ტექნიკური ინსტრუქციების თარგმნა: ექსპლუატაციის სახელმძღვანელოები და სამონტაჟო დოკუმენტაცია

მოწყობილობის ინსტრუქცია ერთდროულად სამი ფუნქციის მატარებელია: ის ტექნიკური სახელმძღვანელოა ოპერატორისთვის, სამართლებრივი დოკუმენტია მწარმოებლისა და იმპორტიორისთვის და უსაფრთხოების ბარიერია მომხმარებლისთვის. სწორედ ამიტომ ინსტრუქციის თარგმანი ვერ იქნება „დაახლოებითი": არასწორად გადმოტანილი მოჭერის მომენტი, შებრუნებული პოლარობა ელექტრულ სქემაში ან გამოტოვებული გაფრთხილება რეალურ ავარიას, გარანტიის დაკარგვას ან რეგულატორის სანქციას იწვევს. ჩვენ ვთარგმნით ტექნიკურ ინსტრუქციებს ისე, რომ ქართული ვერსია ინჟინერისთვის ზუსტად ისეთივე სანდო იყოს, როგორც დედანი.

რომელი დოკუმენტები შედის ამ მიმართულებაში

• ექსპლუატაციის სახელმძღვანელო (Operating Manual): მოწყობილობის დანიშნულება, მართვის ელემენტები, სამუშაო რეჟიმები, გაუმართაობის აღმოფხვრის ცხრილები.
• სამონტაჟო ინსტრუქცია (Installation Guide): საძირკვლის მოთხოვნები, მიერთების სქემები, დამიწება, გაშვებამდე შემოწმების სია (commissioning checklist).
• ტექნიკური მომსახურებისა და სერვისის სახელმძღვანელო: პროფილაქტიკის ინტერვალები, საპოხი მასალების სპეციფიკაცია, სათადარიგო ნაწილების კატალოგის ნომრები.
• სწრაფი დაწყების გზამკვლევი (Quick Start Guide) და კედლის პლაკატები საწარმოო უბნისთვის.
• პროგრამული ინსტრუქციები: HMI პანელების, PLC კონტროლერების, SCADA სისტემების და მოწყობილობის შიდა პროგრამული უზრუნველყოფის მომხმარებლის დოკუმენტაცია.
• საწარმოო ხაზების ინტეგრირებული დოკუმენტაცია: მრავალტომეული პაკეტები, სადაც მექანიკური, ელექტრული და პნევმატური ნაწილი ერთმანეთს ჯვარედინად უთითებს.

რატომ არის ინსტრუქციის თარგმანი სამართლებრივი საკითხი

საქართველოს პროდუქტის უსაფრთხოებისა და თავისუფალი მიმოქცევის კოდექსი და მის საფუძველზე მიღებული ტექნიკური რეგლამენტები მოითხოვს, რომ ბაზარზე განთავსებულ პროდუქტს ქართულენოვანი ინფორმაცია და ინსტრუქცია ახლდეს. ევროკავშირის მანქანა-დანადგარების დირექტივა (2006/42/EC) და მისი შემცვლელი რეგლამენტი (EU) 2023/1230 იმავე პრინციპს ადგენს ევროპულ ბაზარზე: ინსტრუქცია უნდა იყოს იმ ქვეყნის ოფიციალურ ენაზე, სადაც მოწყობილობა გამოიყენება, ხოლო თარგმანი მკაფიოდ უნდა იყოს მონიშნული როგორც „ორიგინალი ინსტრუქციის თარგმანი".

პრაქტიკაში ეს ნიშნავს, რომ:

• იმპორტიორი პასუხისმგებელია ქართული ინსტრუქციის არსებობასა და სისწორეზე, თუნდაც მწარმოებელი უცხოეთში იყოს;
• გარანტიის დავისას ან უბედური შემთხვევის გამოძიებისას სწორედ ქართული ვერსია განიხილება, როგორც მომხმარებლისთვის მიწოდებული ინფორმაცია;
• ქართული კომპანია, რომელიც საკუთარ მოწყობილობას ევროკავშირში ან თურქეთში ყიდის, ვალდებულია მიაწოდოს ინსტრუქცია მყიდველის ენაზე.

უსაფრთხოების გაფრთხილებების იერარქია

ინსტრუქციის ყველაზე კრიტიკული ნაწილი უსაფრთხოების შეტყობინებებია. ANSI Z535.6 და ISO 3864-2 სტანდარტები ოთხდონიან სისტემას ადგენს, და თარგმანში ეს დონეები ერთმანეთში არ უნდა აირიოს:

• DANGER (საფრთხე): სიტუაცია, რომელიც აუცილებლად გამოიწვევს სიკვდილს ან მძიმე ტრავმას;
• WARNING (გაფრთხილება): სიტუაცია, რომელმაც შეიძლება გამოიწვიოს სიკვდილი ან მძიმე ტრავმა;
• CAUTION (სიფრთხილე): სიტუაცია, რომელმაც შეიძლება გამოიწვიოს მსუბუქი ან საშუალო ტრავმა;
• NOTICE (შენიშვნა): ქონებრივი ზიანის რისკი, ტრავმის საფრთხის გარეშე.

