ჩინური თარგმანი ნოტარიული დამოწმებით

ჩინურ ენაზე ნოტარიულად დამოწმებული თარგმანი ორ ძალიან განსხვავებულ სისტემას შორის ხიდია. ჩინეთში ნოტარიატი სახელმწიფო ინსტიტუტია, რომელიც უცხოეთისთვის განკუთვნილ ყველა დოკუმენტს საკუთარი ფორმატის ნოტარიულ აქტად აქცევს; საქართველოში ნოტარიუსი კერძო პრაქტიკოსია, რომელიც მთარგმნელის ხელმოწერას ადასტურებს. ამ ორი სისტემის დაკავშირება 2023 წლის ნოემბრიდან აპოსტილით ხდება, მაგრამ თითოეული მხარე თარგმანის ფორმაზე საკუთარ მოლოდინს ინარჩუნებს. ეს გვერდი ხსნის, როგორ მოვამზადოთ ქართული დოკუმენტი ისე, რომ პეკინის, შანხაის ან გუანჯოუს უწყებამ მიიღოს, და როგორ გადმოვიტანოთ ჩინური ნოტარიული აქტი ისე, რომ ქართული უწყება მას სრულფასოვან დოკუმენტად ჩათვალოს.

ორი ნოტარიატი: რას ადასტურებს თითოეული

ქართული ნოტარიუსი თარგმანის დამოწმებისას ენობრივ სისწორეს პირადად არ ამოწმებს; ის ადასტურებს, რომ თარგმანი შეასრულა მასთან რეგისტრირებულმა მთარგმნელმა, რომლის კვალიფიკაცია ჩინურ-ქართულ წყვილში წინასწარ არის შემოწმებული, და რომ ხელმოწერა ნამდვილია. ასეთი დოკუმენტი ქართული სამართლით საჯარო აქტია, სარეგისტრაციო ნომრით, და მისი ნამდვილობა ნებისმიერ დროს გადამოწმებადია.

ჩინური ნოტარიული ოფისი (公证处) სულ სხვა ფუნქციას ასრულებს: ის ადასტურებს ფაქტს ან დოკუმენტს, და არა მთარგმნელის ხელმოწერას. როცა ჩინელ მოქალაქეს საზღვარგარეთ დაბადების მოწმობა სჭირდება, ის ნოტარიულ ოფისში მიდის, სადაც ნოტარიუსი დაბადების ფაქტს ადასტურებს, აქტს (ხშირად ინგლისურ) თარგმანს ურთავს და მთელ პაკეტს ბეჭდით აკინძავს. სწორედ ეს „ნოტარიული წიგნაკი" მოდის საქართველოში, და ქართველი მიმღებისთვის მნიშვნელოვანია გაიგოს, რომ მასში ნოტარიუსი კი არ „ამოწმებს ასლს", არამედ თავად ფაქტს ადასტურებს, რაც დოკუმენტს უფრო მაღალ სამართლებრივ ძალას ანიჭებს.

აპოსტილი ჩინეთისთვის: რა შეიცვალა და რა არა

2023 წლის 7 ნოემბრამდე ჩინეთისთვის განკუთვნილი ქართული დოკუმენტი სამ საფეხურს გადიოდა: ნოტარიუსი, საგარეო საქმეთა სამინისტროს საკონსულო დეპარტამენტი, ჩინეთის საელჩო თბილისში. დღეს ეს გზა ერთ ბეჭდამდე შემცირდა: აპოსტილი იუსტიციის სახლიდან, რომელსაც ჩინური მხარე პირდაპირ ცნობს. ჩინეთიდან საქართველოში მომავალ დოკუმენტს კი აპოსტილს ჩინეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრო ან უფლებამოსილი პროვინციული საგარეო საქმეთა ოფისი ურთავს, ხშირად იმავე ნოტარიული ოფისის მეშვეობით, სადაც აქტი დამზადდა.

რაც არ შეცვლილა, ესაა ჩინური უწყებების დამოკიდებულება თარგმანის მიმართ. აპოსტილი ადასტურებს, რომ ქართული ნოტარიუსის ბეჭედი ნამდვილია; იმას, მიიღებს თუ არა კონკრეტული ჩინური უწყება ქართველი მთარგმნელის ჩინურ ტექსტს, ეს უწყება თავად წყვეტს. პრაქტიკაში სამი სცენარი გვხვდება: უწყება იღებს აპოსტილირებულ ნოტარიულ თარგმანს სრულად; უწყება ითხოვს ჩინეთში ლიცენზირებული სააგენტოს თარგმანს მთარგმნელობითი ბეჭდით; უწყება ითხოვს ჩინურ ნოტარიულ ოფისში დამოწმებულ თარგმანს. თითოეული სცენარისთვის დოკუმენტს სხვადასხვანაირად ვამზადებთ, ამიტომ მიმღების დაზუსტება შეკვეთის პირველი ნაბიჯია.

