უკრაინული ენის თარგმნა ნოტარიული დამოწმებით

უკრაინულ-ქართულ მიმართულებაზე ნოტარიული დამოწმება პროცედურის ცენტრალური და ხშირად ერთადერთი ნაბიჯია: საქართველოსა და უკრაინას შორის სამართლებრივი დახმარების ხელშეკრულების ძალით დოკუმენტებს აპოსტილი არ სჭირდება, და ქართველი ნოტარიუსის მიერ დამოწმებული თარგმანი უკრაინული დოკუმენტის საქართველოში მიღების სრული საფუძველია, ისევე როგორც უკრაინელი ნოტარიუსის დამოწმება ქართული დოკუმენტისა უკრაინაში. ეს პროცესს ამარტივებს, მაგრამ ნოტარიულ თარგმანზე პასუხისმგებლობას ზრდის, რადგან შემდგომი ლეგალიზაციის ეტაპი, რომელიც სხვა ქვეყნებში შეცდომას „გაფილტრავდა“, აქ არ არსებობს. ეს გვერდი დეტალურად ხსნის, როგორ მუშაობს ნოტარიული დამოწმება უკრაინულ-ქართულ წყვილში, რომელი დოკუმენტები რას საჭიროებს და რომელი დეტალები იწვევს უარყოფას.

ნოტარიუსი, მთარგმნელი და ხელშეკრულება: სამართლებრივი ჩარჩო

საქართველოში თარგმანის ნოტარიული დამოწმება ნიშნავს, რომ ნოტარიუსი ადასტურებს მასთან რეგისტრირებული მთარგმნელის ხელმოწერის ნამდვილობას, რომლის კვალიფიკაცია უკრაინულ-ქართულ წყვილში წინასწარ არის შემოწმებული. უკრაინაში იგივე ინსტიტუტი არსებობს: უკრაინელი ნოტარიუსი („нотаріус“) ადასტურებს მთარგმნელის ხელმოწერას („засвідчення справжності підпису перекладача“), და ხშირად ამავე დროს დოკუმენტის ასლის სისწორესაც. ორივე სისტემა საბჭოთა სანოტარო ტრადიციიდან მოდის და ერთმანეთს კარგად „ესმის“, ხოლო 1995 წლის ხელშეკრულება ერთი ქვეყნის ნოტარიუსის აქტს მეორეში ლეგალიზაციის გარეშე აღიარებს. ამიტომ უკრაინაში ნოტარიულად დამოწმებული ქართული თარგმანი საქართველოში პირდაპირ მოქმედებს, და პირიქით. პრაქტიკაში მაინც ვურჩევთ, რომ თარგმანი იმ ქვეყანაში დამოწმდეს, სადაც წარედგინება, რადგან ადგილობრივი ნოტარიუსი ადგილობრივი უწყების ტერმინოლოგიურ მოლოდინს იცნობს.

ბინადრობის ნებართვა და უკრაინელების დოკუმენტები

სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტოში ბინადრობის ნებართვისთვის უკრაინული დოკუმენტების ნოტარიულად დამოწმებული ქართული თარგმანი წარედგინება: ქორწინების მოწმობა ოჯახის გაერთიანებისთვის, დაბადების მოწმობა ბავშვებისთვის, დიპლომი ან შრომითი ხელშეკრულება შრომითი ბინადრობისთვის, ნასამართლობის ცნობა ზოგიერთი კატეგორიისთვის. უკრაინული ID-ბარათი (2016 წლიდან გაცემული პლასტიკური პასპორტი) და საზღვარგარეთის პასპორტი ორივე ითარგმნება, ხოლო ID-ბარათის შემთხვევაში ამონაწერი ერთიანი დემოგრაფიული რეესტრიდან („витяг з ЄДДР“) რეგისტრირებული მისამართის შესახებ ხშირად ცალკე სჭირდება, რადგან ID-ბარათი მისამართს არ შეიცავს. სააგენტო აპოსტილს არ ითხოვს, მაგრამ დოკუმენტის სისრულეს მკაცრად ამოწმებს: ქორწინების მოწმობის უკანა გვერდზე ჩანაწერები, დაბადების მოწმობის მშობლების ველები, ბეჭდები და ხელმოწერები სრულად უნდა ითარგმნოს.

