სილაბუსების თარგმანი ის შეკვეთაა, რომელიც ჩვენთან ხშირად ჩანთით მოდის: მეორე კურსის სამედიცინო სტუდენტი, რომელიც პოლონეთის ან იტალიის უნივერსიტეტში გადადის, 30-40 კურსის სილაბუსს ატარებს, თითო 6-12 გვერდი, ჯამში სამასამდე გვერდი. მიმღები უნივერსიტეტის კრედიტების აღიარების კომისია სწორედ ამ გვერდებით წყვეტს, ჩაითვლება თუ არა თბილისში ნასწავლი ანატომია და ბიოქიმია, თუ სტუდენტს პირველი კურსიდან მოუწევს დაწყება. ამიტომ სილაბუსი ის საგანმანათლებლო დოკუმენტია, სადაც თარგმანის ხარისხი პირდაპირ წლებში და სწავლის საფასურში ითვლება, ხოლო მოცულობის გამო შეკვეთის სწორად დაგეგმვა ისევე მნიშვნელოვანია, როგორც თავად თარგმანი.
ვის სჭირდება სილაბუსების თარგმანი
- ტრანსფერი უცხოურ უნივერსიტეტში. ყველაზე ხშირი შემთხვევა, განსაკუთრებით მედიცინის, სტომატოლოგიის, ფარმაციისა და ინჟინერიის სტუდენტებისთვის; სილაბუსები აკადემიურ ცნობასთან ერთად მიდის და მისი ყოველი კურსი სილაბუსით უნდა იყოს დაფარული.
- მაგისტრატურაში მიღება მომიჯნავე სპეციალობით. უნივერსიტეტი ამოწმებს, აქვს თუ არა კანდიდატს საკმარისი კრედიტი კონკრეტულ დარგში (მაგალითად, 30 ECTS ეკონომიკაში), და ამას დანართიდან ვერ ხედავს, სილაბუსებიდან კი ხედავს.
- სამედიცინო ლიცენზირება. ECFMG აშშ-ში, GMC დიდ ბრიტანეთში, Approbation გერმანიაში და ანალოგიური პროცედურები კონკრეტული საგნების საათობრივ დატვირთვას ითხოვენ; დეფიციტის შემთხვევაში კანდიდატს დამატებითი გამოცდა ან სტაჟირება ენიშნება.
- საინჟინრო, არქიტექტურული და იურიდიული პროფესიების აღიარება. პროფესიული პალატები (მაგალითად, Engineers Ireland, კანადის პროვინციული ასოციაციები) course-by-course შეფასებას ატარებენ.
- Anabin-ში არარსებული პროგრამა. თუ ქართული პროგრამა ან უნივერსიტეტი გერმანულ ბაზაში ცალსახად არ არის შეფასებული, ZAB ინდივიდუალური შეფასებისთვის სასწავლო გეგმას ითხოვს.
- მასწავლებლებისა და ლექტორების პორტფოლიო. უცხოეთში აკადემიური პოზიციისთვის წაკითხული კურსების სილაბუსები სწავლების გამოცდილებას ადასტურებს, აკადემიურ CV-სთან ერთად.
სრული თარგმანი თუ სტრუქტურირებული ამონაწერი
ეს პირველი კითხვაა, რომელსაც ვსვამთ, რადგან მოცულობასა და ვადას ორჯერ და სამჯერ ცვლის. ქართული სილაბუსის სტანდარტული სტრუქტურა ასეთია: კურსის დასახელება და კოდი, სტატუსი (სავალდებულო ან არჩევითი), კრედიტები და საათების განაწილება (ლექცია, სემინარი, ლაბორატორია, დამოუკიდებელი მუშაობა), წინაპირობები, მიზანი, სწავლის შედეგები, კვირეული თემატური გეგმა, შეფასების სისტემა კომპონენტებით და ლიტერატურა. უნივერსიტეტების უმეტესობა კრედიტების აღიარებისთვის სწორედ ამ ველებით კმაყოფილდება, სასწავლო მეთოდების, სტანდარტული პოლიტიკებისა და ლიტერატურის სრული სიის გარეშე; ასეთ შემთხვევაში ვამზადებთ სტრუქტურირებულ თარგმანს, სადაც ყოველი კურსი 1-2 გვერდზე ეტევა, და ვუთითებთ, რომ ის ოფიციალური სილაბუსის ამონაწერია. სამედიცინო ლიცენზირებისა და ზოგიერთი პალატისთვის კი სრული ტექსტია საჭირო, თემატური გეგმის ყოველი კვირით, რადგან სწორედ თემებით ადგენენ, გავლილია თუ არა კონკრეტული საკითხი. მიმღები მხარის მოთხოვნას წერილობით ვამოწმებთ და მხოლოდ შემდეგ ვასახელებთ ვადას.
