რუმინული ენის თარგმნა ნოტარიული დამოწმებით

ნოტარიულად დამოწმებული რუმინული თარგმანი ორ სიტუაციაში ხდება საჭირო: როცა რუმინეთში ან მოლდოვაში გაცემული საბუთი საქართველოს სახელმწიფო უწყებაში, სასამართლოში, ბანკში ან ნოტარიუსთან წარედგინება, და როცა ქართული საბუთი რუმინეთის საიმიგრაციო ინსპექტორატში (IGI), დიპლომების აღიარების ცენტრში (CNRED), ვაჭრობის რეესტრში (ONRC), სასამართლოში, საჯარო ნოტარიუსთან ან სამოქალაქო აქტების სამსახურში (Serviciul de Stare Civilă) მიდის. რუმინეთს თარგმანების დამოწმების საკუთარი, საკმაოდ ფორმალიზებული სისტემა აქვს, და ქართული ნოტარიული თარგმანი მასში კონკრეტულ ადგილს იკავებს. სწორედ ამ ადგილის ცოდნა განასხვავებს თარგმანს, რომელიც ბუქარესტში მიიღება, იმისგან, რომელიც უკან ბრუნდება.

რუმინული სისტემა: ავტორიზებული მთარგმნელი და ლეგალიზაცია

რუმინეთში ოფიციალურ დოკუმენტს თარგმნის იუსტიციის სამინისტროს მიერ ავტორიზებული მთარგმნელი (traducător și interpret autorizat), რომელიც 1997 წლის კანონით №178 გამოცდის ან ფილოლოგიური განათლების საფუძველზე ავტორიზაციას იღებს და თარგმანს საკუთარი ბეჭდით, სადაც ავტორიზაციის ნომერი წერია, და ხელმოწერით ამოწმებს. თარგმანის ბოლოს მთარგმნელი სტანდარტულ ფორმულას წერს, რომლითაც თარგმანის სისწორეს ადასტურებს. ამის შემდეგ საჯარო ნოტარიუსი (notar public) მთარგმნელის ხელმოწერას ლეგალიზაციის ჩანაწერით (încheiere de legalizare a semnăturii traducătorului) ადასტურებს; ეს ლეგალიზაცია ხშირად ნოტარიუსთან ვიზიტს მოითხოვს, თუმცა ბევრ ნოტარიუსს მთარგმნელის ხელმოწერის ნიმუში დეპონირებული აქვს და ლეგალიზაცია მთარგმნელის დაუსწრებლად ხდება. ასეთი თარგმანი „traducere legalizată“-ა, და რუმინული უწყებების ინსტრუქციებში სწორედ ეს ტერმინი გვხვდება.

ქართული ენისთვის რუმინეთში ავტორიზებული მთარგმნელი ძალიან ცოტაა, და ისინი, ვინც არიან, ძირითადად ბუქარესტში მუშაობენ. ეს ქართველი განმცხადებლისთვის ორ პრაქტიკულ გზას ტოვებს: ან დოკუმენტი საქართველოში ითარგმნება, ნოტარიულად მოწმდება და აპოსტილირდება, რის შემდეგაც ის რუმინეთში „traducere legalizată efectuată în străinătate“-ს, საზღვარგარეთ ლეგალიზებულ თარგმანს, წარმოადგენს და უწყებების უმეტესობა მას იღებს; ან აპოსტილირებული ქართული დედანი რუმინეთში მიდის და იქ ავტორიზებული მთარგმნელი თარგმნის. IGI და CNRED პრაქტიკაში მეორე გზას უფრო ხშირად ითხოვენ, უნივერსიტეტები, დამსაქმებლები, ბანკები, ნოტარიუსები და სამოქალაქო აქტების სამსახურები კი პირველს იღებენ. ჩვენ ორივე გზას ვიცნობთ, პირველს თავად ვასრულებთ, მეორეზე კი კლიენტს რუმინეთში ავტორიზებულ მთარგმნელთან კოორდინაციაში ვეხმარებით, რომ დოკუმენტი ორჯერ არ ითარგმნოს.

