იაპონური ენის თარგმნა ნოტარიული დამოწმებით

ნოტარიულად დამოწმებული იაპონური თარგმანი საჭირო ხდება მაშინ, როცა იაპონიაში გაცემული საბუთი საქართველოს სახელმწიფო უწყებაში, სასამართლოში, ბანკში ან სამოქალაქო რეესტრში უნდა წარადგინოთ, ან პირიქით, ქართული დოკუმენტი იაპონურ მუნიციპალიტეტში, საიმიგრაციო სამსახურში თუ უნივერსიტეტში მიდის. ორი ქვეყნის სისტემა აქ არსებითად განსხვავდება: იაპონიაში ნაფიცი ან სახელმწიფოს მიერ აკრედიტებული მთარგმნელის ინსტიტუტი საერთოდ არ არსებობს, საქართველოში კი თარგმანის ოფიციალურობას ნოტარიუსი ანიჭებს. ამ გვერდზე განვმარტავთ, როგორ ჯდება ერთი სისტემა მეორეში, რომელი იაპონური საბუთი რა თანმიმდევრობით უნდა გაფორმდეს და სად ცდებიან ყველაზე ხშირად.

რას ადასტურებს ქართველი ნოტარიუსი იაპონურ თარგმანზე

ქართველი ნოტარიუსი იაპონურ ენას არ ფლობს და თარგმანის შინაარსს არ ამოწმებს. ის ადასტურებს, რომ თარგმანი შეასრულა და ხელი მოაწერა მთარგმნელმა, რომლის კვალიფიკაციაც კონკრეტულად იაპონურ-ქართულ წყვილში მის რეესტრშია აღრიცხული. სწორედ ამ დეტალშია ჩაფლული პრობლემა: საქართველოში იაპონურის მთარგმნელი, რომელიც ნოტარიუსთანაა რეგისტრირებული, ძალიან ცოტაა, და ბაზარზე გავრცელებული პრაქტიკაა იაპონური საბუთის ჯერ ინგლისურად თარგმნა, შემდეგ ინგლისურიდან ქართულად, ხოლო ნოტარიუსი ბოლო ეტაპს ამოწმებს. ასეთი დოკუმენტი ფორმალურად დამოწმებულია, მაგრამ დედანთან შესაბამისობას რეალურად არავინ ამოწმებს. ჩვენთან თარგმანს იაპონურის რეგისტრირებული მთარგმნელი ასრულებს უშუალოდ დედნიდან, ხელს ნოტარიუსის თანდასწრებით აწერს, და დამოწმება სწორედ ამ ხელმოწერას ეხება.

ტექნიკურად თარგმანი დედნის ასლს ან თავად დედანს ეკერება, ბოლო გვერდზე ნოტარიუსი სარეესტრო ნომერს, ბეჭედსა და დამოწმების ტექსტს ურთავს, თარგმანის თითოეული ფურცელი კი დანომრილი და დაკინძულია. თუ დოკუმენტი შემდეგ იაპონიაში უნდა წავიდეს, ამ ნოტარიულ დამოწმებაზე იუსტიციის სახლი აპოსტილს დებს, რაც იაპონურ უწყებას ნოტარიუსის ხელმოწერის ნამდვილობას უდასტურებს.

რა ხდება იაპონურ მხარეს: 公証人, 法務局, 外務省

იაპონიაში ნოტარიუსი (公証人, კოშონინ) იუსტიციის მინისტრის მიერ დანიშნული პირია, ხშირად ყოფილი მოსამართლე ან პროკურორი, რომელიც ნოტარიულ ოფისში (公証役場, კოშო იაკუბა) მუშაობს. ქვეყანაში ასეთი ოფისი სამასამდეა. იაპონელი ნოტარიუსი თარგმანის სისწორეს არც ის ადასტურებს: ის ამოწმებს მთარგმნელის დეკლარაციაზე (宣言書) ხელმოწერას, სადაც მთარგმნელი აცხადებს, რომ თარგმანი სრული და ზუსტია. ამის შემდეგ, კლასიკური სქემით, დოკუმენტი იურიდიულ საქმეთა ბიუროში (法務局) მიდის ნოტარიუსის უფლებამოსილების დასადასტურებლად, ბოლოს კი საგარეო საქმეთა სამინისტროში (外務省) აპოსტილისთვის. ტოკიოში, კანაგავაში, ოსაკაში, აიჩიში, ჰოკაიდოში, მიაგიში, შიზუოკასა და ფუკუოკაში ეს სამი ნაბიჯი ერთ ვიზიტად არის გაერთიანებული: ნოტარიუსი ბიუროსა და სამინისტროს დამოწმებას თავად ურთავს, რასაც „ვან-სტოპ სერვისს“ უწოდებენ.

