და თავად ხელშეკრულებაში არ ჩანს; თარგმანში ამ მითითებას განმარტებით ვურთავთ, საჭიროებისას კი შეთანხმების შესაბამის ნაწილსაც ვთარგმნით. დანიური ნასყიდობის დოკუმენტი (skøde) ციფრულად, MitID ხელმოწერით, ნოტარიუსის გარეშე ფორმდება და ცენტრალურ რეესტრში (tinglysning) რეგისტრაციით შედის ძალაში. ქართული ბანკისა თუ ნოტარიუსისთვის თარგმანი ამ სისტემას განმარტავს, რომ ნოტარიუსის არარსებობა დოკუმენტის ნაკლად არ ჩაითვალოს; დოკუმენტს დანიური აპოსტილი და ნოტარიული ქართული თარგმანი სჭირდება.

სამედიცინო დოკუმენტები და ავტორიზაცია

დანიური საავადმყოფოს ეპიკრიზი (epikrise), ჟურნალის ამონაწერი (journaludskrift) და მიმართვა (henvisning) სტანდარტიზებული და ლაკონიურია, საერთაშორისო კოდებით. თარგმანი ამ ლაკონიურობას ინარჩუნებს, ოჯახის ექიმისა და მიმართვის სისტემას განმარტავს, ხოლო სკანდინავიური ბაზრის მედიკამენტებს ბრენდთან ერთად საერთაშორისო არაპატენტირებულ დასახელებას ფრჩხილებში ვამატებთ. ქართველი ექიმისთვის საკმარისია ბიუროს დამოწმება, სადაზღვევო, სასამართლო ან სოციალური საქმისთვის კი ნოტარიული თარგმანი დანიური აპოსტილით დედანზე; დანიური საჯარო საავადმყოფო პაციენტს ინვოისს, როგორც წესი, არ უგზავნის, და ქართულ სადაზღვევოს, რომელიც ხარჯის დამადასტურებელ დოკუმენტს ელოდება, ეს თარგმანის შენიშვნით უნდა განვუმარტოთ. ქართული სამედიცინო ისტორია დანიური საავადმყოფოსთვის ჩვეულებრივ ინგლისურად ითარგმნება.

არაევროპული სამედიცინო დიპლომის ავტორიზაციას დანიაში პაციენტთა უსაფრთხოების სამსახური (Styrelsen for Patientsikkerhed) აწარმოებს, და პროცედურა ევროპაში ერთ-ერთი ყველაზე მომთხოვნია: დიპლომისა და სასწავლო პროგრამის შეფასება, დანიური ენის გამოცდა მაღალ დონეზე (Prøve i Dansk 3), სამედიცინო ტესტი და შეფასებითი დასაქმება დანიურ საავადმყოფოში. თარგმანი პირველ ეტაპზეა საჭირო: დიპლომი, ნიშნების ფურცელი, სასწავლო პროგრამა საათობრივი დატვირთვით, სპეციალიზაციისა და პრაქტიკის ცნობები, აპოსტილითა და დამოწმებული თარგმანით, დანიურად ან ინგლისურად. საგნების სახელწოდებების თანმიმდევრული თარგმანისთვის თითოეული კლიენტისთვის ტერმინთა ბაზას ვქმნით. ფარმაცევტული კომპანიებისა და კლინიკური კვლევების დოკუმენტებს, მათ შორის ინფორმირებულ თანხმობას, კლიენტის დამტკიცებული გლოსარიუმით ვთარგმნით.

განვითარების პროექტები

დანია საქართველოში საერთაშორისო განვითარების აქტიური პარტნიორია: დანიური ლტოლვილთა საბჭო აქ ათწლეულებია მუშაობს, დანიის საგარეო საქმეთა სამინისტროს პროგრამები დემოკრატიისა და ეკონომიკური განვითარების პროექტებს აფინანსებს. ამ საქმიანობის დოკუმენტები, საპროექტო განაცხადები, ლოგიკური ჩარჩოები, მონიტორინგის ანგარიშები, აუდიტი და შრომითი ხელშეკრულებები ადგილობრივი თანამშრომლებისთვის, ხშირად ინგლისურის გავლით ითარგმნება, მაგრამ დანიური მშობელი ორგანიზაციის შიდა დოკუმენტები და სამეთვალყურეო საბჭოს ოქმები დანიურიდან პირდაპირ ითარგმნება, განვითარების თანამშრომლობის ტერმინოლოგიის ცოდნით.