რას ვაქცევთ ყურადღებას თარგმნისას
საათები და კრედიტები, რომლებიც კომისია ითვლის
საკონტაქტო და დამოუკიდებელი საათების განაწილება ციფრობრივად, უცვლელად გადადის, ცხრილის იმავე სტრუქტურით. ეს არ არის ფორმალობა: ECFMG-ს და Approbation-ის კომისიები საათებს აჯამებენ საგნობრივი ჯგუფების მიხედვით და 20-საათიანი სხვაობა დამატებით გამოცდას ნიშნავს. თუ სილაბუსში მხოლოდ კრედიტებია და საათები არა, ვურჩევთ უნივერსიტეტისგან საათობრივი ცნობის დამატებას, რომელსაც იმავე პაკეტში ვთარგმნით.
ტერმინოლოგია ერთიანი 40 დოკუმენტში
სილაბუსების პაკეტზე რამდენიმე თარჯიმანი პარალელურად მუშაობს, თორემ ვადა კვირებში გაიწელება. რომ „სწავლის შედეგი“ ერთგან learning outcome და მეორეგან study result არ გახდეს, პროექტს ერთი გლოსარიუმი და ერთი რედაქტორი აქვს; საგნების დასახელებები კი იმავე ფორმით ითარგმნება, როგორც სტუდენტის აკადემიურ ცნობაში და დანართში, რომ კომისიამ სამივე დოკუმენტი უპრობლემოდ დააკავშიროს. თბილისის ძირითადი უნივერსიტეტების პროგრამებისთვის უკვე გვაქვს საგნობრივი ბაზები, რაც დროს ზოგავს.
შეფასების კომპონენტები
„შუალედური შეფასება 40 ქულა, დასკვნითი გამოცდა 40, აქტივობა 20, მინიმალური კომპეტენციის ზღვარი 51“ ქართული სისტემის სპეციფიკური ლექსიკაა და უცხოური კომისიისთვის განმარტებით ითარგმნება, რომ შეფასების სისტემა გასაგები იყოს, არა მხოლოდ სიტყვასიტყვით გადმოცემული. ლიტერატურის სია, თუ სრული თარგმანია საჭირო, ბიბლიოგრაფიული წესით რჩება: ავტორი და გამომცემლობა ტრანსლიტერაციით, სათაური თარგმანით ფრჩხილებში.
ხშირი შეცდომები, რომლებიც კრედიტების დაკარგვას იწვევს
- სილაბუსი სხვა წლის ვერსიით. პროგრამები იცვლება; კომისიას სჭირდება იმ სასწავლო წლის სილაბუსი, როცა თქვენ კურსი გაიარეთ, არა მიმდინარე ვერსია საიტიდან.
- ცნობაში 38 კურსია, სილაბუსი 31. დაუფარავი კურსი კომისიისთვის არ არსებობს; სისრულეს ჩვენ ვამოწმებთ, სანამ თარგმანი დაიწყება.
- საათების გარეშე. მხოლოდ კრედიტებით შედგენილი სილაბუსი ლიცენზირების ორგანოსთვის არასაკმარისია.
- დასახელება ცნობისგან განსხვავებით. „ზოგადი ქირურგია I“ ცნობაში და „ქირურგიის საფუძვლები“ სილაბუსში ორ სხვადასხვა კურსად აღიქმება.
დამოწმება: უნივერსიტეტის ბეჭედი, ნოტარიუსი, აპოსტილი
თარგმნამდე სილაბუსები უნივერსიტეტმა უნდა დაამოწმოს: ფაკულტეტის, ხარისხის უზრუნველყოფის სამსახურის ან რეგისტრატურის ბეჭდით და ხელმოწერით ყოველ დოკუმენტზე ან აკინძულ პაკეტზე „ვადასტურებთ“ წარწერით. ინტერნეტიდან ამობეჭდილი, ბეჭდის გარეშე სილაბუსი უცხოური კომისიისთვის არაოფიციალურია და თარგმანი მას ვერ დაამძიმებს. თარგმანის დამოწმების სამი ვარიანტი არსებობს: ბიუროს ბლანკზე, თარჯიმნის ხელმოწერითა და ბეჭდით, რაც უნივერსიტეტების უმეტესობისთვის საკმარისია; ნოტარიული დამოწმება ერთ აკინძულ პაკეტად, სადაც ნოტარიუსი ერთხელ ადასტურებს თარჯიმნის ხელმოწერას მთელ კრებულზე; და, იშვიათად, აპოსტილი, რომელიც პაკეტის ნოტარიულ ასლზე იუსტიციის სამინისტროში ისმება, თუ მარეგულირებელი ლეგალიზაციას ითხოვს. ზოგადი წესები კატეგორიის გვერდზეა; საპირისპირო მიმართულებით, უცხოეთში ნასწავლის საქართველოში აღიარებისთვის, სილაბუსები ხარისხის ცენტრს წარედგინება და მათ ქართულად ვთარგმნით, რაზეც აღიარების გვერდზე ვწერთ.