ნასამართლობის ცნობა: МВС, „Дія“ და ვადები

უკრაინული ნასამართლობის ცნობა („довідка про несудимість“) შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერ გაიცემა, ონლაინ „Дія“-ს პლატფორმის მეშვეობით, ელექტრონული ხელმოწერითა და QR-კოდით, და საზღვარგარეთ მყოფ უკრაინელებს ეს ერთადერთი რეალური გზაა. ქართველი ნოტარიუსი ამ ელექტრონულ ცნობას დამოწმებისთვის იღებს, თუ ვერიფიკაციის მონაცემები (ნომერი, QR-კოდი, ელექტრონული ხელმოწერის აღნიშვნა) იკითხება, და თარგმანში ეს მონაცემები სრულად გადმოდის. ცნობის ორი ტიპი არსებობს: სრული („повна“) და შემოკლებული („скорочена“), და ქართული უწყება ჩვეულებრივ სრულს ითხოვს. ჩანაწერის არარსებობა სტანდარტული ფორმულით („відомості відсутні“) ითარგმნება. ცნობის მოქმედების ვადა ქართულ პრაქტიკაში სამიდან ექვს თვემდეა, ამიტომ თარგმანს ცნობის მიღებისთანავე ვამზადებთ. საპირისპირო მიმართულებით ქართული ნასამართლობის ცნობა უკრაინულად ითარგმნება უკრაინის მიგრაციის სამსახურის, დამსაქმებლის ან სასამართლოსთვის.

სამოქალაქო აქტები: ქორწინება, განქორწინება, ბავშვები

უკრაინელ მოქალაქესთან საქართველოში ქორწინებისას იუსტიციის სახლი უკრაინული პასპორტის, დაბადების მოწმობისა და ოჯახური მდგომარეობის დამადასტურებელი დოკუმენტის თარგმანს ითხოვს; უკრაინაში ცალკე „ცნობა ქორწინებაში არყოფნის შესახებ“ არ გაიცემა, და მის ნაცვლად ამონაწერი სამოქალაქო აქტების რეესტრიდან („витяг з Державного реєстру актів цивільного стану“) ან ნოტარიული განცხადება გამოიყენება, რაც თარგმანის სათაურში სწორად უნდა აისახოს. უკრაინული განქორწინება ან სამოქალაქო აქტების რეგისტრაციის ორგანოში (ДРАЦС, ყოფილი РАГС) ხდება, თუ არასრულწლოვანი შვილები არ ჰყავთ, ან სასამართლოში, და ორივე ფორმის დოკუმენტი (განქორწინების მოწმობა ან სასამართლო გადაწყვეტილება) საქართველოში ცნობისთვის ითარგმნება. უკრაინაში დაბადებული ბავშვის საქართველოში რეგისტრაციისთვის უკრაინული დაბადების მოწმობა („свідоцтво про народження“) ნოტარიული თარგმანით წარედგინება, აპოსტილის გარეშე. ომის პირობებში ბევრი უკრაინული სამოქალაქო აქტი „Дія“-ს მეშვეობით ან საკონსულოში გაიცემა, და ეს ფორმებიც დამოწმებისთვის ვარგისია.

საგანმანათლებლო დოკუმენტების დამოწმება

უკრაინული ატესტატი („свідоцтво про здобуття повної загальної середньої освіти“, ძველი ფორმით „атестат“), დიპლომი და დანართი საქართველოში უნივერსიტეტში მიღებისთვის, მობილობისთვის ან განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნულ ცენტრში აღიარებისთვის ნოტარიული თარგმანით წარედგინება. უკრაინული სისტემა ბოლონიის სამსაფეხურიან სისტემას მიჰყვება (бакалавр, магістр, доктор філософії), მაგრამ 2000-იანი წლების დიპლომები „спеціаліст“-ის და „молодший спеціаліст“-ის კვალიფიკაციით ცალკე განმარტებას საჭიროებს. უკრაინული 12-ბალიანი სასკოლო და 100-ბალიანი (ECTS-თან ერთად) საუნივერსიტეტო შეფასების სისტემა ქართულთან შენიშვნით უნდა შედარდეს. დიპლომის დანართი („додаток до диплома“) ევროპული ფორმატისაა და ინგლისურ ველებსაც შეიცავს, მაგრამ ქართული უწყება სრულ ქართულ თარგმანს ითხოვს. ომის გამო ბევრი უკრაინული უნივერსიტეტი გადაადგილდა, და ცნობებში მითითებული ახალი მისამართი ან ონლაინ სწავლების ფაქტი თარგმანში ზუსტად გადმოდის.