სინქრონული და ზეპირი თარგმანი

როდის სჭირდებათ დანიური თარჯიმანი და როდის არა

დანიელები ინგლისურს ევროპაში ერთ-ერთ საუკეთესო დონეზე ფლობენ, და უმეტეს საქმიან შეხვედრაზე, ტექნიკურ ვიზიტზე ან საერთაშორისო პროექტის შეხვედრაზე ინგლისური თარჯიმანი სრულიად საკმარისია; ასეთ შემთხვევაში ამას გულწრფელად გეტყვით. დანიური თარჯიმანი საჭიროა სასამართლო ან საგამოძიებო მოქმედებაზე დანიელი მოქალაქის მონაწილეობით, ნოტარიუსთან გარიგებაზე, დანიის მთავრობის, პარლამენტის ან მუნიციპალიტეტების ოფიციალურ დელეგაციაზე, სამედიცინო კონსულტაციაზე, სადაც პაციენტი, განსაკუთრებით ხანდაზმული, სიმპტომებს მშობლიურ ენაზე უფრო ზუსტად აღწერს, და კულტურულ ღონისძიებაზე, სადაც დანიელი ავტორი დანიურად გამოდის. შვედური ან ნორვეგიული თარჯიმანი დანიურ ტექსტს კითხულობს, მაგრამ ზეპირ მეტყველებას ვერ ენდობა: ხმოვნების რედუქცია, stød (გლოტალური შეჩერება) და სწრაფი ტემპი დანიურს სკანდინავიურ ენებს შორის ყველაზე რთულად აღსაქმელს ხდის, რეგიონული აქცენტები (იუტლანდიური, ფიუნური, ბორნჰოლმური) კი კოპენჰაგენურისგან შესამჩნევად განსხვავდება.

ნოტარიუსთან და სასამართლოში

თუ გარიგების მხარე ქართულს არ ფლობს, ნოტარიუსი თარჯიმნის მონაწილეობით მოქმედებს, და თარჯიმნის ვინაობა აქტში ფიქსირდება. დანიელი კლიენტი ხშირად ვერ ხვდება, რატომ ადგენს ქართველი ნოტარიუსი აქტს, რადგან დანიაში ნოტარიუსი მხოლოდ ხელმოწერას ადასტურებს, და კარგი თარჯიმანი ამ სხვაობას გასაგებად ხსნის. სასამართლოში, დაკითხვაზე ან საიმიგრაციო გასაუბრებაზე თარჯიმანი თარგმნის ყველაფერს, შეჯამებისა და ინტერპრეტაციის გარეშე, და საჭიროებისას ტერმინის დაზუსტებას სთხოვს.

თანმიმდევრული, სინქრონული და დისტანციური ფორმატი

თანმიმდევრული თარგმანი დანიურ ენაზე ყველაზე მოთხოვნადი ფორმატია: ოფიციალური ვიზიტი, მოლაპარაკება, ბორდის წევრების ვიზიტი, სადაც ერთი თანმხლები თარჯიმანი დელეგაციასთან მთელი დღე რჩება. სინქრონული თარგმანი კაბინიდან ორი თარჯიმნით, მონაცვლეობით, ტარდება, რადგან ნახევარ საათზე მეტხანს ერთი ადამიანი ხარისხის დაკარგვის გარეშე ვერ თარგმნის; დანიურ-ქართული სინქრონული წყვილი იშვიათია, ამიტომ დიდ ღონისძიებაზე ზოგჯერ სარელეო სქემა გამოიყენება (დანიური ინგლისურად, ინგლისურიდან ქართულად), თუმცა შესაძლებლობისას პირდაპირ კაბინას ვგეგმავთ. კაბინა, პულტები, მიმღებები და ხმის ინჟინერი შეკვეთის ფარგლებში ორგანიზდება, ხოლო ქარხნის, ფერმის ან ენერგეტიკული ობიექტის დათვალიერებისთვის პორტატული სისტემა კაბინის გარეშე მუშაობს. დანიასა და საქართველოს შორის დროის სხვაობა სეზონის მიხედვით 2-3 საათია, ამიტომ ვიდეოზარი დანიურ მუნიციპალიტეტთან, საოჯახო სამართლის სააგენტოსთან ან ბანკთან ორივე მხარისთვის სამუშაო საათებში ეწყობა, თარჯიმანი კი ზარს მესამე მონაწილედ უერთდება.