როგორ ვგეგმავთ დიდ პაკეტს
პირველ დღეს ვიღებთ სილაბუსების სკანებს და აკადემიურ ცნობას, ვადგენთ კურსების სიას და ვამოწმებთ, რომ ცნობის ყოველ კურსს სილაბუსი შეესაბამება: დაკარგული სილაბუსი უნივერსიტეტიდან უნდა მოითხოვოთ, სანამ თარგმანი დაიწყება. მეორე დღეს ვათანხმებთ ფორმატს (სრული თუ სტრუქტურირებული), გლოსარიუმს და ვადას. თარგმანი ნაწილ-ნაწილ მიგეწოდებათ, რომ უნივერსიტეტის პორტალზე ატვირთვა ეტაპობრივად დაიწყოთ. პაკეტში ხშირად ერთვის სტუდენტის სტატუსის ცნობა, ატესტატი და ენის სერტიფიკატი, რომლებსაც იმავე ვადაში ვამზადებთ.
ვადები
5-10 სილაბუსი 2-3 სამუშაო დღეშია მზად, სრული პროგრამის 30-40 სილაბუსი ჩვეულებრივ 7-10 დღეში. სკანები გამოგვიგზავნეთ ერთ არქივად ან ბმულით; მზა თარგმანს იღებთ PDF-ად კურსების მიხედვით დაყოფილს და, საჭიროებისას, აკინძულ ქაღალდის ვერსიად.
ხშირად დასმული კითხვები
სილაბუსი სრულად უნდა ითარგმნოს თუ შემოკლებულად?
დამოკიდებულია მიმღებ მხარეზე. კრედიტების გადატანისთვის უნივერსიტეტების უმეტესობა სტრუქტურირებულ ამონაწერს იღებს: დასახელება, კრედიტები, საათები, სწავლის შედეგები, თემები, შეფასება. სამედიცინო ლიცენზირებისა და ზოგიერთი აღიარების ორგანოსთვის სრული ტექსტია საჭირო. ვარიანტს შეკვეთამდე ვათანხმებთ.
ვინ უნდა დაამოწმოს სილაბუსი, სანამ ითარგმნება?
უნივერსიტეტმა: ფაკულტეტის ან ხარისხის უზრუნველყოფის სამსახურის ბეჭდით და ხელმოწერით ყოველ სილაბუსზე ან აკინძულ პაკეტზე. ბეჭდის გარეშე ამობეჭდილ სილაბუსს უცხოური უნივერსიტეტი ოფიციალურ დოკუმენტად არ თვლის.
სჭირდება თუ არა სილაბუსებს აპოსტილი?
იშვიათად. ტრანსფერისა და კრედიტების აღიარებისთვის უნივერსიტეტის ბეჭედი და დამოწმებული თარგმანი საკმარისია. თუ მარეგულირებელი ლეგალიზაციას ითხოვს, პაკეტის ნოტარიული ასლი მზადდება და აპოსტილს იუსტიციის სამინისტრო უსვამს.
რამდენ ხანში იქნება მზად?
5-10 სილაბუსი 2-3 სამუშაო დღეში, სრული პროგრამის 30-40 სილაბუსი ჩვეულებრივ 7-10 დღეში, რამდენიმე თარჯიმნის პარალელური მუშაობით და ერთი რედაქტორით.
გამოგვიგზავნეთ სილაბუსების სკანები და მიმღები უნივერსიტეტის ან მარეგულირებლის მოთხოვნა: დავადგენთ, სრული თარგმანია საჭირო თუ ამონაწერი, შევამოწმებთ სისრულეს აკადემიურ ცნობასთან და ვადას ერთ დღეში დაგისახელებთ.