ბიზნეს დოკუმენტების დამოწმება: ЄДР, ТОВ, ФОП

უკრაინული კომპანიის საქართველოში რეგისტრაციისას საჯარო რეესტრი ამონაწერის ერთიანი სახელმწიფო რეესტრიდან („витяг з ЄДР“), წესდებისა („статут“) და დამფუძნებელთა გადაწყვეტილების ნოტარიულ თარგმანს ითხოვს, სადაც ხელმომწერის უფლებამოსილება („директор“, „керівник“, „підписант“) ცალსახად ჩანს. ამონაწერი უკრაინაში ელექტრონულად, ონლაინ სერვისით გაიცემა, და ქართველი ნოტარიუსი ამობეჭდილ ვერსიას იღებს, თუ მასზე ვერიფიკაციის კოდი იკითხება. ФОП-ის (ინდივიდუალური მეწარმის) ამონაწერი ბანკებისთვის შემოსავლის წყაროს დასადასტურებლად ითარგმნება, ხოლო უკრაინული „ТОВ“ ქართული შპს-ს ანალოგად, „ПрАТ“ და „ПАТ“ სააქციო საზოგადოებებად გადმოდის. უკრაინელ ნოტარიუსთან შედგენილი მინდობილობა საქართველოში აპოსტილის გარეშე მოქმედებს, მაგრამ ქართველი ნოტარიუსი უფლებამოსილებების კონკრეტულ ჩამონათვალს ითხოვს, და უკრაინული „генеральна довіреність“ ზოგჯერ ზედმეტად ზოგადია; ამიტომ უკრაინაში მინდობილობის შედგენამდე კლიენტებს ქართული ნოტარიუსის მოთხოვნების სიას ვაწვდით.

მართვის მოწმობა, ავტომობილი და სატრანსპორტო დოკუმენტები

უკრაინული მართვის მოწმობა („посвідчення водія“) საქართველოში ქართულზე გაცვლისას შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოში ნოტარიული თარგმანით წარედგინება, ხოლო უკრაინული ავტომობილით საქართველოში მყოფი უკრაინელებისთვის, რომელთა რიცხვი 2022 წლიდან მნიშვნელოვანია, ტექნიკური პასპორტის („свідоцтво про реєстрацію транспортного засобу“) თარგმანი საბაჟო, სადაზღვევო და სარეგისტრაციო პროცედურებისთვის სჭირდება. უკრაინული მოწმობა ორენოვანია (უკრაინული და ინგლისური), მაგრამ ქართული უწყება სრულ ქართულ თარგმანს ითხოვს. თარგმანში კატეგორიები და თარიღები უცვლელი რჩება, ხოლო უკრაინული და ქართული კატეგორიების სისტემები, რომლებიც ორივე ევროპულს მიჰყვება, პრაქტიკულად ემთხვევა. საპირისპირო მიმართულებით ქართული მართვის მოწმობა უკრაინაში გაცვლისას უკრაინული თარგმანით წარედგინება სერვისცენტრში.