დაჯავშნა და მომზადება

დანიური თარჯიმნის დაჯავშნა სასურველია 3-5 სამუშაო დღით ადრე, სინქრონული თარგმანისა და აღჭურვილობისთვის ერთი-ორი კვირით ადრე, რადგან ამ წყვილში სპეციალისტების რიცხვი შეზღუდულია. თუ დანიური თარჯიმანი მიუწვდომელია, თქვენი თანხმობით ინგლისურ თარჯიმანს ან დისტანციურ დანიურ თარჯიმანს ვთავაზობთ. მომზადებისთვის გვჭირდება:

  • დღის წესრიგი, პრეზენტაციები და მონაწილეთა სია სახელებით დანიური ორთოგრაფიით
  • ინფორმაცია მონაწილეთა წარმომავლობის შესახებ: კოპენჰაგენი, იუტლანდია, ფიუნი, ბორნჰოლმი
  • ხელშეკრულების პროექტი ან სამედიცინო შემთხვევის მოკლე აღწერა
  • დარგობრივი ტერმინოლოგია: ენერგეტიკა, ლოგისტიკა, მედიცინა, განვითარების თანამშრომლობა

სინქრონული თარგმანისთვის მასალები მინიმუმ 3 დღით ადრე გვჭირდება, თანმიმდევრულისთვის წინა დღეც საკმარისია; მასალებს კონფიდენციალურად ვინახავთ და ღონისძიების შემდეგ ვშლით.

ოფიციალური წყაროები

ხშირად დასმული კითხვები

დანიაში სამუშაო ნებართვისთვის დიპლომი დანიურად უნდა ვთარგმნო?

არა, როგორც წესი: SIRI დოკუმენტებს ინგლისურადაც იღებს, და ინგლისური ნოტარიული თარგმანი სხვა ქვეყნებშიც გამოგადგებათ. დანიური მხოლოდ მაშინ გჭირდებათ, თუ დამსაქმებელი ან პროფესიული კავშირი ამას ცალსახად ითხოვს.

„ავტორიზებული მთარგმნელი" დანიაში ჯერ კიდევ არსებობს?

არა, ეს ინსტიტუტი 2016 წლის იანვრიდან გაუქმდა. დღეს დანიური უწყებები თარგმანს მთარგმნელის განცხადებით და, საჭიროებისას, ნოტარიული დამოწმებით იღებენ; საქართველოში ნოტარიულად დამოწმებულ თარგმანს აპოსტილირებული დედნით ბევრი უწყება იღებს, თუმცა მიმღების მოთხოვნას შეკვეთამდე ვამოწმებთ.

აპოსტილი დედანზე დავადო თუ თარგმანზე?

დედანზე: საქართველოში ნოტარიულ თარგმანს აპოსტილი არ ედება, ამიტომ ჯერ დედანი აპოსტილდება, შემდეგ ითარგმნება აპოსტილის ჩათვლით და ნოტარიუსი მთარგმნელის ხელმოწერას ამოწმებს. თუ დანიური მიმღები მეტს ითხოვს, სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოს თარგმანი აპოსტილით ან დანიაში დამოწმებული თარგმანია გამოსავალი.

კოპენჰაგენში ქორწინებისთვის რომელი ქართული საბუთები მჭირდება?

ჩვეულებრივ, დაბადების მოწმობა და ოჯახური მდგომარეობის ცნობა, წინა ქორწინების შემთხვევაში განქორწინების დოკუმენტი, ყველა აპოსტილითა და თარგმანით; პასპორტს აპოსტილი არ ედება. საოჯახო სამართლის სააგენტო ინგლისურ თარგმანს იღებს.

დანიური დოკუმენტი მხოლოდ ელექტრონულად მაქვს. საქართველოში მიიღება?