საჯარო დოკუმენტს, მაგალითად, მუნიციპალიტეტის მიერ გაცემულ კოსეკის ამონაწერს ან უნივერსიტეტის ცნობას, ნოტარიუსი საერთოდ არ სჭირდება: ის პირდაპირ საგარეო საქმეთა სამინისტროს აპოსტილს იღებს. სამინისტროს საკონსულო სამსახური აპოსტილს ტოკიოსა და ოსაკის ოფისებში ფოსტითაც გასცემს, რაც იაპონიაში მყოფი ნათესავისთვის რამდენიმე დღიან პროცედურას ნიშნავს. კერძო დოკუმენტი, როგორიცაა მინდობილობა, თანხმობა, საწესდებო ცვლილება ან ნებისმიერი ხელმოწერილი განცხადება, ჯერ ნოტარიუსს გადის, შემდეგ აპოსტილს. ეს განსხვავება საბუთის იაპონიიდან გამოგზავნამდე უნდა იცოდეთ, თორემ დოკუმენტი საქართველოში აპოსტილის გარეშე ჩამოვა და უკან გასაგზავნი გახდება.

რომელ იაპონურ დოკუმენტებს სჭირდება ნოტარიული თარგმანი საქართველოში

• 戸籍謄本 / 戸籍抄本: საოჯახო რეესტრის სრული ან ინდივიდუალური ამონაწერი, რომელიც ქორწინების, დაბადებისა და მემკვიდრეობის საქმეებში დაბადებისა და ოჯახური მდგომარეობის მოწმობებს ცვლის.
• 住民票: საცხოვრებელი ადგილის ცნობა, საჭირო ქართულ ბანკში ანგარიშის გახსნისას ან საჯარო რეესტრში ქონების გაფორმებისას.
• 印鑑登録証明書: პირადი ბეჭდის (ჰანკო) რეგისტრაციის ცნობა, რომელიც იაპონურ მინდობილობასა და ხელშეკრულებას ხელმოწერის ნაცვლად ახლავს.
• 独身証明書 / 婚姻要件具備証明書: ქორწინების დაბრკოლების არარსებობის ცნობა, საქართველოში იაპონელ მოქალაქესთან ქორწინების რეგისტრაციისთვის.
• 卒業証明書 და 成績証明書: იაპონური უნივერსიტეტის დამთავრებისა და ნიშნების ცნობები, ქართულ უნივერსიტეტში ან განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნულ ცენტრში აღიარებისთვის.
• 登記事項証明書 და 定款: იაპონური კომპანიის სარეგისტრაციო ამონაწერი და წესდება, საქართველოში ფილიალის ან შვილობილი კომპანიის დაფუძნებისას.
• 委任状: მინდობილობა, რომლითაც იაპონიაში მყოფი პირი საქართველოში წარმომადგენელს ნიშნავს.

ჰანკო ხელმოწერის ნაცვლად: რას ვუხსნით ნოტარიუსს

ქართველი ნოტარიუსი დოკუმენტზე ხელმოწერას ელოდება, იაპონურ დოკუმენტზე კი ხშირად მხოლოდ წითელი ბეჭდის ანაბეჭდია. იაპონიაში პირადი ბეჭედი, ჰანკო ან ინკანი, ხელმოწერის სრულფასოვანი სამართლებრივი ეკვივალენტია, ხოლო რეგისტრირებული ბეჭდის (実印) ნამდვილობას მუნიციპალიტეტის მიერ გაცემული ცნობა (印鑑登録証明書) ადასტურებს. თარგმანში ბეჭდის ანაბეჭდს ვაღწერთ, მასზე ამოკვეთილ სახელს ვკითხულობთ და ვთარგმნით, ხოლო თანდართული ცნობა დოკუმენტს ხელმომწერის იდენტიფიკაციასთან აკავშირებს. ეს არის დეტალი, რომელიც ხშირად გამორჩება იმ თარგმანებს, სადაც ბეჭდის ადგილას უბრალოდ „[ბეჭედი]“ წერია, და სწორედ ამის გამო აბრუნებს ქართველი ნოტარიუსი ან რეგისტრატორი იაპონურ მინდობილობას.