სამედიცინო და სოციალური დოკუმენტების დამოწმება

უკრაინელი პაციენტების ქართულ კლინიკებში მკურნალობისას, ინვალიდობის სტატუსის საქართველოში აღიარებისას და სოციალური დახმარების პროგრამებში ჩართვისას უკრაინული სამედიცინო დოკუმენტების ნოტარიული თარგმანი სჭირდება: ამონაწერი სამედიცინო ბარათიდან (ფორმა 027/о), სამედიცინო-სოციალური საექსპერტო კომისიის (МСЕК) ცნობა ინვალიდობის ჯგუფის შესახებ, ვაქცინაციის ბარათი (ფორმა 063/о) სკოლისა და ბაღისთვის, ცნობა ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ (ფორმა 086/о). უკრაინული და ქართული სამედიცინო დოკუმენტაცია საერთო საბჭოთა ფორმების ტრადიციიდან მოდის, ამიტომ ფორმების ნომრები და სტრუქტურა ერთმანეთს ჰგავს, რაც თარგმანს აადვილებს; ინვალიდობის ჯგუფების სისტემაც (I, II, III ჯგუფი) სტრუქტურულად მსგავსია, თუმცა კრიტერიუმები განსხვავდება. 2023 წლიდან უკრაინაში МСЕК-ის სისტემა რეფორმას გადის და ექსპერტიზის ახალი ფორმები ჩნდება, რასაც თარგმანში ვითვალისწინებთ. ნოტარიუსი დამოწმებისას სისრულეს ამოწმებს, ხელნაწერი ჩანაწერების ჩათვლით.

საბჭოთა და ორენოვანი დოკუმენტები

უკრაინიდან მოსული ძველი დოკუმენტები (1991 წლამდე გაცემული დაბადების მოწმობები, საბჭოთა დიპლომები, შრომის წიგნაკები) რუსულენოვანი ან ორენოვანია (უკრაინული და რუსული), ხოლო 1990-იანი წლების დოკუმენტებიც ხშირად ორენოვან ფორმებზეა შევსებული. ნოტარიული დამოწმებისთვის ასეთი დოკუმენტი სრულად ითარგმნება, ორივე ენის ჩანაწერების ჩათვლით, ხოლო თარგმანი ორივე ენის მთარგმნელის მონაწილეობით მზადდება და ერთ დოკუმენტად მოწმდება. შრომის წიგნაკი („трудова книжка“) საქართველოში საპენსიო სტაჟის დასათვლელად განსაკუთრებით მოთხოვნადია, და ყოველი ჩანაწერი (მიღება, გადაყვანა, გათავისუფლება, ბრძანების ნომერი და თარიღი) ზუსტად უნდა გადმოვიდეს. სახელების შემთხვევაში ძველ დოკუმენტებში რუსული ფორმა დგას (Николай, Елена), თანამედროვე პასპორტში კი უკრაინული (Mykola, Olena), და თარგმანი ორივეს ასახავს შენიშვნით, რომ უწყებამ ერთი და იგივე პიროვნება ამოიცნოს.

ქართული დოკუმენტი უკრაინაში: საპირისპირო მარშრუტი

ქართული დოკუმენტი უკრაინაში წარსადგენად უკრაინულად ითარგმნება და ნოტარიულად მოწმდება, აპოსტილის გარეშე. თარგმანი უკრაინის სახელმწიფო ენის კანონის მოთხოვნით უკრაინულად უნდა იყოს, არა რუსულად, და უკრაინული ადმინისტრაციული ტერმინოლოგიით: ქართული „ცნობა“ „довідка“, „ამონაწერი“ „витяг“, „მოწმობა“ „свідоцтво“, „იუსტიციის სახლი“ „Будинок юстиції“ ფუნქციური განმარტებით. უკრაინელი ნოტარიუსი, მიგრაციის სამსახური (ДМС), სამოქალაქო აქტების რეგისტრაციის ორგანო (ДРАЦС) და სასამართლო ქართველი ნოტარიუსის დამოწმებას ხელშეკრულების ძალით იღებენ, თუმცა პრაქტიკაში უკრაინელი ნოტარიუსი ზოგჯერ ითხოვს, რომ თარგმანი უკრაინაში ხელახლა დამოწმდეს ადგილობრივი მთარგმნელის მიერ; ამ შემთხვევაში ჩვენი თარგმანი უკრაინელ კოლეგას სამუშაოს მნიშვნელოვნად უადვილებს. ომის პირობებში უკრაინაში დოკუმენტების ჩატანა რთულია, და ჩვენ საერთაშორისო კურიერით ან უკრაინაში მყოფი წარმომადგენლის მეშვეობით მიწოდებას ვგეგმავთ.

