ენის სერტიფიკატი ერთადერთი საგანმანათლებლო დოკუმენტია, რომელზეც ჩვენი პირველი რჩევა ხშირად ასეთია: „ეს არ გჭირდებათ თარგმნა.“ IELTS-ის შედეგების ფურცელი ინგლისურადაა და ბრიტანული უნივერსიტეტი მას TRF ნომრით ონლაინ ამოწმებს; Goethe-ს სერტიფიკატი გერმანულადაა და გერმანიის საელჩოს სხვა არაფერი სჭირდება. თარგმანი აქ არა წესი, არამედ გამონაკლისია, და სწორედ გამონაკლისების ცოდნაა ის, რისთვისაც ჩვენთან მოდიან: როცა IELTS-ი ქართულ სადოქტორო პროგრამას უნდა წარუდგინოთ, როცა თურქული TÖMER-ი გერმანულ უწყებას სჭირდება, ან როცა ენის სკოლის სერტიფიკატი დამსაქმებელს ინგლისურად უნდა წაუკითხოთ. ეს გვერდი ჯერ იმაზეა, როდის არ გჭირდებათ თარგმანი, შემდეგ კი იმაზე, როგორ ვთარგმნით, როცა ეს ნამდვილად საჭიროა.
როდის არ სჭირდება ენის სერტიფიკატს თარგმანი
სტანდარტიზებული საერთაშორისო გამოცდების სერტიფიკატები, IELTS, TOEFL iBT, Cambridge (B2 First, C1 Advanced), PTE Academic, Duolingo English Test, Goethe-Zertifikat, TestDaF, DSH, ÖSD, telc, DELF/DALF, TCF, DELE, SIELE, CILS, CELI, PLIDA, სამიზნე ენაზევეა შედგენილი და ონლაინ გადამოწმებადია. თუ დოკუმენტს იმ ქვეყნის უნივერსიტეტში, საელჩოში ან დამსაქმებელთან წარადგენთ, რომლის ენაზეც სერტიფიკატია, თარგმანი ზედმეტია, ხოლო ნოტარიული დამოწმება საერთოდ არ იქნება მიღებული, რადგან უწყება ორიგინალურ ან ონლაინ ვერსიას ითხოვს. აპოსტილი ენის სერტიფიკატებზე პრაქტიკულად არასდროს მოითხოვება: ისინი კერძო საგამოცდო ორგანიზაციების დოკუმენტებია და მათი ნამდვილობა ვერიფიკაციის სისტემით დგინდება, არა შტამპით. ამ შემთხვევაში ჩვენი როლი მხოლოდ ისაა, რომ პაკეტის დანარჩენი ნაწილი, დიპლომი, ატესტატი, რეკომენდაციები, სწორად ითარგმნოს და სერტიფიკატში მითითებული სახელი ყველგან ერთნაირად ჩაიწეროს.
ექვსი შემთხვევა, როცა თარგმანი მართლაც საჭიროა
- ქართული უნივერსიტეტი და სადოქტორო პროგრამა. თბილისის უნივერსიტეტების დოქტორანტურაში მიღებისას ინგლისურის B2 დონის დამადასტურებელი სერტიფიკატი ხშირად ქართული ნოტარიული თარგმანით უნდა ჩაბარდეს, განსაკუთრებით მაშინ, როცა კანდიდატი გამოცდისგან თავისუფლდება სერტიფიკატის საფუძველზე.
- საჯარო სამსახური, ტენდერები, სახელმწიფო პროგრამები. კონკურსის პირობებში მითითებული „ინგლისურის B2 დონე“ საკონკურსო კომისიისთვის დამოწმებული ქართული თარგმანით მტკიცდება; იგივე ეხება სხვა უცხოურ სერტიფიკატებს სატენდერო პაკეტში.
- მასწავლებლების სერტიფიცირება და სკოლები. უცხოური ენის მასწავლებელს Goethe-ს, DELF-ის ან Cambridge-ის სერტიფიკატი განათლების სამინისტროს სისტემაში ან კერძო სკოლის საკადრო საქმეში ქართულად სჭირდება.
- მესამე ენა. სერტიფიკატის ენა და უწყების ენა არ ემთხვევა: რუსული ТРКИ გერმანიის საიმიგრაციო სამსახურისთვის, თურქული TÖMER პოლონური უნივერსიტეტისთვის, ინგლისური IELTS იტალიური Questura-სთვის. თარგმანი კეთდება სერტიფიკატის ენიდან სამიზნე ენაზე.
