ამ კატეგორიის ყველა სხვა გვერდი ქართული დოკუმენტების საზღვარგარეთ წაღებაზეა; ეს ერთი საპირისპირო გზას ეხება. კიევში, ბერლინში, ანკარაში ან ბოსტონში მიღებული დიპლომი საქართველოში თავისთავად არაფერს ნიშნავს, სანამ განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრი არ დაადასტურებს, რომ ის ქართული სისტემის კონკრეტულ საფეხურს შეესაბამება. ამ დადასტურების გარეშე ვერ ჩაირიცხებით ქართულ მაგისტრატურაში, ვერ დაიკავებთ თანამდებობას საჯარო სამსახურში, ექიმად ვერ დაიწყებთ ლიცენზირების პროცედურას და ბევრი დამსაქმებელი დიპლომს უბრალოდ არ ჩაგითვლით. ჩვენი ბიურო, დავით აღმაშენებლის გამზირზე, ამ პროცედურისთვის დოკუმენტების პაკეტს ამზადებს: ვთარგმნით ისე, როგორც ცენტრი ელის, და ვაფრთხილებთ იმ დეტალებზე, რომლებზეც განაცხადები ყველაზე ხშირად ბრუნდება.
ვის სჭირდება აღიარება
- დაბრუნებული ქართველები. უცხოეთში ბაკალავრიატის ან მაგისტრატურის დამთავრების შემდეგ სწავლის გაგრძელება საქართველოში, საჯარო სამსახური, სასწავლო სესხის ან სახელმწიფო სტიპენდიის ანგარიშგება.
- უცხოელი სპეციალისტები. ქართულ კომპანიაში, საერთაშორისო ორგანიზაციაში ან უნივერსიტეტში დასაქმებისას დამსაქმებელი ან ბინადრობის პროცედურა აღიარებულ დიპლომს ითხოვს.
- ექიმები, ფარმაცევტები, იურისტები. უცხოური სამედიცინო დიპლომით საქართველოში საექიმო საქმიანობა აღიარებით იწყება და შემდეგ ერთიან სასერტიფიკაციო გამოცდაზე გადადის; ადვოკატთა გამოცდაზე დაშვებაც აღიარებულ იურიდიულ განათლებას მოითხოვს.
- მასწავლებლები. უცხოური პედაგოგიური განათლება სკოლაში დასაქმებისა და სერტიფიცირებისთვის.
- დაუმთავრებელი სწავლის მქონე სტუდენტები. უცხოეთში გავლილი კურსების აღიარება ქართულ უნივერსიტეტში მობილობისთვის, სილაბუსებისა და ტრანსკრიპტის საფუძველზე.
- სკოლის მოსწავლეები. უცხოეთში მიღებული ზოგადი განათლების ან ატესტატის აღიარება ქართულ სკოლაში ან უნივერსიტეტში მიღებისთვის.
როგორ მიმდინარეობს პროცედურა ცენტრში
განაცხადი ცენტრში ან ელექტრონულად შეიტანება და მას თან ერთვის დიპლომი, დანართი ან ტრანსკრიპტი, მათი ნოტარიულად დამოწმებული ქართული თარგმანი, პირადობის დამადასტურებელი დოკუმენტი და, თუ სახელი შეცვლილია, ქორწინების მოწმობა ან სახელის ცვლილების დოკუმენტი. ცენტრი ორ რამეს ამოწმებს: აღიარებულია თუ არა გამცემი დაწესებულება და პროგრამა თავის ქვეყანაში, და ნამდვილად გაიარა თუ არა განმცხადებელმა ეს პროგრამა. მეორეს დასადგენად ცენტრი ხშირად პირდაპირ უნივერსიტეტს უკავშირდება, და სწორედ ამ პასუხზეა დამოკიდებული ვადა: ევროპული უნივერსიტეტები დღეებში პასუხობენ, ზოგიერთი ქვეყნის უნივერსიტეტები კვირებში. შედეგად გაიცემა აღიარების დოკუმენტი, სადაც წერია, რომ თქვენი კვალიფიკაცია ქართული ბაკალავრის, მაგისტრის ან დოქტორის საფეხურს შეესაბამება. სტანდარტული პროცედურა ჩვეულებრივ რამდენიმე კვირას გრძელდება, დაჩქარებული წესი არსებობს; ცენტრის ვადები მისივე საიტზეა გამოქვეყნებული და დროდადრო იცვლება, ამიტომ განაცხადამდე ვამოწმებთ.