თითოეულ დონეს ვთარგმნით ერთი ფიქსირებული ქართული შესატყვისით მთელ დოკუმენტში და ვინარჩუნებთ სიგნალურ სიტყვას, პიქტოგრამას და ფერად კოდირებას. ასევე ვამოწმებთ, რომ გაფრთხილების სამივე კომპონენტი, საფრთხის ბუნება, შედეგი და თავიდან აცილების ქმედება, თარგმანში სრულად იყოს გადმოტანილი.

ტერმინოლოგია და თანმიმდევრულობა 400 გვერდზე

ინსტრუქციის თარგმანის მთავარი გამოწვევა მოცულობაა. ერთი და იგივე კვანძი, ღილაკი ან შეცდომის კოდი დოკუმენტში ასობითჯერ მეორდება, და თუ ის ერთხელ „მიმწოდებელი ტუმბოა", მეორედ „მკვებავი ტუმბო" და მესამედ „ფიდერი", ოპერატორი ვერასდროს გაარკვევს, ერთ მოწყობილობაზეა საუბარი თუ სამზე. ამის თავიდან ასაცილებლად:

• პროექტის დაწყებამდე ვქმნით გლოსარიუმს და ვათანხმებთ კლიენტის ტექნიკურ პერსონალთან;
• ვმუშაობთ CAT სისტემაში თარგმანის მეხსიერებით, რაც ავტომატურად ინარჩუნებს ერთხელ დამტკიცებულ ტერმინს;
• ეკრანის ტექსტი (ღილაკების, მენიუების, შეტყობინებების სახელები) ითარგმნება ზუსტად ისე, როგორც მოწყობილობის ქართულ ინტერფეისზე ჩანს, ან, თუ ინტერფეისი ინგლისურენოვანი რჩება, ინგლისურად ტოვდება ქართული განმარტებით.

ფორმატი და განლაგება

ინსტრუქციები, როგორც წესი, InDesign, FrameMaker, Word ან PDF ფორმატში მოდის, ხოლო ნახაზები და აფეთქებული ხედები (exploded views) ცალკე გრაფიკულ ფაილებადაა. ჩვენი დამუშავება მოიცავს:

• ილუსტრაციებზე არსებული წარწერების (callouts) თარგმნას რედაქტირებად ფენაში ან ლეგენდის ცხრილში;
• ცხრილების, ტოლერანსების და ერთეულების უცვლელად გადატანას, საჭიროებისას მეტრულ და იმპერიულ ერთეულთა პარალელური მითითებით;
• ტექსტის სიგრძის კონტროლს: ქართული ტექსტი ინგლისურზე საშუალოდ 15-25%-ით გრძელია, რაც განლაგების კორექტირებას მოითხოვს;
• სარჩევის, ინდექსისა და ჯვარედინი მითითებების ავტომატურ განახლებას მზა ფაილში.

პროცესი ეტაპობრივად

1. ფაილების ანალიზი, სიტყვების დათვლა, განმეორებადი სეგმენტების გამოვლენა და ვადის განსაზღვრა.
2. გლოსარიუმის შედგენა და დამტკიცება კლიენტთან.
3. თარგმანი დარგობრივი მთარგმნელის მიერ.
4. ტექნიკური რედაქტირება: მოქმედების თანმიმდევრობის, ციფრებისა და გაფრთხილებების შემოწმება.
5. განლაგება (DTP) და საბოლოო ვიზუალური კონტროლი მზა ფორმატში.
6. ჩაბარება იმავე ფორმატში, რომელშიც დედანი მივიღეთ, თარგმანის მეხსიერების ფაილთან ერთად.

ტიპური შეცდომები, რომლებსაც თავიდან ვიცილებთ

• ბრძანებითი კილოს არათანმიმდევრული გამოყენება, როცა ერთ აბზაცში „დააჭირეთ", მეორეში კი „უნდა დააჭიროთ" წერია;
• ათწილადის გამყოფის აღრევა (2.5 mm და 2,5 mm) ერთ დოკუმენტში;
• ნაწილების ნომრებისა და შეცდომის კოდების „თარგმნა" ან ტრანსლიტერაცია;
• გაფრთხილების დონის შერბილება ან გამკაცრება სტილისტური მოსაზრებით;
• დედანში არსებული ჯვარედინი მითითების („იხ. განყოფილება 4.3") გვერდის ნომრებით ჩანაცვლება, რაც ყოველ განახლებაზე მოძველდება.

ინსტრუქციის პაკეტს ხშირად თან ახლავს შესაბამისობის დეკლარაცია და ISO სერტიფიკატები, ხოლო საწარმოო უბნისთვის განკუთვნილი უსაფრთხოების ნაწილი HSE დოკუმენტაციის სტანდარტებით მოწმდება. სამივეს ერთ ტერმინოლოგიურ ბაზაში ვამუშავებთ.

ხშირად დასმული კითხვები