- ენის სკოლებისა და უნივერსიტეტების კურსების სერტიფიკატები. სტანდარტიზებული გამოცდის გარეშე გავლილი კურსის მოწმობა (მაგალითად, 120-საათიანი გერმანულის კურსი B1 დონემდე) უცხოური უნივერსიტეტისთვის იშვიათად გამოდგება, მაგრამ დამსაქმებლისთვის, CV-სთვის და ზოგიერთი სტიპენდიისთვის სასარგებლოა; ითარგმნება საათებისა და დონის მითითებით.
- ქართული ენის სერტიფიკატი უცხოელისთვის. საქართველოში მცხოვრები უცხოელი, რომელმაც ქართული ენის კურსი გაიარა ან დონის გამოცდა ჩააბარა, სერტიფიკატს სამშობლოს უწყებას, უცხოურ დამსაქმებელს ან ბინადრობის საქმეში წარადგენს, და ის ინგლისურად ან მის ენაზე ითარგმნება.
რას ვთარგმნით და რას არა
დონეები, ქულები, კომპონენტები
CEFR დონეები (A1-C2) საერთაშორისო აღნიშვნებია და უცვლელი რჩება; ქართულ თარგმანში მათ ფრჩხილებში ვურთავთ ქართულ ტერმინს (B2, დამოუკიდებელი მომხმარებელი, ზედა საშუალო დონე). IELTS-ის ბენდები (Overall 7.0, Listening 7.5), TOEFL-ის ქულები (0-120) და TestDaF-ის TDN დონეები ციფრობრივად გადადის, კომპონენტების სახელწოდებები კი ითარგმნება: Listening მოსმენა, Reading კითხვა, Writing წერა, Speaking ლაპარაკი. ქულების „გადაყვანა“ ერთი გამოცდიდან მეორეში, მაგალითად TOEFL 100 არის IELTS 7.0, თარგმანში არ ხდება; ეს შედარებითი ცხრილები უწყებამ თავად უნდა გამოიყენოს.
რეკვიზიტები და ვერიფიკაცია
კანდიდატის ნომერი, TRF ან სერტიფიკატის ნომერი, საგამოცდო ცენტრის კოდი, გამოცდის თარიღი და, თუ მითითებულია, შედეგების მოქმედების ვადა უცვლელად რჩება. ვერიფიკაციის ბმული და QR კოდი აღიწერება, რომ ქართველმა მოხელემ ან უცხოელმა რეგისტრატორმა ნამდვილობა თავად შეამოწმოს. სახელი და გვარი ისე იწერება, როგორც სერტიფიკატშია, და თუ ის პასპორტისგან განსხვავდება (რაც IELTS-ის რეგისტრაციისას შეცდომით ხდება ხოლმე), თარგმანს შენიშვნას ვურთავთ.
ვადა
IELTS-ისა და TOEFL-ის შედეგებს უნივერსიტეტების უმეტესობა ორი წლის განმავლობაში იღებს, Goethe-სა და Cambridge-ის სერტიფიკატებს ვადა არ აქვს, თუმცა ცალკეული უწყებები „ბოლო ორი წლის“ მოთხოვნას მაინც აყენებენ. თარგმანი სერტიფიკატის ვადას არ ცვლის: თუ სერტიფიკატი წარდგენის დღეს ვადაგასულია, თარგმანი მას ვერ გადაარჩენს, და ამას შეკვეთამდე გეტყვით.