ჩინეთის მიმართულებით: რომელი დოკუმენტი რომელ უწყებაში

• საზოგადოებრივი უსაფრთხოების ბიუროს შესვლა-გასვლის განყოფილება: ბინადრობის ნებართვისთვის ქორწინების და დაბადების მოწმობები, ნასამართლობის ცნობა
• უცხოელთა სამუშაო ნებართვის სამსახური: დიპლომი, სამუშაო გამოცდილების ცნობა, ნასამართლობის ცნობა
• სამოქალაქო საქმეთა ბიურო: ცნობა ოჯახური მდგომარეობის შესახებ ქორწინების რეგისტრაციისთვის
• უნივერსიტეტების მისაღები ოფისები და CSC: დიპლომი, ნიშნების ფურცელი, სამედიცინო ფორმა
• ბაზრის ზედამხედველობის ადმინისტრაცია: ქართული კომპანიის სარეგისტრაციო დოკუმენტები წარმომადგენლობის ან ერთობლივი საწარმოსთვის
• სასამართლოები და საარბიტრაჟო კომისიები: მინდობილობა, კორპორატიული დოკუმენტები, მტკიცებულებები

თითოეულ ამ უწყებას საკუთარი შიდა პრაქტიკა აქვს, და ერთი და იგივე დოკუმენტი, მაგალითად, ნასამართლობის ცნობა, ერთ ქალაქში აპოსტილირებული ქართული თარგმანით მიიღება, მეორეში კი ადგილობრივი ხელახალი თარგმანი მოითხოვება. ჩვენ ამ პრაქტიკის დაკვირვებას ვაწარმოებთ და კლიენტს ვურჩევთ, რა გამოცდილება გვაქვს კონკრეტულ პროვინციასთან, თუმცა საბოლოო პასუხი ყოველთვის მიმღები უწყებისგან უნდა მოვიდეს.

საქართველოს მიმართულებით: ჩინური ნოტარიული აქტის თარგმანი

ჩინეთიდან საქართველოში მომავალი პირადი დოკუმენტების უმეტესობა ნოტარიული აქტის ფორმითაა და ერთნაირ სტრუქტურას მიჰყვება: სატიტულო გვერდი ნოტარიული ოფისის სახელწოდებით, აქტის ტექსტი ჩინურად, ხშირად ინგლისური თარგმანი, თანდართული დოკუმენტის ასლი, ნოტარიუსის ბეჭედი და ხელმოწერა, აპოსტილი. ქართული უწყება ამ მთელი პაკეტის თარგმანს ითხოვს, არა მხოლოდ ერთი გვერდისას.

ორი წესი, რომელსაც ამ თარგმანებში მკაცრად ვიცავთ. პირველი: ვთარგმნით ჩინური ტექსტიდან, არა ინგლისური დანართიდან. ჩინური ნოტარიული ოფისების ინგლისური თარგმანები ხშირად სქემატურია, ზოგჯერ ბეჭდების ტექსტს ტოვებს, ზოგჯერ დეტალებს ამარტივებს, და ნოტარიულად დამოწმებული ქართული თარგმანი დედანთან უნდა ემთხვეოდეს, არა შუალედურ ვერსიასთან. მეორე: აქტის ყოველი ელემენტი, ნოტარიული ოფისის სახელწოდება, აქტის ნომერი (公证书编号), ნოტარიუსის სახელი, ბეჭდების ტექსტი და აპოსტილის ველები, თარგმანში ცალ-ცალკე აისახება, რომ ქართველმა თანამშრომელმა დოკუმენტის სტრუქტურა და მისი წარმომავლობა სრულად დაინახოს.