საკონსულო და სამხედრო აღრიცხვასთან დაკავშირებული საკითხები

უკრაინის საელჩოს საკონსულო სამსახური თბილისში უკრაინელ მოქალაქეებს პასპორტების, საკონსულო ცნობებისა და ნოტარიული მოქმედებების მომსახურებას უწევს, და საკონსულოში შედგენილი დოკუმენტი (მინდობილობა, განცხადება, ცნობა) უკრაინულადაა, რაც საქართველოში გამოსაყენებლად ქართულ ნოტარიულ თარგმანს საჭიროებს. 2024 წლიდან უკრაინის კანონმდებლობა საკონსულო მომსახურებას სამხედრო აღრიცხვის მონაცემების განახლებას უკავშირებს გარკვეული ასაკის მამაკაცებისთვის, რაც პრაქტიკაში ნიშნავს, რომ ზოგიერთი უკრაინელისთვის საკონსულო დოკუმენტის მიღება გართულებულია და ალტერნატიული გზები (ქართველი ნოტარიუსი, „Дія“, უკრაინაში მყოფი წარმომადგენელი) უფრო აქტუალური ხდება. ჩვენ ამ სიტუაციებში კლიენტს ვეხმარებით, დოკუმენტი ისე მოამზადოს, რომ ქართველი ნოტარიუსი მას საკონსულო დამოწმების გარეშე მიიღოს, სადაც ეს სამართლებრივად შესაძლებელია.

პენსია, სტაჟი და სოციალური დოკუმენტები

საქართველოში მცხოვრები უკრაინელი პენსიონერებისთვის და ქართველებისთვის, რომლებმაც უკრაინაში იმუშავეს, საპენსიო დოკუმენტების ნოტარიული თარგმანი სჭირდება: უკრაინის საპენსიო ფონდის ცნობა („довідка про розмір пенсії“), სადაზღვევო სტაჟის ამონაწერი (ფორმა ОК-5 ან ОК-7), საპენსიო მოწმობა („пенсійне посвідчення“), შრომის წიგნაკი. საქართველოსა და უკრაინას შორის სოციალური უზრუნველყოფის სფეროში შეთანხმება საპენსიო უფლებების ურთიერთაღიარებას ითვალისწინებს, და ქართული საპენსიო სააგენტო უკრაინული სტაჟის დოკუმენტებს ნოტარიული თარგმანით, აპოსტილის გარეშე იღებს. უკრაინული საპენსიო ტერმინოლოგია („страховий стаж“, „пенсія за віком“, „пенсія по інвалідності“, „надбавка“) ქართულს სტრუქტურულად ემთხვევა, რაც თარგმანს აადვილებს. ომის პირობებში უკრაინული პენსიის საზღვარგარეთ მიღება „Дія“-ს ან „Ощадбанк“-ის მეშვეობით ხდება და პერიოდულ ფიზიკურ იდენტიფიკაციას ითხოვს, რისთვისაც ქართველი ნოტარიუსის მიერ დამოწმებული სიცოცხლის ცნობა უკრაინულად ითარგმნება.

როგორ გამოიყურება მზა ნოტარიული თარგმანი

დასრულებული დოკუმენტი აკინძული პაკეტია: დედნის ასლი (ან „Дія“-დან ამობეჭდილი დოკუმენტი ვერიფიკაციის მონაცემებით), თარგმანი მთარგმნელის ხელმოწერით, ნოტარიუსის სადამოწმებელი წარწერა რეესტრის ნომრითა და ბეჭდით. აპოსტილი არ ერთვის, რადგან საჭირო არ არის, და ეს პაკეტს ევროპულ ენებთან შედარებით მარტივსა და სწრაფს ხდის. ქართული უწყებისთვის მთარგმნელის შენიშვნას ვამატებთ, სადაც უკრაინული უწყების ფუნქცია, სახელის რუსული და უკრაინული ფორმის კავშირი ან შეფასების სისტემა აიხსნება. მზა პაკეტს სკანირებულ ვერსიასაც ვურთავთ სააგენტოს, ბანკის ან სკოლის ონლაინ სისტემაში ატვირთვისთვის, სანამ ქაღალდის ვერსია კურიერით მოგივათ. ქართული დოკუმენტის უკრაინული თარგმანი იმავე ფორმატით მზადდება, უკრაინული სადამოწმებელი ტერმინოლოგიით, რომ უკრაინელმა ნოტარიუსმა ან ჩინოვნიკმა ნაცნობი სტრუქტურა დაინახოს.