მიიღება, თუ მას დანიის საგარეო საქმეთა სამინისტროს აპოსტილი ახლავს იმ ფორმით, რომელსაც ქართული უწყება იღებს. ეს დანიაში ცალკე პროცედურაა და წინასწარ უნდა დაიგეგმოს; თარგმანში ელექტრონულ წარმომავლობას და ციფრული ხელმოწერის ბლოკს ვასახავთ.

დანიური დიპლომის 7-საფეხურიანი შკალა ქართულად როგორ ითარგმნება?

ნიშნები უცვლელი რჩება, რადგან კონვერტაცია მიმღები უწყების ფუნქციაა. თარგმანს განმარტებით შენიშვნას ვურთავთ შკალის ლოგიკისა და გამსვლელი ზღვრის (02) შესახებ.

დანიური განქორწინება სასამართლოს გარეშე, სააგენტოს ნებართვით მოხდა. საქართველოში წარდგენა შეიძლება?

დიახ, ადმინისტრაციული განქორწინება (skilsmissebevilling) დანიური სამართლის სტანდარტული ფორმაა. დოკუმენტს დანიური აპოსტილი სჭირდება, თარგმანს კი განმარტებას ვურთავთ, რომ ქართულმა უწყებამ ნებართვის ბუნება სწორად გაიგოს.

ქართული საბუთი დანიის სასამართლოსთვის ინგლისურად გამოდგება?

როგორც წესი, არა: დანიურ სასამართლოებში საპროცესო ენა დანიურია, და მტკიცებულებები დანიური თარგმანით წარედგინება. ეს ერთ-ერთი იმ შემთხვევათაგანია, სადაც ინგლისური საკმარისი არ არის.

დანიური კომპანიის tegningsregel რა არის და რატომ ითარგმნება?

ეს ხელმოწერის უფლების წესია, რომელიც განსაზღვრავს, ვის შეუძლია კომპანიის სახელით ხელმოწერა. ქართველი ნოტარიუსი ამით ადგენს წარმომადგენლის უფლებამოსილებას, ამიტომ ველი სრულად და განმარტებით ითარგმნება.

ექიმის ავტორიზაციისთვის დანიაში რომელი დოკუმენტების თარგმანია საჭირო?

დიპლომი, ნიშნების ფურცელი, სასწავლო პროგრამა საათობრივი დატვირთვით, სპეციალიზაციისა და პრაქტიკის ცნობები, აპოსტილითა და დამოწმებული თარგმანით, დანიურად ან ინგლისურად. ენის გამოცდა, სამედიცინო ტესტი და შეფასებითი დასაქმება ცალკე ეტაპებია.

დანიელი პარტნიორი ინგლისურად საუბრობს. დანიური თარჯიმანი მაინც მჭირდება?

უმეტეს შემთხვევაში არა: ინგლისური თარჯიმანი საკმარისია. დანიური თარჯიმანი მაშინ ჯობია, თუ კონტექსტი ოფიციალურია (სასამართლო, ნოტარიუსი, დელეგაცია) ან მონაწილე მშობლიურ ენაზე უფრო ზუსტად გამოხატავს თავს.

რამდენ ხანში მზადდება დანიური თარგმანი?

პირადი დოკუმენტი 1 სამუშაო დღეში, ნოტარიული თარგმანი სამუშაო საათებში მიღებისას ექსპრესით 1-2 საათში. აპოსტილის ვადა სააგენტოს გრაფიკზეა დამოკიდებული, ხოლო სასამართლო გადაწყვეტილება, კორპორატიული ან სამედიცინო პაკეტი ინდივიდუალური ვადით მზადდება.

დანიური დოკუმენტი გაქვთ სათარგმნი ან დანიური თარჯიმანი გჭირდებათ? ატვირთეთ სკანი საიტზე ან მოდით ოფისში დავით აღმაშენებლის გამზირზე 115, მიუთითეთ, რომელ უწყებაში წარადგენთ, და მოკლე დროში გეტყვით, დანიური გჭირდებათ თუ ინგლისური, სჭირდება თუ არა დედანს აპოსტილი და როდის იქნება თარგმანი მზად. ყველა ენის ჩამონათვალი იხილეთ თარგმანის გვერდზე.

კონტაქტი

მისამართიდავით აღმაშენებლის გამზირი 115, თბილისი 0108

ტელეფონი+995 500 09 11 68

დარეკეთ · +995 500 09 11 68