ტიპური ჩინური ნოტარიული აქტები და მათი ქართული დანიშნულება

• დაბადების ნოტარიული აქტი (出生公证): ქართული მოქალაქეობის, ბინადრობის ან მემკვიდრეობის საქმეებისთვის; მოიცავს მშობლების სახელებს, რაც ქართული რეესტრისთვის აუცილებელია
• ნასამართლობის არქონის აქტი (无犯罪记录公证): ბინადრობის ნებართვისთვის, ზოგჯერ სამუშაოსთვის; ჩინური მხარე მას საზოგადოებრივი უსაფრთხოების ბიუროს ცნობის საფუძველზე ადგენს
• დაუქორწინებლობის აქტი (未婚公证): საქართველოში ქორწინების რეგისტრაციისთვის
• ქორწინების აქტი (结婚公证): ოჯახის გაერთიანებისა და ბინადრობისთვის
• განათლების აქტი (学历公证 და 学位公证): დიპლომის აღიარებისთვის; ხშირად ცალკე აქტი განათლებაზე და ცალკე ხარისხზე
• ნათესაური კავშირის აქტი (亲属关系公证): ბავშვის საზღვარგარეთ გაყვანის ან ოჯახური საკითხებისთვის, ჩინური სისტემისთვის დამახასიათებელი დოკუმენტი, რომელსაც ქართული ეკვივალენტი არ აქვს და თარგმანში განმარტებას საჭიროებს

კორპორატიული დოკუმენტები ჩინურ-ქართულ ბიზნესში

ჩინური ინვესტიციის საქართველოში რეგისტრაცია ან ქართული კომპანიის ჩინეთში წარმომადგენლობა კორპორატიული დოკუმენტების პაკეტს მოითხოვს, სადაც ნოტარიული დამოწმება ყოველ ეტაპზეა საჭირო. ჩინური სარეგისტრაციო ლიცენზია (营业执照) ერთგვერდიანი დოკუმენტია, რომელიც ერთდროულად შეიცავს კომპანიის სახელს, ერთიან სოციალურ საკრედიტო კოდს (18-ნიშნა), იურიდიულ წარმომადგენელს (法定代表人), კაპიტალს და საქმიანობის ფარგლებს. ეს უკანასკნელი ჩინურ სისტემაში სამართლებრივად შემზღუდავია, და თარგმანში მისი ზუსტი გადმოტანა ქართველი ნოტარიუსისა და რეესტრისთვის მნიშვნელოვანია.

„იურიდიული წარმომადგენელი" ჩინური კორპორატიული სამართლის ცენტრალური ფიგურაა, რომელსაც ქართული სამართლის „დირექტორი" ზუსტად არ შეესაბამება: ეს პირი კომპანიის სახელით მოქმედებს კანონის ძალით, არა მინდობილობით. თარგმანში ამ ტერმინს ვინარჩუნებთ და ფრჩხილებში ვამატებთ განმარტებას, რათა ქართველი იურისტი ამ პირის უფლებამოსილებას სწორად შეაფასოს. საპირისპირო მიმართულებით, ქართული სამეწარმეო რეესტრის ამონაწერის ჩინურად თარგმნისას, ქართული „დირექტორი" ჩინური ტერმინოლოგიით ისე უნდა ჩაიწეროს, რომ ჩინურმა უწყებამ მას წარმომადგენლობითი უფლებამოსილება მიაწეროს.

მინდობილობა ჩინურ ნოტარიულ პრაქტიკაში

მინდობილობა (授权委托书) ჩინეთთან ურთიერთობაში ყველაზე ხშირად დასამოწმებელი დოკუმენტია: ქართული კომპანია ჩინელ წარმომადგენელს ანიჭებს უფლებას საბაჟო, სასამართლო ან სარეგისტრაციო საკითხებში, ჩინელი ინვესტორი კი ქართველ იურისტს საქართველოში კომპანიის დასარეგისტრირებლად. ჩინური სასამართლოები და უწყებები უცხოური მინდობილობისგან კონკრეტულ სტრუქტურას ელოდებიან: მინდობილი პირის სრული მონაცემები, უფლებამოსილებების ამომწურავი ჩამონათვალი, ვადა, ხელმოწერა და ბეჭედი, აპოსტილი. ქართული ნოტარიული მინდობილობის „ზოგადი" ფორმულირებები ჩინური მხარისთვის ხშირად არასაკმარისია, ამიტომ თარგმანამდე დოკუმენტის ფორმულირებაზეც ვაძლევთ რჩევას. ჩინური მინდობილობის ქართულად თარგმნისას კი ყურადღება ბეჭედზეა: მინდობილობა ჩინურ სისტემაში კომპანიის ბეჭდით ძალდება, და ბეჭდის ტექსტი, ტიპი და ფერიც კი (კომპანიის ბეჭედი წითელი და მრგვალია) თარგმანში აღიწერება.