სამი აპოსტილი: რომელი უწყება რომელ დოკუმენტზე

რუმინეთი 2001 წლიდან ჰააგის კონვენციის წევრია, მაგრამ აპოსტილის გაცემა სამ უწყებას შორის არის განაწილებული, და ეს ყველაზე ხშირი დაბრკოლებაა რუმინული დოკუმენტის საქართველოში მოსატანად. პრეფექტის ინსტიტუცია (Instituția Prefectului) ოლქის დონეზე ადმინისტრაციულ დოკუმენტებზე დებს აპოსტილს: სამოქალაქო აქტების მოწმობებზე, დიპლომებსა და ატესტატებზე, ნასამართლობის ცნობაზე, სამედიცინო ცნობებზე, საგადასახადო ცნობებზე. ტრიბუნალი (Tribunalul) სასამართლო დოკუმენტებზე: გადაწყვეტილებებზე, განჩინებებზე, სასამართლოს მიერ გაცემულ ცნობებზე. საჯარო ნოტარიუსთა პალატა (Camera Notarilor Publici) 2010 წლიდან ნოტარიულ აქტებზე და ნოტარიუსის მიერ ლეგალიზებულ თარგმანებზე. ამ სამი უწყების არევა ნიშნავს, რომ დოკუმენტი აპოსტილის გარეშე ჩამოვა და უკან გასაგზავნი გახდება. ჩვენ კლიენტს ან მის რუმინელ კონტაქტს ყოველ დოკუმენტზე კონკრეტულ უწყებას ვუთითებთ, ხოლო მოლდოვური დოკუმენტების შემთხვევაში იმას, რომ იქ აპოსტილს საჯარო მომსახურების სააგენტო და იუსტიციის სამინისტრო გასცემს, სულ სხვა სქემით.

ქართული სისტემა და ის, სად ხვდება რუმინულს

საქართველოში ნოტარიუსი თარგმანზე რეგისტრირებული მთარგმნელის ხელმოწერის ნამდვილობას ადასტურებს, და თარგმანი რუმინულ-ქართულ წყვილში მის რეესტრში აღრიცხულმა მთარგმნელმა უნდა შეასრულოს. ჩვენ რუმინულიდან და რუმინულად უშუალოდ ვთარგმნით, ინგლისურის ან რუსულის გავლის გარეშე, და დამოწმება სწორედ რუმინულის მთარგმნელის ხელმოწერას ეხება. რუმინეთის მიმართულებით ეს ნოტარიული თარგმანი იუსტიციის სახლში აპოსტილს იღებს, და რუმინული უწყება მას საზღვარგარეთ ლეგალიზებულ თარგმანად განიხილავს. საქართველოს მიმართულებით რუმინული დოკუმენტი სწორი უწყებიდან აპოსტილით ჩამოდის, ჩვენ ვთარგმნით, ქართველი ნოტარიუსი ამოწმებს. სტრუქტურულად ორი სისტემა ახლოსაა, ორივეში ნოტარიუსი მთარგმნელის ხელმოწერას ადასტურებს, არა თარგმანის შინაარსს, და ეს მსგავსება რუმინელ მოხელეს ქართულ ნოტარიულ თარგმანს ნაცნობს ხდის.

რომელი რუმინული და მოლდოვური დოკუმენტი ითხოვს ნოტარიულ თარგმანს საქართველოში

• დაბადების, ქორწინებისა და გარდაცვალების მოწმობა (certificat de naștere, de căsătorie, de deces), ახალი ფორმატის, სამოქალაქო აქტების სამსახურიდან.
• ცნობა ქორწინების დაბრკოლების არარსებობის შესახებ (certificat de cutumă ან declarație notarială), საქართველოში რუმინელ მოქალაქესთან ქორწინებისთვის.
• ONRC-ის certificat constatator, act constitutiv, საერთო კრების გადაწყვეტილებები (hotărârea adunării generale), საქართველოში ფილიალის რეგისტრაციისთვის.
• სასამართლო გადაწყვეტილებები (hotărâre judecătorească, sentință civilă) განქორწინებაზე, მეურვეობასა და ალიმენტზე, კანონიერ ძალაში შესვლის აღნიშვნით (definitivă).
• საჯარო ნოტარიუსის აქტები: procură (მინდობილობა), declarație (განცხადება), certificat de moștenitor (მემკვიდრეობის მოწმობა).
• დიპლომი და supliment la diplomă UMF-დან, ბაბეშ-ბოიაიდან, ბუქარესტის უნივერსიტეტიდან, საქართველოში აღიარებისთვის.
• ცნობა ნასამართლობის შესახებ (certificat de cazier judiciar), რომელიც რუმინეთში პოლიციის სამსახურიდან და ონლაინ, ღრუბლოვანი პლატფორმით გაიცემა.
• მოლდოვური სამოქალაქო აქტების მოწმობები, დიპლომები და ამონაწერები, რუმინულ-რუსული ორენოვანი ფორმატით.

