ტექნიკური თარგმანი არის თარგმანის ის მიმართულება, სადაც ენობრივი სისწორე მხოლოდ საწყისი პირობაა. ინსტრუქციაში არასწორად გადმოტანილი ერთი პარამეტრი, პატენტში დაკარგული ერთი ტერმინი ან შესაბამისობის დეკლარაციაში შეცდომით მითითებული სტანდარტის ნომერი კონკრეტულ ფინანსურ, სამართლებრივ და უსაფრთხოების რისკს წარმოშობს. ჩვენი ტექნიკური თარგმანის სამსახური სწორედ ამ რისკის აღმოსაფხვრელად შეიქმნა: ვმუშაობთ საინჟინრო, სამრეწველო და IT დოკუმენტაციასთან, სადაც ყოველი ერთეული, აღნიშვნა და მითითება უნდა ემთხვეოდეს დედანს და შეესაბამებოდეს სამიზნე ბაზრის ტექნიკურ ნორმებს.
რას ნიშნავს ტექნიკური თარგმანი და რით განსხვავდება ის ზოგადი თარგმანისგან
ზოგადი თარგმანის მიზანი აზრის სწორად გადმოცემაა. ტექნიკური თარგმანის მიზანი კი ისაა, რომ ინჟინერმა, ტექნიკოსმა, აუდიტორმა ან საპატენტო ექსპერტმა ნათარგმნი ტექსტი ზუსტად ისე გამოიყენოს, როგორც დედანს გამოიყენებდა. ეს ნიშნავს, რომ:
- ერთი და იგივე ტერმინი მთელ დოკუმენტში ერთნაირად უნდა ითარგმნოს, თუნდაც ის 400 გვერდზე ასჯერ მეორდებოდეს;
- ციფრები, ერთეულები, ტოლერანსები და დიაპაზონები ცვლილების გარეშე გადადის, ხოლო საჭიროებისას ერთეულთა კონვერტაცია ცალკე, აშკარად მონიშნული ფორმით სრულდება;
- დოკუმენტის სტრუქტურა, ნუმერაცია, ჯვარედინი მითითებები და ცხრილები ინარჩუნებს ორიგინალის ლოგიკას;
- გამაფრთხილებელი ტექსტი (WARNING, CAUTION, NOTICE) ითარგმნება იმ იერარქიით, რომელსაც ANSI Z535 და ISO 3864 სტანდარტები ადგენს.
ტექნიკური თარგმანი არ არის „მთარგმნელი პლუს ლექსიკონი". ეს არის პროცესი, რომელშიც მთარგმნელს, დარგობრივ რედაქტორსა და ტერმინოლოგიურ ბაზას თითოეულს თავისი როლი აქვს.
ტერმინოლოგიური სიზუსტე საინჟინრო და IT სფეროში
დარგობრივი გლოსარიუმი ყოველი პროექტისთვის
მუშაობის დაწყებამდე ვქმნით პროექტის გლოსარიუმს: ვამოვიღებთ საკვანძო ტერმინებს, ვათანხმებთ მათ ქართულ შესატყვისებს კლიენტის ინჟინრებთან და ვაფიქსირებთ ტერმინოლოგიურ ბაზაში. ეს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, როცა კომპანიას უკვე აქვს დამკვიდრებული შიდა ლექსიკა: ერთი ქარხნისთვის „გადამრთველი" და მეორისთვის „ამომრთველი" შეიძლება სხვადასხვა მოწყობილობას ნიშნავდეს.
ქართული ტექნიკური ტერმინოლოგიის რეალობა
ქართულ ენაში ბევრი თანამედროვე საინჟინრო და IT ტერმინი ჯერ კიდევ არ არის საბოლოოდ დამკვიდრებული. ჩვენ ვეყრდნობით საქართველოს სტანდარტების ეროვნული სააგენტოს (GEOSTM) მიერ მიღებულ ტერმინოლოგიას, დარგობრივ ლექსიკონებსა და პრაქტიკაში რეალურად გამოყენებულ ფორმებს. სადაც ქართული შესატყვისი არ არსებობს ან ორაზროვანია, ვტოვებთ ინგლისურ ტერმინს ფრჩხილებში პირველი ხსენებისას, რათა ინჟინერს დედანთან შედარების საშუალება ჰქონდეს.