ვინ ასრულებს უკრაინულ ნოტარიულ თარგმანს

ნოტარიულად დასამოწმებელ უკრაინულ თარგმანს მხოლოდ ის მთარგმნელი ასრულებს, რომელიც კონკრეტულ ნოტარიუსთან უკრაინულ-ქართულ წყვილში არის რეგისტრირებული და რომლის კვალიფიკაცია ნოტარიუსმა წინასწარ შეამოწმა. ჩვენი უკრაინული ენის მთარგმნელები უკრაინულს მშობლიურ ან პროფესიულ დონეზე ფლობენ, უკრაინულ ადმინისტრაციულ ფორმატებს იცნობენ და, რაც განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, უკრაინულსა და რუსულს ერთმანეთისგან მკაფიოდ განასხვავებენ: სახელების ფორმები, უწყებების სახელწოდებები და ტერმინოლოგია უკრაინული წყაროდან გადმოდის, არა რუსული ანალოგიით. ქართულიდან უკრაინულად თარგმანს უკრაინულენოვანი რედაქტორი ამოწმებს, რომ ტექსტი უკრაინელი ჩინოვნიკისთვის ბუნებრივი იყოს. ორენოვან საბჭოთა დოკუმენტებზე რუსული ენის მთარგმნელიც ერთვება.

რა იწვევს უარყოფას ქართულ ან უკრაინულ უწყებაში

• სახელის რუსული ფორმით გადმოტანა, რომელიც პასპორტის უკრაინულ ლათინურ ვერსიას არ ემთხვევა
• „Дія“-დან გამოტანილი დოკუმენტი ვერიფიკაციის მონაცემების გარეშე (ეკრანის ანაბეჭდი)
• შემოკლებული ნასამართლობის ცნობის წარდგენა იქ, სადაც სრული მოითხოვებოდა
• უკანა გვერდის ჩანაწერების, ბეჭდებისა და ხელნაწერი დანართების უთარგმნელად დატოვება
• ქართული დოკუმენტის რუსული თარგმანის წარდგენა უკრაინულ უწყებაში
• ID-ბარათის თარგმანი მისამართის ამონაწერის გარეშე, სადაც მისამართი მოითხოვებოდა
• ორენოვანი დოკუმენტის მხოლოდ ერთი ენის ჩანაწერების თარგმნა

ვადები, ორგანიზება და მიწოდება

ერთგვერდიანი დოკუმენტის ნოტარიული თარგმანი ერთ სამუშაო დღეში მზადდება, ექსპრეს რეჟიმში 1-2 საათში, რაც უკრაინულ მიმართულებაზე განსაკუთრებით ხშირად არის საჭირო, რადგან ბინადრობის, სკოლისა და ბანკის ვადები მოკლეა. აპოსტილი საჭირო არ არის, ამიტომ პროცესი ორი ნაბიჯია: თარგმანი და დამოწმება. მთელი პროცესი ონლაინ იმართება, ხოლო მზა დოკუმენტს ელექტრონულად და კურიერით იღებთ საქართველოს ნებისმიერ ქალაქში, სადაც უკრაინელები ცხოვრობენ: თბილისი, ბათუმი, ქუთაისი, რუსთავი. უკრაინაში მიწოდება საერთაშორისო კურიერით ან წარმომადგენლის მეშვეობით იგეგმება. ყველა შეკვეთა კონფიდენციალურობის შეთანხმების ფარგლებში მუშავდება, რაც ომის პირობებში პერსონალური მონაცემების დაცვისთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია.

ხშირად დასმული კითხვები