ქართული საბუთები რუმინეთისთვის: ვის რა სჭირდება

IGI ბინადრობის ნებართვისა და სამუშაო ნებართვის განაცხადებზე უცხოურ დოკუმენტს აპოსტილითა და რუმინული ლეგალიზებული თარგმანით ითხოვს, და პრაქტიკაში ხშირად რუმინეთში ავტორიზებული მთარგმნელის თარგმანს ელოდება; ამ შემთხვევაში ჩვენ აპოსტილირებულ დედანს ვამზადებთ და რუმინეთში თარგმანის ორგანიზებაში ვეხმარებით. CNRED ატესტატისა და დიპლომის აღიარებისთვის აპოსტილირებულ დედანსა და რუმინულ თარგმანს ითხოვს, სადაც უცხოეთში ლეგალიზებული თარგმანი ხშირად მიიღება, თუმცა ცენტრის მოთხოვნები პერიოდულად იცვლება და მათ ყოველთვის მიმდინარე ინსტრუქციით ვამოწმებთ. უნივერსიტეტების მიმღები კომისიები, დამსაქმებლები, ბანკები, სამოქალაქო აქტების სამსახურები და საჯარო ნოტარიუსები, ჩვენი გამოცდილებით, აპოსტილირებულ ქართულ ნოტარიულ თარგმანს იღებენ. ამიტომ პირველი კითხვა, რომელსაც შეკვეთისას ვსვამთ, არის არა „რა დოკუმენტია“, არამედ „რომელ რუმინულ უწყებაში მიდის“, რადგან სწორედ ეს განსაზღვრავს, სად და ვინ თარგმნის.

აპოსტილი დედანზე თუ თარგმანზე

რუმინული უწყებები აპოსტილს, პირველ რიგში, ქართულ დედანზე ელოდებიან: დაბადების მოწმობაზე, დიპლომზე, ნასამართლობის ცნობაზე. თარგმანი, რომელიც საქართველოში ნოტარიულად არის დამოწმებული, ცალკე აპოსტილს საჭიროებს ნოტარიუსის ხელმოწერის დასადასტურებლად, თუ ის რუმინეთში დამოუკიდებელ დოკუმენტად წარედგინება; ეს ორმაგი აპოსტილი რუმინულ პრაქტიკაში ხშირია და ლოგიკურია, რადგან რუმინეთშიც ლეგალიზებულ თარგმანზე აპოსტილს ცალკე უწყება, ნოტარიუსთა პალატა, დებს. საქართველოს მიმართულებით რუმინული დედანი სწორი უწყებიდან აპოსტილით ჩამოდის, თარგმანი კი აქ დამოწმდება; თუ რუმინული დოკუმენტი უკვე რუმინეთში ავტორიზებული მთარგმნელის მიერ არის ქართულად თარგმნილი და ნოტარიუსთა პალატის აპოსტილით დამოწმებული, საქართველოში მას ხელახალი თარგმანი აღარ სჭირდება, თუმცა ასეთი შემთხვევა, ქართული ენის მთარგმნელების სიმცირის გამო, იშვიათია.