ერთეულები, სტანდარტები და აღნიშვნები
SI ერთეულები, IEC 60417 გრაფიკული სიმბოლოები, ISO 7000 პიქტოგრამები, IP დაცვის კლასები, მასალების მარკირება (EN, ASTM, ГОСТ) და ძაბვის და სიხშირის აღნიშვნები ითარგმნება არა სიტყვასიტყვით, არამედ იმ ფორმით, რომელსაც შესაბამისი სტანდარტი მოითხოვს. ათწილადის გამყოფი, ათასეულის გამყოფი და თარიღის ფორმატი სამიზნე ბაზრის კონვენციას მიჰყვება.
ფორმატებთან მუშაობა: CAD, PDF, XML და ლოკალიზაციის ფაილები
ტექნიკური დოკუმენტაცია იშვიათად მოდის Word ფაილში. ჩვენი სამუშაო პროცესი მოიცავს:
- AutoCAD (DWG/DXF): ტექსტური ობიექტების, ატრიბუტების და შენიშვნების თარგმნა ნახაზის გეომეტრიის შეუცვლელად, ფენების სტრუქტურის შენარჩუნებით. ქართული შრიფტის მხარდაჭერა ვერიფიცირდება ნახაზის დაბრუნებამდე.
- PDF (სკანირებული და ვექტორული): OCR დამუშავება, განლაგების აღდგენა, ცხრილებისა და დიაგრამების წარწერების თარგმნა.
- InDesign, FrameMaker, XML/DITA: სტრუქტურირებული დოკუმენტაცია ტეგების დაზიანების გარეშე.
- პროგრამული ინტერფეისები: JSON, XLIFF, RESX, PO ფაილები, სტრიქონების სიგრძის შეზღუდვისა და ცვლადების (placeholder) დაცვით.
- Excel ცხრილები და BOM სიები: კომპონენტების ჩამონათვალი, საწყობის კოდები, ნაწილების ნომრები უცვლელად.
ვიყენებთ CAT სისტემებს თარგმანის მეხსიერებით (Translation Memory), რაც განმეორებად სეგმენტებზე თანმიმდევრულობას უზრუნველყოფს და ვადას ამცირებს, როცა ერთი და იმავე მოწყობილობის ახალი ვერსიის დოკუმენტაცია ითარგმნება.
ტექნიკური თარგმანის მიმართულებები
ტექნიკური თარგმანის სამსახური ექვს სპეციალიზებულ მიმართულებას აერთიანებს. თითოეულს თავისი ტერმინოლოგიური ბაზა, ხარისხის კრიტერიუმები და დარგობრივი რედაქტორი ჰყავს:
- ტექნიკური ინსტრუქციების თარგმნა: მოწყობილობის ექსპლუატაციის სახელმძღვანელოები, სამონტაჟო და სერვისული ინსტრუქციები, უსაფრთხოების გაფრთხილებები.
- პატენტების თარგმნა: გამოგონების განაცხადები, საპატენტო ფორმულა, აღწერილობა და ნახაზების წარწერები საქპატენტისა და საერთაშორისო უწყებებისთვის.
- ტექნიკური სერტიფიკატების თარგმნა: ISO 9001, ISO 14001, ISO 45001 სერტიფიკატები, CE შესაბამისობის დეკლარაციები, ტესტირების ოქმები.
- ტექნიკური სპეციფიკაციები და AutoCAD ნახაზები: საპროექტო დოკუმენტაცია, სამშენებლო და საინჟინრო ნახაზები, ტექნიკური დავალებები.
- HSE და უსაფრთხოების წესები: შრომის უსაფრთხოების ინსტრუქციები, რისკების შეფასება, SDS/MSDS ფურცლები, საწარმოო რეგლამენტები.
- პროდუქტის კატალოგები: სამრეწველო კატალოგები, მონაცემთა ფურცლები (datasheet), ტექნიკური პასპორტები, ფასების ცხრილები.
ხარისხის კონტროლი: სამსაფეხურიანი პროცესი
- თარგმანი სრულდება მთარგმნელის მიერ, რომელსაც კონკრეტულ დარგში (მექანიკა, ელექტროენერგეტიკა, IT, ქიმიური მრეწველობა, მშენებლობა) სამუშაო გამოცდილება აქვს.
- დარგობრივი რედაქტირება ამოწმებს ტექნიკურ შინაარსს: სწორია თუ არა ტერმინი, ლოგიკურია თუ არა მოქმედების თანმიმდევრობა, ემთხვევა თუ არა ციფრები.