ორი ტიპური სიტუაცია თბილისიდან
პირველი: ილიას უნივერსიტეტის სადოქტორო კონკურსის კანდიდატს IELTS 6.5 აქვს და გამოცდისგან გათავისუფლება სურს. კომისიას სჭირდება TRF-ის ნოტარიულად დამოწმებული ქართული თარგმანი, სადაც ჩანს Overall ქულა და გამოცდის თარიღი ბოლო ორი წლის ფარგლებში. ვთარგმნით ერთ დღეში, ორიგინალს არ ვეხებით, თარგმანს ასლს ვაკერებთ, და კანდიდატი ვერიფიკაციის ბმულსაც ატანს. მეორე: ინგლისური ენის მასწავლებელს, რომელსაც Cambridge C1 Advanced აქვს, სამინისტროს სისტემაში სერტიფიკატის ატვირთვა უწევს ქართული თარგმანით. აქ Statement of Results-ის ორივე გვერდი ითარგმნება, კომპონენტების ქულების ჩათვლით, რადგან სისტემა სწორედ დეტალურ ჩანაწერს ითხოვს. ორივე შემთხვევაში ყველაზე ხშირი შეცდომა, რომელსაც სხვაგან ვხედავთ, ქულების „ახსნაა“ თარგმანში: თარჯიმანი ორიგინალს გადმოსცემს, არ აფასებს.
დამოწმების ფორმატი
ქართული უწყებებისთვის (უნივერსიტეტი, სამინისტრო, საკონკურსო კომისია) სტანდარტია ნოტარიული დამოწმება: ნოტარიუსი თარჯიმნის ხელმოწერას ადასტურებს და თარგმანს სერტიფიკატის ასლს აკერებს, ორიგინალი კი უცვლელი რჩება, რაც განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რადგან IELTS-ის ორიგინალური TRF ხელახლა არ გაიცემა. უცხოური დამსაქმებლისთვის ან უნივერსიტეტისთვის, რომელსაც მესამე ენიდან თარგმანი სჭირდება, ხშირად საკმარისია ბიუროს ბლანკზე დამოწმებული თარგმანი PDF-ად. თუ სერტიფიკატი სამოტივაციო წერილთან, აკადემიურ ცნობასთან და სტუდენტის ცნობასთან ერთად ერთ პაკეტში მიდის, ერთ ვიზიტში ვამოწმებთ. ზოგადი პრინციპები კატეგორიის გვერდზეა.
ვადები
ერთგვერდიანი სერტიფიკატი ნოტარიული დამოწმებით ერთ სამუშაო დღეშია მზად; დილით მოწოდებული იმავე დღეს, ბიუროს დამოწმებით PDF რამდენიმე საათში. და კიდევ ერთხელ: თუ სერტიფიკატს თარგმანი არ სჭირდება, ამას პირველივე პასუხში გეტყვით.
ხშირად დასმული კითხვები
IELTS-ის ან TOEFL-ის სერტიფიკატს თარგმანი სჭირდება უცხოური უნივერსიტეტისთვის?
არა. ის ინგლისურადაა და უნივერსიტეტი შედეგს ონლაინ ამოწმებს TRF ან რეგისტრაციის ნომრით. თარგმანი მაშინ სჭირდება, როცა სერტიფიკატი ქართულ უწყებაში წარედგინება ან როცა სამიზნე ენა სერტიფიკატის ენისგან განსხვავდება.
რომელი ენის სერტიფიკატები ითარგმნება ქართულად ყველაზე ხშირად?
IELTS და TOEFL სადოქტორო პროგრამებზე მიღებისა და საჯარო სამსახურის კონკურსებისთვის, Goethe და TestDaF გერმანული ენის მასწავლებლებისთვის, TÖMER და ТРКИ ბინადრობისა და დასაქმების საქმეებში, ასევე უცხოური ენის სკოლების სერტიფიკატები.
ენის სკოლის სერტიფიკატი B2 დონეზე მიიღება უნივერსიტეტში?
როგორც წესი, არა. უცხოური უნივერსიტეტები და საელჩოები მხოლოდ სტანდარტიზებულ, საერთაშორისოდ აღიარებულ გამოცდებს იღებენ. სკოლის სერტიფიკატი CV-სა და ზოგიერთი დამსაქმებლისთვის გამოდგება, და ამ მიზნით ვთარგმნით.
რამდენ ხანში იქნება მზად?
ერთგვერდიანი სერტიფიკატი ნოტარიული დამოწმებით ერთ სამუშაო დღეში; დილით მოწოდებული იმავე დღეს. აპოსტილი ენის სერტიფიკატებზე პრაქტიკულად არასდროს მოითხოვება.
გამოგვიგზავნეთ სერტიფიკატის სკანი და დაწერეთ, სად წარადგენთ. თუ თარგმანი არ გჭირდებათ, ასეც გეტყვით; თუ გჭირდებათ, ზუსტ ვადას იმავე დღეს დაგისახელებთ.