ქორწინება, დაბადება, სამოქალაქო აქტები

რუმინეთში ქორწინება სამოქალაქო აქტების სამსახურში რეგისტრირდება, და ქართველი მხარისგან ქორწინების დაბრკოლების არარსებობის ცნობა, დაბადების მოწმობა და, საჭიროებისას, განქორწინების დოკუმენტი მოითხოვება, აპოსტილითა და რუმინული ლეგალიზებული თარგმანით; ცნობის მოქმედების ვადა რუმინეთში, პრაქტიკაში, ექვსი თვეა. რუმინეთში დაბადებული ბავშვის რუმინული დაბადების მოწმობა საქართველოს მოქალაქეობის დასაფიქსირებლად პრეფექტურის აპოსტილითა და ქართული ნოტარიული თარგმანით მიდის საქართველოს საელჩოში ბუქარესტში ან იუსტიციის სახლში. საქართველოში რუმინელ მოქალაქესთან ქორწინებისას რუმინული ცნობები ქართულად ითარგმნება; რუმინეთი ქორწინების უნარის ერთიან ცნობას არ გასცემს, და მის ნაცვლად საჯარო ნოტარიუსთან გაფორმებული განცხადება ან საელჩოს მიერ გაცემული ცნობა გამოიყენება, რაც ქართველ რეგისტრატორს თარგმანში უნდა განემარტოს.

მინდობილობა რუმინეთისთვის და რუმინეთიდან

რუმინეთში მცხოვრები ქართველი, რომელსაც საქართველოში ქონების, მემკვიდრეობის ან კომპანიის საქმეების მართვა სურს, მინდობილობას საქართველოს საელჩოში ბუქარესტში ქართულად აფორმებს, ან რუმინელ საჯარო ნოტარიუსთან რუმინულად, რის შემდეგაც ნოტარიუსთა პალატა აპოსტილს ურთავს და საქართველოში ჩვენ ნოტარიულად დამოწმებულ ქართულ თარგმანს ვამზადებთ. რუმინული procură რუმინეთის სამოქალაქო კოდექსის (Codul civil, 2011) ტერმინოლოგიით იწერება, და ქართული საჯარო რეესტრი ითხოვს, რომ უფლებამოსილება კონკრეტული იყოს; ამიტომ ვურჩევთ, რუმინელ ნოტარიუსთან წასვლამდე ტექსტი ჩვენთან შეათანხმოთ. საპირისპირო მიმართულებით ქართული მინდობილობა რუმინელი ნოტარიუსისთვის რუმინულად ითარგმნება, ნოტარიულად მოწმდება და აპოსტილირდება; რუმინელი ნოტარიუსი ხშირად ითხოვს, რომ მინდობილობა რუმინული ნოტარიული პრაქტიკის ფორმულებს შეიცავდეს, და ამ ფორმულებს თარგმანში სწორედ რუმინული ნოტარიული აქტებიდან ვიღებთ.

კორპორატიული პაკეტი: რუმინული SRL საქართველოში და ქართული შპს რუმინეთში

რუმინული კომპანიის ფილიალის ან შვილობილი კომპანიის საქართველოში რეგისტრაციისთვის საჯარო რეესტრი ითხოვს ONRC-ის certificat constatator-ს, act constitutiv-ს და საერთო კრების გადაწყვეტილებას, ყველა შესაბამისი უწყების აპოსტილითა (ONRC-ის ცნობა პრეფექტურის აპოსტილით, ნოტარიული აქტი პალატის აპოსტილით) და ქართული ნოტარიული თარგმანით. საპირისპირო მიმართულებით, ქართული შპს-ს რუმინეთში კომპანიის დაფუძნებისას ONRC ითხოვს ქართული სამეწარმეო რეესტრის ამონაწერსა და გადაწყვეტილებას, აპოსტილითა და რუმინული ლეგალიზებული თარგმანით, სადაც ქართული ორგანიზაციულ-სამართლებრივი ფორმა უცვლელად რჩება და რუმინული ეკვივალენტი ფრჩხილებში ემატება. ონლაინ რეგისტრაციის შემთხვევაში ONRC ელექტრონულად ხელმოწერილ დოკუმენტებს ითხოვს, და ამ ფორმატს ჩვენს რუმინელ პარტნიორებთან ერთად ვაწყობთ.