აპოსტილი და ლეგალიზაცია: სჭირდება თუ არა
ცენტრი ბევრ შემთხვევაში დოკუმენტს აპოსტილის გარეშეც იღებს, რადგან ნამდვილობას თავად ამოწმებს. პრაქტიკაში კი აპოსტილი პროცესს მნიშვნელოვნად აჩქარებს, ხოლო იმ ქვეყნების დიპლომებზე, სადაც უნივერსიტეტები ნელა ან საერთოდ არ პასუხობენ, ფაქტობრივად აუცილებელია. მთავარი რჩევა, რომელსაც ყოველ დაბრუნებულ სტუდენტს ვაძლევთ: აპოსტილი დიპლომსა და დანართზე იმ ქვეყანაში დაისვით, სანამ წამოხვალთ, რადგან საქართველოდან უცხოური აპოსტილის მიღება მინდობილობითა და კურიერით ხდება და კვირები სჭირდება. ჰააგის კონვენციის არაწევრი ქვეყნებისთვის (მაგალითად, არაბთა გაერთიანებული საამიროები, ჩინეთი 2023 წლამდე გაცემულ დოკუმენტებზე, კანადა) აპოსტილს საკონსულო ლეგალიზაცია ცვლის. თარგმანი ყოველთვის აპოსტილის შემდეგ კეთდება, რომ მისი ტექსტიც ქართულად გადავიდეს.
თარგმანი, რომელსაც ცენტრი უპრობლემოდ იღებს
სახელი ქართული დოკუმენტების მიხედვით
ყველაზე ხშირი მიზეზი, რის გამოც განაცხადი დაზუსტებაზე ბრუნდება, სახელის შეუსაბამობაა. უცხოურ დიპლომში სახელი ლათინურად ან კირილიცით წერია, ცენტრი კი მას ქართულ პირადობის მოწმობასა და პასპორტს ადარებს. თარგმანში სახელს ზუსტად ისე ვწერთ, როგორც ქართულ დოკუმენტებშია, ხოლო თუ უცხოური ტრანსლიტერაცია განსხვავებულია (Tamar/Tamara, Giorgi/George), თარჯიმნის შენიშვნას ვურთავთ და, საჭიროებისას, ვურჩევთ ცნობას სახელის იდენტურობის შესახებ.
უნივერსიტეტი, კვალიფიკაცია, ქულები
უცხოური უნივერსიტეტის დასახელება ორიგინალური ფორმით რჩება და ქართული თარგმანით ან ტრანსლიტერაციით ერთვის, რომ ცენტრმა ის თავის ბაზებში იპოვოს. კვალიფიკაცია ითარგმნება ორიგინალური სახელწოდების შენარჩუნებით (Bachelor of Science, Diplom-Ingenieur, Licence, ბაკალავრი „ბაკალავრიატის“ ნაცვლად), საფეხურის მითითება კი ცენტრის საქმეა და არა თარჯიმნის. ქულები და კრედიტები უცვლელად გადადის სკალის აღწერით; ამერიკული GPA, ბრიტანული კლასიფიკაცია (2:1) და გერმანული 1,0-5,0 სისტემა ქართულ 100-ქულიანში არ „გადაიყვანება“. ტრანსკრიპტის 40-60 კურსი იმავე გულმოდგინებით ითარგმნება, როგორც ქართული დანართი საზღვარგარეთისთვის.
დამოწმება
ცენტრი ნოტარიულად დამოწმებულ თარგმანს ითხოვს. ნოტარიუსი თარგმანს დიპლომის ნოტარიულად დამოწმებულ ასლს აკერებს, ორიგინალი კი ხელუხლებელი რჩება; ორიგინალის ჩვენება ერთხელ, ასლის შესადარებლადაა საჭირო. თუ დიპლომი ორენოვანია და ერთ-ერთი ენა ინგლისურია, თარგმანი მაინც კეთდება, რადგან ცენტრი ქართულ ვერსიას ითხოვს; მრავალენოვანი ევროპული Diploma Supplement-ის შემთხვევაში ინგლისური ვერსიიდან ვთარგმნით, ორიგინალის ენის სპეციალისტის შემოწმებით.