თარიღები, სახელები, მისამართები

ნოტარიულად დამოწმებულ თარგმანში სამი ველი მოითხოვს განსაკუთრებულ სიფრთხილეს. თარიღები იაპონურ საბუთებზე ერისეული კალენდრით წერია: 昭和, 平成, 令和. თარგმანში ყოველი თარიღი გრიგორიანულ ფორმატში გადაგვყავს და ერისეულ ჩანაწერს ფრჩხილებში ვინარჩუნებთ. სახელები კანჯით წერია და პასპორტისეული ლათინური ფორმა შეიძლება რამდენიმენაირად გადმოვიდეს ქართულად: 大野 შეიძლება იყოს „ოონო“, „ონო“ თუ „ოჰნო“, იმის მიხედვით, როგორ ჩაწერა თავად პირმა პასპორტში (იაპონური პასპორტი გრძელი ხმოვნების ჩაწერაში არჩევანს იძლევა). ამიტომ პასპორტის ასლს თარგმნამდე ვითხოვთ და ქართულ ტრანსკრიფციას პასპორტის ლათინურ ჩანაწერს ვუთანხმებთ. მისამართები იაპონიაში პრეფექტურა-ქალაქი-რაიონი-კვარტალი-ნომრის თანმიმდევრობით იწერება, ანუ ქართულის საპირისპიროდ, დიდიდან პატარისკენ; თარგმანში სტრუქტურას ვინარჩუნებთ, მაგრამ ლათინურ ტრანსკრიფციასაც ვურთავთ, რომ ქართველმა თანამშრომელმა მისამართი საერთაშორისო ბაზაში მოძებნოს.

ქართული დოკუმენტი იაპონიაში: ვის სჭირდება ნოტარიუსი და ვის არა

იაპონური საიმიგრაციო სამსახური (出入国在留管理庁) ბინადრობის სტატუსის განაცხადებზე თანდართულ უცხოურ დოკუმენტს იაპონურ თარგმანს ითხოვს, სადაც მთარგმნელის სახელი, მისამართი და თარგმნის თარიღია მითითებული. ნოტარიული დამოწმება იქ არ არის სავალდებულო. მუნიციპალიტეტში ქორწინების რეგისტრაციისას ქართული ქორწინების დაბრკოლების არარსებობის ცნობა უკვე აპოსტილითა და თარგმანით მოითხოვება, ხოლო იაპონურ სასამართლოში ან სანოტარო ოფისში წარსადგენი ქართული მინდობილობა, როგორც წესი, ნოტარიულად დამოწმებულ თარგმანსა და აპოსტილს ორივეს საჭიროებს. უნივერსიტეტები, განსაკუთრებით MEXT-ის სტიპენდიის ფარგლებში, ხშირად სააგენტოს ბეჭდით დამოწმებულ თარგმანსაც იღებენ, თუმცა ზოგიერთი უნივერსიტეტი, მაგალითად ეროვნული უნივერსიტეტების ნაწილი, დამატებით ითხოვს, რომ დიპლომი გამცემი უნივერსიტეტისგან დალუქულ კონვერტში მოვიდეს. რომელი ვარიანტი გჭირდებათ, ამას მიმღების წერილობითი მოთხოვნით ვადგენთ, და თუ მოთხოვნა ორაზროვანია, უფრო მკაცრ ვარიანტს გირჩევთ, რადგან ზედმეტი დამოწმება არასდროს არის უარის მიზეზი, ნაკლები კი ხშირად.

აპოსტილი დედანზე თუ თარგმანზე: იაპონური სპეციფიკა

ქართული დოკუმენტის იაპონიისთვის მომზადებისას ორი გზა არსებობს. პირველი: იუსტიციის სახლი აპოსტილს დებს დედანზე (მაგალითად, დაბადების მოწმობაზე), შემდეგ მთელი პაკეტი, აპოსტილის ჩათვლით, ითარგმნება იაპონურად და თარგმანი ნოტარიულად მოწმდება. მეორე: ჯერ დგება ნოტარიულად დამოწმებული თარგმანი, შემდეგ აპოსტილი ნოტარიუსის ხელმოწერას ადასტურებს. იაპონური მუნიციპალიტეტები და სასამართლოები, ჩვენი გამოცდილებით, პირველ ვარიანტს ანიჭებენ უპირატესობას, რადგან მათთვის მთავარია დედნის ნამდვილობა, თარგმანი კი თანმხლები დოკუმენტია. საიმიგრაციო სამსახურისთვის აპოსტილი ხშირად საერთოდ არ არის საჭირო. ამ ნიუანსების გამო თანმიმდევრობას ყოველთვის კონკრეტული მიმღების მიხედვით ვგეგმავთ და არ ვიწყებთ თარგმნას, სანამ არ ვიცით, აპოსტილი დედანზეა დასადები თუ თარგმანზე.