საგანმანათლებლო დოკუმენტების დამოწმება ორივე მიმართულებით

ჩინეთის სახელმწიფო სტიპენდიისა და უნივერსიტეტების მისაღები ოფისებისთვის ქართული დიპლომი და ნიშნების ფურცელი აპოსტილითა და ნოტარიული თარგმანით მზადდება. ჩინური მისაღები კომისიები ხშირად ცალკე ითხოვენ დიპლომსა და ცალკე ნიშნების ფურცელს, თითოეულს საკუთარი აპოსტილით, ხოლო ბაკალავრიატის დამამთავრებელ სტუდენტს, რომელსაც დიპლომი ჯერ არ აქვს, უნივერსიტეტის ცნობას მოსალოდნელი დამთავრების შესახებ. ქართული 100-ქულიანი ან 10-ბალიანი შეფასების სისტემა ჩინურ 100-ქულიან სისტემას ფორმალურად ჰგავს, მაგრამ გამსვლელი ზღვარი და კატეგორიები განსხვავდება, ამიტომ ნიშნების ფურცლის თარგმანს განმარტებით შენიშვნას ვურთავთ.

საპირისპირო მიმართულებით ჩინური დიპლომის საქართველოში აღიარებისთვის ორი ჩინური ნოტარიული აქტი მოდის, განათლების (学历公证) და ხარისხის (学位公证), ზოგჯერ მესამეც, ნიშნების ფურცლის. ამას ემატება ვერიფიკაციის ანგარიში ჩინეთის საგანმანათლებლო ვერიფიკაციის ცენტრიდან, რომელსაც ქართული უწყება სულ უფრო ხშირად ითხოვს. ამ პაკეტს ერთი ტერმინოლოგიური ბაზით ვთარგმნით, რომ უნივერსიტეტის სახელწოდება, სპეციალობა და ხარისხი ყველა დოკუმენტში იდენტურად ჩაიწეროს, რადგან სწორედ შეუსაბამობა ხდება აღიარებაზე უარის ყველაზე ხშირი მიზეზი.

სამედიცინო დოკუმენტების ნოტარიული თარგმანი

ჩინეთში სამუშაო და სასწავლო ვიზისთვის სავალდებულოა უცხოელის სამედიცინო შემოწმების ფორმა, რომელიც ან ჩინეთში ივსება, ან საქართველოში, ჩინური მხარის მიერ დადგენილი ფორმატით, და შემდეგ აპოსტილითა და თარგმანით წარედგინება. ეს ფორმა ერთდროულად სამედიცინო და ადმინისტრაციული დოკუმენტია: ლაბორატორიული მაჩვენებლები, ექიმის დასკვნა, კლინიკის ბეჭედი და ხელმოწერა, ყველაფერი ითარგმნება. ჩინური კლინიკებიდან საქართველოში მომავალი სამედიცინო დოკუმენტები, გაწერის ეპიკრიზი (出院小结), დიაგნოზის ცნობა (诊断证明) და გამოკვლევის შედეგები, ქართველი ექიმისთვის ან სადაზღვევო კომპანიისთვის ითარგმნება და, სასამართლო ან სადაზღვევო საქმის შემთხვევაში, ნოტარიულად მოწმდება. ჩინური სამედიცინო დოკუმენტების თარგმანს სამედიცინო განათლების მქონე რედაქტორი ამოწმებს, რომელიც კლინიკურ ლოგიკასა და ტერმინოლოგიას ადარებს.

საბაჟო და საექსპორტო დოკუმენტები

ქართული ღვინის, თხილისა და მინერალური წყლის ჩინეთში ექსპორტისას ჩინური საბაჟო და იმპორტიორი დოკუმენტების პაკეტს ითხოვს: წარმოშობის სერტიფიკატი თავისუფალი ვაჭრობის შეთანხმების პრეფერენციული განაკვეთისთვის, ანალიზის სერტიფიკატი, ჯანმრთელობის სერტიფიკატი, ეტიკეტის ჩინური ვერსია, მწარმოებლის სარეგისტრაციო მონაცემები. ამ დოკუმენტების ნაწილი ინგლისურად მიიღება, ნაწილი კი ჩინურად უნდა იყოს, ხოლო რომელი, ხშირად კონკრეტული პორტისა და იმპორტიორის პრაქტიკაზეა დამოკიდებული. ჩვენი მიდგომაა, საბაჟო დოკუმენტები ჩინური საბაჟოს ოფიციალური ტერმინოლოგიით ვთარგმნოთ და საჭიროებისას ნოტარიულად დავამოწმოთ, ხოლო ეტიკეტის ჩინური ვერსია ჩინური სურსათის მარკირების სტანდარტის მოთხოვნებს მოვარგოთ, რადგან სწორედ ეტიკეტის შეუსაბამობა ხდება ტვირთის დაყოვნების ყველაზე ხშირი მიზეზი.