- ფორმალური ვერიფიკაცია (QA) ავტომატურად ადარებს რიცხვებს, ერთეულებს, ტეგებს და ტერმინოლოგიურ ბაზასთან შესაბამისობას, შემდეგ კი საბოლოო ვიზუალური შემოწმება ხდება მზა ფორმატში.
ეს პროცესი ISO 17100 სტანდარტის პრინციპებს მიჰყვება, რომელიც თარგმანის სერვისებისთვის სწორედ ამ ორ დამოუკიდებელ ეტაპს (translation და revision) ითხოვს.
ვისთვის არის ეს სერვისი
- სამრეწველო მოწყობილობის იმპორტიორები და დისტრიბუტორები, რომლებსაც ქართული ინსტრუქცია კანონმდებლობით მოეთხოვებათ;
- საინჟინრო და სამშენებლო კომპანიები საერთაშორისო ტენდერებსა და საპროექტო დოკუმენტაციაზე;
- IT კომპანიები და სტარტაპები პროდუქტის ლოკალიზაციაზე;
- ენერგეტიკის, ნავთობისა და გაზის, ლოგისტიკის სექტორის ოპერატორები;
- პატენტრწმუნებულები და R&D ჯგუფები;
- ხარისხის მენეჯერები, რომლებიც ISO სერტიფიცირებას გადიან ან უცხოურ აუდიტს ემზადებიან.
კონფიდენციალურობა და მონაცემთა უსაფრთხოება
ტექნიკური დოკუმენტაცია ხშირად კომერციულ საიდუმლოებას შეიცავს: გამოუქვეყნებელი პატენტი, საწარმოო რეცეპტურა, ახალი პროდუქტის სპეციფიკაცია. ყოველ პროექტზე ვაფორმებთ კონფიდენციალურობის შეთანხმებას (NDA), ფაილები ინახება დაშიფრულ გარემოში, ხოლო პროექტის დასრულების შემდეგ კლიენტის მოთხოვნით მონაცემები სრულად იშლება.
ხშირად დასმული კითხვები
რა ენობრივ წყვილებზე მუშაობთ ტექნიკურ თარგმანში?
ძირითადი მიმართულებებია ინგლისური, გერმანული, რუსული, თურქული, ჩინური, იტალიური და ფრანგული ქართულთან მიმართებით, ორივე მიმართულებით. სხვა ენებზე მოთხოვნა ინდივიდუალურად ფასდება დარგობრივი მთარგმნელის ხელმისაწვდომობის მიხედვით.
შეგიძლიათ თუ არა ნახაზების თარგმნა უშუალოდ DWG ფაილში?
დიახ. ვმუშაობთ AutoCAD-ის საწყის ფაილებში, ვთარგმნით ტექსტურ ობიექტებსა და ატრიბუტებს და ვაბრუნებთ იმავე ფორმატში ფენების, ბლოკებისა და გეომეტრიის შეუცვლელად.
ვინ ამოწმებს ტექნიკურ ტერმინოლოგიას?
თარგმანს დარგობრივი რედაქტორი ამოწმებს, რომელსაც კონკრეტულ ინდუსტრიაში გამოცდილება აქვს. სასურველია, კლიენტმა თავისი ინჟინერიც ჩართოს გლოსარიუმის დამტკიცების ეტაპზე, რაც შიდა ტერმინოლოგიასთან სრულ თანხვედრას უზრუნველყოფს.
საჭიროა თუ არა ტექნიკური თარგმანის ნოტარიული დამოწმება?
სამუშაო დოკუმენტაციისთვის, როგორც წესი, არა. თუმცა სერტიფიკატები, შესაბამისობის დეკლარაციები და პატენტების საბუთები, რომლებიც სახელმწიფო უწყებაში წარსადგენია, ხშირად საჭიროებს დამოწმებულ თარგმანს. ამ სერვისსაც ერთი ფანჯრის პრინციპით ვუზრუნველყოფთ.
რა ვადაში სრულდება დიდი მოცულობის დოკუმენტაცია?
სტანდარტული ტემპი ერთი მთარგმნელისთვის დღეში 2000-2500 სიტყვაა. დიდ პროექტებზე ვქმნით რამდენიმე მთარგმნელის ჯგუფს საერთო ტერმინოლოგიური ბაზით, რაც ვადას მნიშვნელოვნად ამცირებს ხარისხის დაკარგვის გარეშე.