დანიური ენის თარჯიმანი თბილისში

დანიური ენა საქართველოში იმ იშვიათ ენათა რიცხვშია, რომლის თარგმანიც კონკრეტულ, კარგად განსაზღვრულ საჭიროებებს უკავშირდება: ქართველი სპეციალისტების დანიაში დასაქმება, სწავლა კოპენჰაგენის, ორჰუსისა და ოლბორგის უნივერსიტეტებში, ქართულ-დანიური ოჯახების დოკუმენტბრუნვა, დანიური კომპანიებისა და საერთაშორისო ორგანიზაციების საქმიანობა საქართველოში, ასევე კოპენჰაგენში ქორწინების პროცედურა, რომელიც საერთაშორისო წყვილებისთვის ევროპაში ერთ-ერთი ყველაზე მარტივია. ჩვენ ვთარგმნით დანიურიდან ქართულად და ქართულიდან დანიურად ყველა ტიპის დოკუმენტს, ვამოწმებთ თარგმანს ნოტარიულად და ვურთავთ აპოსტილს, ხოლო ამ გვერდზე ვხსნით, რა თავისებურებები აქვს დანიურ დოკუმენტბრუნვას, რომელიც ბევრ სხვა ევროპულ ქვეყანაზე უფრო პრაგმატული და ამავდროულად უფრო ციფრულია.

რა შეიცვალა დანიაში 2016 წელს და რატომ არის ეს მნიშვნელოვანი

დანიას 2016 წლამდე სახელმწიფოს მიერ ავტორიზებული მთარგმნელების (statsautoriseret translatør) სისტემა ჰქონდა, რომლის თარგმანს კანონი ოფიციალურ სტატუსს ანიჭებდა. 2016 წლის 1 იანვრიდან ეს ავტორიზაცია გაუქმდა, და დღეს დანიაში „ნაფიცი მთარგმნელის" ინსტიტუტი აღარ არსებობს. ეს ქართველი კლიენტისთვის მნიშვნელოვანი ინფორმაციაა, რადგან ინტერნეტში დღემდე ტრიალებს მოძველებული რჩევა, რომ „დანიისთვის ავტორიზებული მთარგმნელია საჭირო".

დღევანდელი პრაქტიკა ასეთია: დანიური უწყება თარგმანს იღებს, თუ მას მთარგმნელის ხელმოწერილი განცხადება და, საჭიროებისას, ნოტარიული დამოწმება ან სავაჭრო პალატის დადასტურება ახლავს; საზღვარგარეთ, მათ შორის საქართველოში, შესრულებული ნოტარიული თარგმანი აპოსტილით უცხოური საჯარო დოკუმენტია და დანიაში ხელახლა დამოწმებას არ საჭიროებს. თუმცა დანიური სისტემა კიდევ ერთი მხრივ არის განსაკუთრებული: ბევრი უწყება თარგმანს ინგლისურადაც იღებს, არა მხოლოდ დანიურად, რაზეც ქვემოთ ცალკე ვსაუბრობთ.

დანიური თუ ინგლისური: პრაქტიკული კითხვა

დანიის საიმიგრაციო სამსახური (Udlændingestyrelsen), საერთაშორისო რეკრუტირებისა და ინტეგრაციის სააგენტო (SIRI), რომელიც სამუშაო და სასწავლო ბინადრობის ნებართვებს გასცემს, და საოჯახო სამართლის სააგენტო (Familieretshuset), რომელიც ქორწინების საკითხებს განაგებს, დოკუმენტებს დანიურ, ინგლისურ და ხშირად გერმანულ ან სკანდინავიურ ენებზეც იღებენ. ეს ნიშნავს, რომ ქართული საბუთის ინგლისური თარგმანი დანიის საიმიგრაციო პროცედურებისთვის ხშირად სრულიად საკმარისია, და დანიური თარგმანი ზედმეტია.

დანიური თარგმანი საჭიროა იქ, სადაც უწყება ან პარტნიორი ამას ცალსახად ითხოვს: სასამართლოებში, სადაც საპროცესო ენა დანიურია, მუნიციპალიტეტებში (kommune) სოციალური და საოჯახო საკითხებისთვის, პაციენტთა უსაფრთხოების სამსახურში სამედიცინო ავტორიზაციისთვის, ზოგიერთ პროფესიულ კავშირსა და დამსაქმებელთან, ასევე ყველგან, სადაც დანიური დოკუმენტი საქართველოში უნდა ითარგმნოს ქართულად. ჩვენ ამ კითხვას შეკვეთის დასაწყისში ვსვამთ და ხშირად ინგლისურ თარგმანს ვურჩევთ, თუ ეს პროცედურას არ აზიანებს.