რეგულარული კლიენტები და ხელშეკრულებით მომსახურება

კომპანიებისთვის, რომლებიც ჩინეთთან მუდმივად მუშაობენ, ღვინის ექსპორტიორები, სამშენებლო კონტრაქტორები, ლოგისტიკური ოპერატორები, ავტომობილების იმპორტიორები, ცალკე ფორმატი გვაქვს: ხელშეკრულებით მომსახურება მუდმივი მთარგმნელობითი გუნდით, კომპანიის ტერმინოლოგიური ბაზით და ფიქსირებული ვადებით. ასეთ თანამშრომლობაში ნოტარიული დამოწმება პაკეტურად სრულდება, ერთი ვიზიტით რამდენიმე დოკუმენტზე, ხოლო აპოსტილის დართვა თვიური გრაფიკით იგეგმება. ეს ფორმატი განსაკუთრებით ეფექტურია, როცა ერთი და იგივე ტიპის დოკუმენტი, მაგალითად, ყოველი პარტიის სერტიფიკატები, რეგულარულად მეორდება: ტერმინოლოგია და ფორმატი უკვე დამტკიცებულია, და თარგმანი მხოლოდ ცვლადი მონაცემების შემოწმებას მოითხოვს.

ნოტარიული თუ სააგენტოს დამოწმება

ყველა ჩინური თარგმანი ნოტარიულ დამოწმებას არ საჭიროებს. ჩინური იმპორტიორისთვის ღვინის პრეზენტაცია, ტექნიკური კატალოგი, საქმიანი კორესპონდენცია, ვებსაიტი, ტურისტული ბროშურა დამოწმების გარეშე ან სააგენტოს ბეჭდით ითარგმნება. სააგენტოს დამოწმება ხშირად საკმარისია ჩინური კომპანიის შიდა საჭიროებისთვის, სატენდერო დოკუმენტების საინფორმაციო ვერსიისთვის და უნივერსიტეტების წინასწარი შეფასებისთვის. ნოტარიული დამოწმება საჭიროა ყველგან, სადაც დოკუმენტი სამართლებრივ შედეგს იწვევს: სახელმწიფო უწყება, სასამართლო, ბანკი, რეესტრი, საბაჟო. თუ არ ხართ დარწმუნებული, გვკითხეთ: ჩინეთის მიმართულებაზე გვაქვს საკმარისი გამოცდილება, რომ ვთქვათ, რა არის საკმარისი, და ზედმეტს არ შემოგთავაზებთ.

ხშირი შეცდომები, რომლებიც უარის მიზეზი ხდება

ჩინურ მიმართულებაზე უარყოფილი თარგმანების გამოცდილება რამდენიმე განმეორებად მიზეზს აჩვენებს: ინგლისური დანართიდან თარგმნა ჩინური დედნის ნაცვლად, რის გამოც ბეჭდები და დეტალები დაიკარგა; ჩინური სახელის ჩაწერა პასპორტის პინინისგან განსხვავებულად; რიცხვების არასწორი გადაყვანა 万-ისა და 亿-ის სისტემიდან; თარიღის ფორმატის აღრევა; ტრადიციული და გამარტივებული იეროგლიფების არასწორი არჩევა სამიზნე იურისდიქციისთვის; საქმიანობის ფარგლების არასრული თარგმანი სარეგისტრაციო ლიცენზიაში; აპოსტილის ველების გამოტოვება. ყოველი ეს პუნქტი ჩვენს შემოწმების სიაშია. თუ სხვა შემსრულებლის უარყოფილი თარგმანით მოგვმართავთ, ჯერ ზუსტ მიზეზს ვადგენთ და მხოლოდ საჭირო ნაწილს ვასწორებთ.

პროცესი და ვადები

დოკუმენტს საიტზე ტვირთავთ, უთითებთ სამიზნე უწყებას და იურისდიქციას (მატერიკი, ჰონგ-კონგი, ტაივანი, სინგაპური), ჩვენ ვაფასებთ და ვიწყებთ. სტანდარტული პირადი დოკუმენტი ერთ სამუშაო დღეში მზადდება, ექსპრესით 1-2 საათში; მრავალგვერდიანი ნოტარიული აქტი ან კორპორატიული პაკეტი ინდივიდუალური ვადით. აპოსტილის დართვა იუსტიციის სახლში შეკვეთის ფარგლებში სრულდება. ორიგინალის ფიზიკურად მოტანა მხოლოდ მაშინ არის საჭირო, თუ აპოსტილი დედანზეა დასართავი ან უწყება თარგმანის ორიგინალთან აკინძვას ითხოვს. ყველა დოკუმენტი კონფიდენციალურობის ხელშეკრულების ფარგლებში მუშავდება.

ხშირად დასმული კითხვები