ქორწინება იაპონელ მოქალაქესთან: სრული პაკეტი ორივე მხარისთვის

ქართულ-იაპონური ქორწინების რეგისტრაცია ყველაზე ხშირი შემთხვევაა, სადაც ნოტარიულად დამოწმებული თარგმანი ორივე მიმართულებით ერთდროულად სჭირდებათ. თუ ქორწინება საქართველოში რეგისტრირდება, იაპონელი მხარე იაპონიიდან ჩამოაქვს ქორწინების დაბრკოლების არარსებობის ცნობას (婚姻要件具備証明書), რომელსაც ტოკიოში საქართველოს საელჩო ან იაპონიის იურიდიულ საქმეთა ბიურო გასცემს, კოსეკის ამონაწერსა და პასპორტს; ეს დოკუმენტები აპოსტილით უნდა იყოს და საქართველოში ნოტარიულად დამოწმებული თარგმანით წარედგინება იუსტიციის სახლს. რეგისტრაციის შემდეგ ქართული ქორწინების მოწმობა აპოსტილითა და იაპონური თარგმანით მიდის იაპონურ მუნიციპალიტეტში, რომ ქორწინება კოსეკიში აისახოს; იაპონური კანონმდებლობით ეს შეტყობინება ქორწინებიდან სამ თვეში უნდა შევიდეს. თუ ქორწინება იაპონიაში ხდება, ქართველი მხარე იუსტიციის სახლიდან იღებს ცნობას ქორწინების დაბრკოლების არარსებობის შესახებ, რომელიც აპოსტილით და იაპონური თარგმანით მუნიციპალიტეტში წარედგინება. ორივე სცენარისთვის დოკუმენტების სრულ ჩამონათვალსა და თანმიმდევრობას ერთ ფურცელზე გაწვდით, რომ ორი ქვეყნის უწყებებს შორის არაფერი გამოგრჩეთ.

ნოტარიული დამოწმება თუ სააგენტოს ბეჭედი: სად რომელი

ყველა იაპონურ დოკუმენტს ნოტარიუსი არ სჭირდება. ავტომობილის ექსპორტის სერტიფიკატს შსს მომსახურების სააგენტო, პრაქტიკაში, ნოტარიულად დამოწმებულს ითხოვს, ხოლო აუქციონის ფურცელი, რომელიც მხოლოდ საინფორმაციო დანიშნულებისაა, სააგენტოს ბეჭდით დამოწმებული თარგმანითაც კმარა. იაპონური უნივერსიტეტის ცნობა ქართულ კერძო უნივერსიტეტში ჩარიცხვისას ხშირად სააგენტოს დამოწმებით მიიღება, განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრი კი აღიარებისთვის ნოტარიულ ვერსიას მოითხოვს. სადაზღვევო კომპანია სამედიცინო დასკვნას სააგენტოს ბეჭდით იღებს, სასამართლო კი არა. წესი მარტივია: სახელმწიფო უწყება, სასამართლო, ბანკი და ნოტარიუსი ნოტარიულ დამოწმებას ითხოვს, კერძო ორგანიზაცია და უცხოური უნივერსიტეტი ხშირად სააგენტოს ბეჭდით კმაყოფილდება. ორივე ფორმატს ვამზადებთ და შეკვეთისას ვურჩევთ, რომელი გჭირდებათ, რომ ნაკლები არ წარადგინოთ.

ციფრული იაპონური დოკუმენტები და ელექტრონული ცნობები

იაპონიაში ბოლო წლებში ბევრი ცნობა ონლაინ, „მაინამბერ“ ბარათით (マイナンバーカード) გაიცემა: 住民票-ს და 印鑑登録証明書-ს მუნიციპალიტეტის პორტალიდან ან სასურსათო მაღაზიის ტერმინალიდანაც ბეჭდავენ. ასეთ დოკუმენტს ხელით დასმული ბეჭედი და ხელმოწერა არ აქვს, მას ბეჭდური სერტიფიკატის ნიშანი და შემოწმების კოდი ახლავს. ქართველი ნოტარიუსი ამ ფორმატს არ იცნობს, ამიტომ თარგმანში ვაღწერთ, რომ დოკუმენტი ავტომატიზებული სისტემით არის გაცემული, ვთარგმნით შემოწმების ინსტრუქციას და, თუ დოკუმენტი აპოსტილს საჭიროებს, ვურჩევთ, რომ იაპონიაში მუნიციპალიტეტის ფანჯარაზე გაცემული, ბეჭდიანი ვერსია მოითხოვონ, რადგან საგარეო საქმეთა სამინისტრო ტერმინალიდან დაბეჭდილ ვერსიაზე აპოსტილს, როგორც წესი, არ დებს. იაპონური ელექტრონული ხელმოწერით (電子署名) გაფორმებული ხელშეკრულებების შემთხვევაში თარგმანს ვამზადებთ PDF-იდან და ხელმოწერის მეტამონაცემებს ცალკე ვაფიქსირებთ.