ვინ და რისთვის უკვეთავს დანიურ თარგმანს

• ქართველი სპეციალისტები, რომლებიც დანიაში სამუშაო ნებართვას ითხოვენ ხელფასის ლიმიტის სქემით ან პოზიტიური სიით: დიპლომი, სამუშაო გამოცდილების ცნობები, შრომითი ხელშეკრულება
• სტუდენტები კოპენჰაგენის, ორჰუსის, ოლბორგის, სამხრეთ დანიის უნივერსიტეტებსა და დანიის ტექნიკურ უნივერსიტეტში: ატესტატი, დიპლომი, ნიშნების ფურცელი
• საერთაშორისო წყვილები, რომლებიც კოპენჰაგენში ან სხვა დანიურ მუნიციპალიტეტში ქორწინდებიან: დაბადების მოწმობა, ცნობა ოჯახური მდგომარეობის შესახებ, განქორწინების დოკუმენტები
• ქართულ-დანიური ოჯახები: დანიაში დაბადებული ბავშვის მოწმობა, ქორწინების დოკუმენტი, საოჯახო სამართლის სააგენტოს გადაწყვეტილებები
• ექიმები და ექთნები, რომლებიც დანიაში ავტორიზაციას ითხოვენ: სამედიცინო დიპლომი, სასწავლო პროგრამა, პრაქტიკის ცნობები
• ქართული კომპანიები დანიელ პარტნიორებთან: სამეწარმეო რეესტრის ამონაწერი, წესდება, ხელშეკრულებები
• დანიური კომპანიები და ორგანიზაციები საქართველოში: კორპორატიული დოკუმენტები, პროექტის ანგარიშები, შრომითი ხელშეკრულებები

აპოსტილი: დანია და საქართველო

დანია ჰააგის აპოსტილის კონვენციას შედარებით გვიან, 2006 წლის ბოლოს შეუერთდა, და დღეს დანიური დოკუმენტი საქართველოსთვის აპოსტილით მზადდება, რომელსაც დანიის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ლეგალიზაციის სამსახური კოპენჰაგენში გასცემს. ქართული დოკუმენტი დანიისთვის აპოსტილს იუსტიციის სახლში იღებს, და ამ ეტაპს ჩვენ შეკვეთის ფარგლებში ვასრულებთ. დანიის განსაკუთრებულობა აპოსტილის თანმიმდევრობაშია: დანიაში ნოტარიუსი (notarius publicus) სასამართლოსთან (byret) მოქმედი თანამდებობის პირია, და დანიური თარგმანის დამოწმება ხშირად ორსაფეხურიანია, ჯერ ნოტარიუსი, შემდეგ საგარეო საქმეთა სამინისტროს აპოსტილი. საქართველოში მომზადებული ნოტარიული თარგმანი აპოსტილით ამ მთელ ჯაჭვს ერთ ბიჯში ცვლის.

დანიური ციფრული ადმინისტრაცია: MitID და Digital Post

დანია მსოფლიოს ერთ-ერთი ყველაზე ციფრული სახელმწიფოა: თითქმის ყველა ოფიციალური დოკუმენტი ელექტრონულად, MitID იდენტიფიკაციით და Digital Post სისტემით გაიცემა და მიიღება, ხოლო ქაღალდის ვერსია ხშირად საერთოდ არ არსებობს. ეს ქართველი მიმღებისთვის ორ საკითხს ქმნის. პირველი: დანიური ელექტრონული დოკუმენტი ქართული უწყებისთვის ნაბეჭდ ვერსიად და აპოსტილით უნდა იქცეს, რაც დანიაში ცალკე პროცედურაა და წინასწარ უნდა დაიგეგმოს. მეორე: თარგმანში ელექტრონული წარმომავლობა, ციფრული ხელმოწერა და გადამოწმების მექანიზმი აისახება, რომ ქართველმა თანამშრომელმა დოკუმენტის ბუნება გაიგოს. ჩვენ დანიური ციფრული დოკუმენტების ფორმატებს ვიცნობთ და კლიენტს წინასწარ ვურჩევთ, რა ფორმით გამოითხოვოს დოკუმენტი დანიაში, რომ საქართველოში მიიღონ.