რა შემთხვევებში არის სირთულე
აღიარებაზე უარი ან შეფერხება ჩვეულებრივ სამ მიზეზს უკავშირდება. პირველი: დაწესებულება თავის ქვეყანაში არ არის აღიარებული ან პროგრამა აკრედიტებული (ე. წ. დიპლომების ქარხნები, არააკრედიტებული ფილიალები, ზოგიერთი სრულად ონლაინ პროგრამა). ამას თარგმანი ვერ შეცვლის, მაგრამ შეკვეთამდე შეგვიძლია შევამოწმოთ, არის თუ არა უნივერსიტეტი შესაბამის ეროვნულ რეესტრში, რომ დრო ტყუილად არ დახარჯოთ. მეორე: სწავლა ნაწილობრივ ან სრულად დისტანციურად მიმდინარეობდა, რაც ცალკე შეფასებას მოითხოვს. მესამე: ოკუპირებულ ტერიტორიებზე ან არაღიარებულ იურისდიქციებში გაცემული დოკუმენტები, რომლებზეც ცალკე წესები მოქმედებს. თუ თქვენი შემთხვევა ამ სამიდან რომელიმეს ეხება, ჯერ კონსულტაციას გირჩევთ, შემდეგ თარგმანს.
საპირისპირო მიმართულება და პაკეტი
თუ პირიქით, ქართული დიპლომის აღიარება გჭირდებათ საზღვარგარეთ, პროცედურას ვხსნით დიპლომისა და დანართის და სამეცნიერო ხარისხის გვერდებზე, სადაც WES, Anabin და ENIC-NARIC დეტალურადაა აღწერილი. აღიარების პაკეტში ხშირად ერთვის კურსების სერტიფიკატები, ენის სერტიფიკატი და დასაქმებისთვის ქართული CV; ყველაფერს ერთი ტრანსლიტერაციით და ერთ ვიზიტში ვამზადებთ. ზოგადი პრინციპები კატეგორიის გვერდზეა.
ვადები
დიპლომი და ერთ-ორგვერდიანი დანართი ქართულად, ნოტარიული დამოწმებით, 1-2 სამუშაო დღეშია მზად, მრავალგვერდიანი ტრანსკრიპტი 2-3 დღეში. სკანი გამოგვიგზავნეთ ვებგვერდის ფორმით; მზა პაკეტს იღებთ ოფისში ან კურიერით, ცენტრში წარსადგენად მზა სახით.
ხშირად დასმული კითხვები
ვინ აღიარებს უცხოურ დიპლომს საქართველოში?
განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრი. ის ამოწმებს, რომ უცხოური დაწესებულება აღიარებულია თავის ქვეყანაში და პროგრამა ნამდვილად გავლილია, და გასცემს დოკუმენტს, რომელიც კვალიფიკაციას ქართული სისტემის საფეხურს უთანაბრებს.
სავალდებულოა თუ არა აპოსტილი უცხოურ დიპლომზე აღიარებისთვის?
ცენტრი დოკუმენტის ნამდვილობას ხშირად პირდაპირ უნივერსიტეტთან ამოწმებს, მაგრამ აპოსტილი ან საკონსულო ლეგალიზაცია პროცესს აჩქარებს და ზოგიერთი ქვეყნის დიპლომებზე პრაქტიკულად სავალდებულოა. თუ ჯერ საზღვარგარეთ ხართ, აპოსტილი იქვე დაისვით.
რომელი დოკუმენტები ითარგმნება აღიარებისთვის?
დიპლომი, დანართი ან ტრანსკრიპტი, აპოსტილი ან ლეგალიზაციის შტამპი და, საჭიროებისას, გვარის ცვლილების დამადასტურებელი დოკუმენტი. ყველა მათგანი ქართულად, ნოტარიული დამოწმებით, ერთი ტრანსლიტერაციით.
რამდენ ხანს გრძელდება აღიარება?
თარგმანი 1-3 დღეშია მზად. თავად ცენტრის პროცედურა ჩვეულებრივ რამდენიმე კვირას გრძელდება, დაჩქარებული წესი არსებობს; ვადა უცხოური უნივერსიტეტის პასუხზეა დამოკიდებული.
გამოგვიგზავნეთ დიპლომისა და დანართის სკანი და მიუთითეთ, რისთვის გჭირდებათ აღიარება: შევამოწმებთ, აქვს თუ არა დოკუმენტს აპოსტილი და არის თუ არა უნივერსიტეტი აღიარებულ რეესტრში, გეტყვით სრული პაკეტის შემადგენლობას და ვადას, და თარგმანს ცენტრში წარსადგენად მზა სახით მოგაწვდით.