ნოტარიული დამოწმება თუ სააგენტოს ბეჭედი

რუმინეთის მიმართულებით სააგენტოს ბეჭდით დამოწმებული ინგლისური ან რუმინული თარგმანი საკმარისია უნივერსიტეტების მიმღები კომისიებისთვის, დამსაქმებლების HR განყოფილებებისა და კერძო კომპანიების უმეტესობისთვის; IGI, CNRED, ONRC, სასამართლო, ნოტარიუსი და სამოქალაქო აქტების სამსახური ლეგალიზებულ თარგმანს ითხოვენ. საქართველოს მიმართულებით სახელმწიფო უწყება, ბანკი და ნოტარიუსი ნოტარიულ თარგმანს ითხოვს, კერძო კომპანია და სადაზღვევო კომპანია ხშირად სააგენტოს ბეჭდით კმაყოფილდება. ორივე ფორმატს ვამზადებთ და შეკვეთისას ვურჩევთ, რომელი გჭირდებათ.

ვადიანობა და დროის დაგეგმვა

რუმინული ცნობების უმეტესობა ვადიანია: ნასამართლობის ცნობა ექვს თვეშია მოქმედი, ONRC-ის certificat constatator ბანკებისთვის ხშირად 30 დღეზე ახალი უნდა იყოს, სამოქალაქო აქტების ცნობები ექვს თვეში. ქართული ცნობებიც რუმინეთში მსგავსი ვადებით მოქმედებს, და IGI, პრაქტიკაში, ბოლო ექვსი თვის დოკუმენტებს ითხოვს. ამიტომ დოკუმენტის გამოწერა, აპოსტილი სწორ უწყებაში, თარგმანი და კურიერი ისე უნდა დაიგეგმოს, რომ საბუთი წარდგენის მომენტში ვადაგასული არ აღმოჩნდეს. ამ ქრონოლოგიას შეკვეთისას ერთად ვითვლით, და თუ ვადა მჭიდროა, რუმინეთში მყოფ პირს რუმინულად დაწერილ ინსტრუქციას ვუგზავნით, სად და რა თანმიმდევრობით მიიტანოს დოკუმენტი.

ვადები და ორგანიზება

ერთგვერდიანი რუმინული ცნობა ან ქართული მოწმობა ნოტარიული დამოწმებით ერთ სამუშაო დღეში, ექსპრესით 1-2 საათში მზადდება. სასამართლო გადაწყვეტილება, წესდება ან დიპლომის დანართი 1-3 დღეს მოითხოვს. აპოსტილი იუსტიციის სახლში ცალკე ვადით იდება და ჩვენვე ვაწესრიგებთ. მთელი პროცესი ონლაინ მიმდინარეობს: ატვირთვა, შეფასება, სახელების შეთანხმება, თარგმანი, რედაქტორი, ნოტარიუსი, აპოსტილი, მიწოდება. რუმინეთსა და მოლდოვაში მყოფი კლიენტისთვის დამოწმებულ ქაღალდის დოკუმენტს საერთაშორისო კურიერით ვაგზავნით, სკანირებულ ვერსიას კი წინასწარ.

რატომ ბრუნდება რუმინული თარგმანი და როგორ ვასწორებთ

ტიპური მიზეზები, რომლებსაც სხვა შემსრულებლის თარგმანებში ვხედავთ: აპოსტილი არასწორი უწყებიდან ან საერთოდ არ დადებული; მოლდოვური დოკუმენტი რუსული ვერსიიდან თარგმნილი, თუმცა ოფიციალური ტექსტი რუმინულია; „definitivă“ აღნიშვნის გარეშე დატოვებული სასამართლო გადაწყვეტილება, რომელსაც ქართული სასამართლო კანონიერ ძალაში შესულად ვერ ცნობს; დიაკრიტიკები დაკარგული და პასპორტთან შეუსაბამო; IGI-სთვის საქართველოში თარგმნილი დოკუმენტი, სადაც ინსპექტორატმა რუმინეთში ავტორიზებული მთარგმნელი მოითხოვა. ასეთ შემთხვევაში ჯერ უარის ზუსტ მიზეზს ვადგენთ, შემდეგ ვასწორებთ მხოლოდ იმას, რაც უნდა გასწორდეს, და თუ პრობლემა რუმინულ მხარეზეა, კლიენტის რუმინელ კონტაქტს ინსტრუქციას ვუგზავნით.