დანიური ენა თარგმანში: რა უნდა იცოდეს მთარგმნელმა

დანიური ჩრდილოგერმანიკული ენაა, ნორვეგიულთან და შვედურთან ურთიერთგასაგები წერილობით, მაგრამ საკუთარი ორთოგრაფიით (æ, ø, å ასოები), ლექსიკითა და ადმინისტრაციული ტერმინოლოგიით. მთარგმნელი, რომელიც შვედურს ან ნორვეგიულს ფლობს და დანიურს „მიახლოებით ხვდება", ოფიციალური დოკუმენტისთვის საშიშია: ცრუ მეგობრები სკანდინავიურ ენებს შორის მრავლადაა, დანიური უწყებების სახელწოდებები უნიკალურია, და დანიური კანონმდებლობის ცნებები ნორვეგიულისა და შვედურისგან განსხვავდება. ქართული ტრანსკრიფცია დანიური სახელებისთვის დანიურ გამოთქმას უნდა მიჰყვებოდეს, რომელიც წერილობითი ფორმისგან შორსაა (Kjeld, Søren, Aarhus), და ერთხელ არჩეული ფორმა ამ პირის ან ადგილის ყველა დოკუმენტში უცვლელი რჩება. ჩვენი დანიური მთარგმნელები ენას ესპანურის ან სხვა სკანდინავიური ენის გავლით კი არა, პირდაპირ ფლობენ, დანიაში სწავლის ან მუშაობის გამოცდილებით.

საგანმანათლებლო დოკუმენტები: დანიური 7-საფეხურიანი შკალა

დანიური უნივერსიტეტების დიპლომები და ნიშნების ფურცლები საქართველოში აღიარებისთვის ორ სირთულეს შეიცავს. პირველი შეფასების სისტემაა: დანია 7-საფეხურიან შკალას იყენებს (12, 10, 7, 4, 02, 00, -3), რომელიც არცერთ სხვა ევროპულ სისტემას არ ჰგავს და ქართველი მიმღებისთვის განმარტების გარეშე გაუგებარია; ჩვენ თარგმანს შენიშვნას ვურთავთ, სადაც შკალის ლოგიკა და გამსვლელი ზღვარი (02) აღწერილია. მეორე დანიური ხარისხების სახელწოდებებია (bachelor, kandidat, ph.d., ასევე professionsbachelor, რომელიც გამოყენებითი ბაკალავრიატია), რომლებიც ქართულ სისტემასთან შედარებას მოითხოვს. საპირისპირო მიმართულებით ქართული დიპლომი დანიური უნივერსიტეტისთვის ან დანიის უმაღლესი განათლებისა და მეცნიერების სააგენტოსთვის, რომელიც უცხოური კვალიფიკაციის შეფასებას აწარმოებს, ინგლისურად ან დანიურად ითარგმნება, სასწავლო პროგრამის აღწერით.

სამედიცინო ავტორიზაცია დანიაში

დანია ქართველი ექიმებისა და ექთნებისთვის ერთ-ერთი ყველაზე მიმზიდველი, მაგრამ ყველაზე მომთხოვნი სკანდინავიური მიმართულებაა. არაევროპული სამედიცინო დიპლომის ავტორიზაციას პაციენტთა უსაფრთხოების სამსახური (Styrelsen for Patientsikkerhed) აწარმოებს, და პროცედურა რამდენიმე ეტაპს მოიცავს: დიპლომისა და სასწავლო პროგრამის შეფასება, დანიური ენის გამოცდა მაღალ დონეზე, სამედიცინო ტესტი და შეფასებითი დასაქმება დანიურ საავადმყოფოში. თარგმანი პირველ ეტაპზეა საჭირო: სამედიცინო დიპლომი, ნიშნების ფურცელი, სასწავლო პროგრამის აღწერა საათობრივი დატვირთვით, სპეციალიზაციის დოკუმენტები, პრაქტიკის ცნობები, ყველა აპოსტილითა და დამოწმებული თარგმანით, დანიურად ან ინგლისურად. საგნების სახელწოდებების თანმიმდევრული თარგმანი ყველა დოკუმენტში კრიტიკულია, და ამისთვის თითოეული კლიენტისთვის ტერმინთა ბაზას ვქმნით.

ქორწინება დანიაში: რატომ ირჩევენ საერთაშორისო წყვილები

დანია საერთაშორისო წყვილებისთვის ევროპაში ქორწინების ერთ-ერთი ყველაზე მარტივი ადგილია: პროცედურა სწრაფია, დოკუმენტების მოთხოვნა შედარებით მოკლე, და საოჯახო სამართლის სააგენტო (Familieretshuset) დოკუმენტებს დანიურ, ინგლისურ და გერმანულ ენებზე იღებს. ქართველი მოქალაქისთვის ტიპური პაკეტია: პასპორტი, დაბადების მოწმობა, ცნობა ოჯახური მდგომარეობის შესახებ (რომ პირი დაქორწინებული არ არის), წინა ქორწინების შემთხვევაში განქორწინების ან მეუღლის გარდაცვალების დოკუმენტი, ყველა აპოსტილითა და თარგმანით. სწორედ აქ ინგლისური თარგმანი ხშირად საკმარისია, და ჩვენ ამას გულწრფელად ვურჩევთ. ქორწინების შემდეგ დანიური ქორწინების მოწმობა (vielsesattest) საქართველოში რეგისტრაციისთვის დანიური აპოსტილითა და ჩვენი ქართული თარგმანით მზადდება.

ბიზნესი დანიასთან: კორპორატიული და ტექნიკური დოკუმენტები

დანიური კომპანიები საქართველოში ლოგისტიკის, განახლებადი ენერგეტიკის, სოფლის მეურნეობის ტექნოლოგიებისა და საერთაშორისო განვითარების პროექტების სფეროებში მუშაობენ, ხოლო ქართული კომპანიები დანიელ პარტნიორებთან ღვინის, სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციისა და ტურიზმის მიმართულებით. დანიური კორპორატიული სისტემა ცენტრალიზებულია: კომპანიის ყველა მონაცემი ბიზნესის სააგენტოს (Erhvervsstyrelsen) ცენტრალურ რეესტრში (CVR) ინახება და ონლაინ ხელმისაწვდომია, ხოლო კომპანიის ფორმები (ApS, A/S) ქართული შპს-სა და სს-ს ფუნქციური ანალოგებია. დანიური წესდება (vedtægter), CVR-ის ამონაწერი და ხელმოწერის უფლების წესი (tegningsregel), რომელიც დანიური სისტემისთვის დამახასიათებელი ცნებაა და განსაზღვრავს, ვის შეუძლია კომპანიის სახელით ხელმოწერა, ქართული უწყებისთვის ითარგმნება განმარტებით. საპირისპირო მიმართულებით ქართული სამეწარმეო რეესტრის ამონაწერი და წესდება დანიელი პარტნიორისთვის ინგლისურად ან დანიურად.

საერთაშორისო ორგანიზაციები და განვითარების პროექტები

დანია საქართველოში საერთაშორისო განვითარების ერთ-ერთი აქტიური პარტნიორია: დანიური ლტოლვილთა საბჭო აქ ათწლეულებია მუშაობს, დანიის საგარეო საქმეთა სამინისტროს განვითარების პროგრამები დემოკრატიის, ადამიანის უფლებებისა და ეკონომიკური განვითარების პროექტებს აფინანსებს, დანიური არასამთავრობო ორგანიზაციები ადგილობრივ პარტნიორებთან თანამშრომლობენ. ამ საქმიანობის დოკუმენტები, საპროექტო განაცხადები, ანგარიშები, ფინანსური აუდიტი, პარტნიორობის შეთანხმებები, შრომითი ხელშეკრულებები ადგილობრივი თანამშრომლებისთვის, ორმხრივ თარგმანს მოითხოვს, ხშირად ინგლისურის გავლით, მაგრამ დანიური მშობელი ორგანიზაციის შიდა დოკუმენტები, სამეთვალყურეო საბჭოს ოქმები, დანიური აუდიტორული სტანდარტები, დანიურიდან პირდაპირ ითარგმნება. ეს ის სფეროა, სადაც დანიური ინსტიტუციური ენა, მისი სპეციფიკური ტერმინოლოგიით განვითარების თანამშრომლობის, მონიტორინგისა და შეფასების შესახებ, მთარგმნელისგან დარგობრივ ცოდნას მოითხოვს.