განათლების დოკუმენტები: CNRED და ქართული აღიარება

CNRED-ის პროცედურა რუმინეთში ყველაზე ხშირად თარგმნილი პაკეტია: ატესტატი ან დიპლომი დანართით, აპოსტილი პრეფექტურის ქართული ანალოგიდან, ანუ იუსტიციის სახლიდან, და რუმინული თარგმანი, სადაც ცენტრი ხშირად ავტორიზებულ მთარგმნელს ითხოვს, თუმცა უცხოეთში ლეგალიზებულ თარგმანსაც იღებს, თუ ის აპოსტილითაა დამოწმებული; მოთხოვნები პერიოდულად იცვლება და მათ ყოველ შეკვეთაზე მიმდინარე ინსტრუქციით ვამოწმებთ. საპირისპირო მიმართულებით რუმინული დიპლომი საქართველოში აღიარებისთვის პრეფექტურის აპოსტილითა და ქართული ნოტარიული თარგმანით მიდის განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნულ ცენტრში, სადაც supliment la diplomă-ს რუმინული 10-ბალიანი შეფასებები, ECTS კრედიტები და კურსების სახელწოდებები განმარტებით შენიშვნასთან ერთად წარედგინება. მოლდოვური დიპლომებისთვის იგივე გზა მოლდოვური აპოსტილით მუშაობს.

ელექტრონული დოკუმენტები ორივე მხრიდან

რუმინეთში ბევრი ცნობა ონლაინ გაიცემა: ნასამართლობის ცნობა ღრუბლოვანი პლატფორმით, ONRC-ის ცნობები ონლაინ პორტალიდან, ANAF-ის დოკუმენტები ვირტუალური პირადი სივრციდან, ყველა კვალიფიციური ელექტრონული ხელმოწერით. ასეთ დოკუმენტზე აპოსტილი რუმინეთში ქაღალდის ვერსიაზე იდება, რომლის შესაბამისობასაც გამცემი უწყება ან ნოტარიუსი ადასტურებს, და ჩვენ თარგმანში ელექტრონული ხელმოწერის მონაცემებსაც ვთარგმნით. ქართული ელექტრონული ცნობის შემთხვევაში იუსტიციის სახლი აპოსტილს ქაღალდის ვერსიაზე დებს, ჩვენ კი რუმინულ თარგმანში შემოწმების ბმულსა და კოდს უცვლელად ვინარჩუნებთ და რუმინულად ვხსნით, როგორ მოწმდება დოკუმენტი.

ვინ ასრულებს რუმინულ ნოტარიულ თარგმანს

რუმინულ-ქართულ წყვილში ნოტარიუსთან რეგისტრირებული მთარგმნელი საქართველოში ცოტაა, და ჩვენი გუნდი იმ სპეციალისტებისგან შედგება, ვინც რუმინეთში ან მოლდოვაში სწავლობდა ან მუშაობდა, რუმინულს C1-C2 დონეზე ფლობს და რუმინული საჯარო დოკუმენტების სტრუქტურას იცნობს. თარგმანს რედაქტორი ამოწმებს, სახელები, კოდები და თარიღები ცალკე დარდება, და მხოლოდ ამის შემდეგ მიდის დოკუმენტი ნოტარიუსთან. კონფიდენციალურობის შეთანხმება ყოველ შეკვეთაზე ვრცელდება.

რას ვითხოვთ თქვენგან შეკვეთისას

• დოკუმენტის სრულ სკანს ყველა გვერდით, აპოსტილისა და უკანა მხარის ჩათვლით.
• პასპორტის ასლს ყველა პირისთვის, ვინც დოკუმენტში მოიხსენიება.
• მიმღები რუმინული, მოლდოვური ან ქართული უწყების დასახელებას და მის მოთხოვნას ენასა და დამოწმებაზე.
• ინფორმაციას, გჭირდებათ თუ არა აპოსტილი და რომელ დოკუმენტზე.

ხშირად დასმული კითხვები