ტრანსლიტერაცია და დანიური სახელები

დანიური სახელების ქართულად გადმოტანა ცალკე ყურადღებას მოითხოვს, რადგან დანიური ორთოგრაფია და გამოთქმა ერთმანეთისგან შორსაა: Søren სორენია, Kjeld კელი, Jørgen იორნი, Mette მეტე, ხოლო Aarhus ორჰუსი, Odense ოდენსე. მთარგმნელი, რომელიც დანიურ სახელს „ასოების მიხედვით" გადმოიტანს, ისეთ ფორმას ქმნის, რომელსაც თავად დანიელი ვერ ამოიცნობს. დანიური სახელების სისტემა შუა სახელებსაც შეიცავს (mellemnavn), რომლებიც ხშირად ფაქტობრივად გვარია და პასპორტში გვართან ერთად იწერება; ქართული სისტემა, რომელიც ერთ სახელსა და ერთ გვარს ელოდება, ამ სტრუქტურას განმარტების გარეშე ვერ იღებს. თარგმანში მთელ სახელს ვინარჩუნებთ დედნის თანმიმდევრობით, საჭიროებისას შენიშვნით, და ერთხელ არჩეულ ფორმას ამ პირის ყველა დოკუმენტში ვინარჩუნებთ.

ტიპური შეცდომები დანიურ თარგმანში

დანიური მიმართულების გამოცდილება რამდენიმე განმეორებად ხარვეზს აჩვენებს, რომლებსაც სხვა შემსრულებლის თარგმანებში ვხვდებით: დანიური თარგმანის შეკვეთა იქ, სადაც ინგლისური საკმარისი იყო; დანიური დოკუმენტის შვედურის ან ნორვეგიულის ცოდნით „მიახლოებით" თარგმნა; 7-საფეხურიანი შკალის განმარტების არარსებობა ნიშნების ფურცელში; დანიური სახელების წერილობითი ფორმით ტრანსლიტერაცია გამოთქმის ნაცვლად; ელექტრონული დოკუმენტის თარგმანი აპოსტილის გარეშე, რასაც ქართული უწყება არ იღებს; ხელმოწერის უფლების წესის (tegningsregel) გამოტოვება კორპორატიულ დოკუმენტში, რაც ქართველი ნოტარიუსისთვის კომპანიის წარმომადგენლობის საკითხს ბუნდოვანს ტოვებს. ყოველი ეს პუნქტი ჩვენს შემოწმების სიაშია.

დანიური სოციალური სისტემა და მისი დოკუმენტები

დანიაში მცხოვრები ქართველების დოკუმენტური საჭიროებები დანიური კეთილდღეობის სისტემის ლოგიკას მიჰყვება: CPR ნომერი, რომელიც ყველა ურთიერთობის საფუძველია, სამედიცინო ბარათი (sundhedskort), მუნიციპალიტეტის გადაწყვეტილებები სოციალურ შეღავათებზე, საპენსიო ანგარიშის ამონაწერები, უმუშევრობის დაზღვევის (a-kasse) დოკუმენტები. ეს დოკუმენტები საქართველოში სჭირდებათ პენსიის, სასამართლო საქმის ან სოციალური სტატუსის დასადასტურებლად, და მათი თარგმანი დანიური სოციალური სახელმწიფოს ცნებების განმარტებას მოითხოვს, რომლებსაც ქართულ სისტემაში ანალოგი არ აქვს. საპირისპირო მიმართულებით ქართული სოციალური და საპენსიო დოკუმენტები დანიური მუნიციპალიტეტისთვის ითარგმნება, სადაც დანიური თანამშრომელი ქართული სისტემის ლოგიკას არ იცნობს და თარგმანში ფუნქციურ განმარტებას ეძებს.

რა გამოარჩევს ჩვენს დანიურ თარგმანს

• გულწრფელი რჩევა შეკვეთამდე: დანიური გჭირდებათ თუ ინგლისური საკმარისია, და ხშირად პასუხი ინგლისურია
• მთარგმნელები, რომლებიც დანიურს პირდაპირ ფლობენ, არა სხვა სკანდინავიური ენის გავლით, დანიაში სწავლის ან მუშაობის გამოცდილებით
• დანიური ციფრული დოკუმენტების ფორმატებისა და მათი საქართველოში წარდგენის წესის ცოდნა
• ნოტარიული დამოწმება დანიურ-ქართულ წყვილში რეგისტრირებული მთარგმნელით და აპოსტილი იუსტიციის სახლში
• სტანდარტული პირადი დოკუმენტი 1 სამუშაო დღეში, ექსპრესით 1-2 საათში, პროცესი სრულად ონლაინ

ხშირად დასმული კითხვები