რას ითხოვს ქართული სამოქალაქო და საჯარო რეესტრი

იუსტიციის სახლში იაპონური დოკუმენტის წარდგენისას სამი რამ მოწმდება: აპოსტილის არსებობა დედანზე, ნოტარიულად დამოწმებული თარგმანი და მასში მოხსენიებული პირების იდენტიფიკაცია პასპორტთან. საჯარო რეესტრი, უძრავი ქონების გარიგებებზე, დამატებით ითხოვს, რომ იაპონური მინდობილობა კონკრეტულ უფლებამოსილებას შეიცავდეს (ქონების იდენტიფიკატორი, გარიგების ტიპი), ხოლო ზოგადი ფორმულირებით დაწერილ იაპონურ 委任状-ს, სადაც „ყველა საჭირო მოქმედების“ უფლება წერია, ხშირად არ იღებს. ამიტომ, სანამ იაპონიაში მყოფი პირი მინდობილობას ნოტარიუსთან გააფორმებს, ვურჩევთ ტექსტი ჩვენთან შეათანხმოს: ქართულად ვამზადებთ საჭირო ფორმულირებას, იაპონურად ვთარგმნით, ის იაპონიაში ნოტარიულად მოწმდება და აპოსტილირდება, საქართველოში კი უკვე დამოწმებული თარგმანით მიდის რეესტრში. ეს გზა დოკუმენტის ორჯერ გაგზავნას გამორიცხავს.

ვადები და ორგანიზება

ერთგვერდიანი ცნობა (住民票, 印鑑登録証明書, 独身証明書) ნოტარიული დამოწმებით ერთ სამუშაო დღეში მზადდება, ექსპრეს რეჟიმში 1-2 საათში. კოსეკის სრული ამონაწერი, რომელიც ხშირად რამდენიმე თაობის ჩანაწერს მოიცავს და 4-8 გვერდს აღწევს, 1-2 სამუშაო დღეს მოითხოვს. აპოსტილის დართვა იუსტიციის სახლში ცალკე პროცედურაა, რომელსაც ჩვენ ვასრულებთ თქვენი ჩართულობის გარეშე, ხოლო ვადას შეკვეთის დადასტურებისას ვაფიქსირებთ. დოკუმენტს ონლაინ ტვირთავთ, ნოტარიუსთან თქვენი დასწრება არ არის საჭირო, მზა საბუთს კი კურიერით საქართველოს ნებისმიერ ქალაქში ან PDF-ის სახით იღებთ. კონფიდენციალურობის შეთანხმება ყოველ შეკვეთაზე ვრცელდება.

რატომ ბრუნდება იაპონური თარგმანი და როგორ ვასწორებთ

ჩვენთან ხშირად მოდის კლიენტი, რომელსაც უკვე აქვს უარყოფილი თარგმანი. მიზეზები თითქმის ყოველთვის ერთი და იგივეა: ერისეული თარიღი გადაუთვლელადაა დატოვებული; სახელი პასპორტისგან განსხვავებულადაა ტრანსკრიბირებული; ბეჭდის ანაბეჭდი აღუწერელია და ნოტარიუსი ხელმოწერას ვერ ხედავს; კოსეკის სტრუქტურა განმარტების გარეშეა გადმოტანილი და რეგისტრატორი ვერ არკვევს, რომელი ჩანაწერი ეხება განმცხადებელს; ან იაპონიაში დადებული აპოსტილი აკლია. ასეთ შემთხვევაში ჯერ ვადგენთ უარის ზუსტ მიზეზს, შემდეგ ვასწორებთ მხოლოდ იმას, რაც უნდა გასწორდეს. თუ დედანს აპოსტილი აკლია, ვურჩევთ, როგორ მოაგვარებინოთ ეს იაპონიაში მყოფ ნათესავს ან პარტნიორს ფოსტით, უკან ჩასვლის გარეშე.

ბოლო რჩევა ეხება ვადიანობას. იაპონური მუნიციპალური ცნობები, 住民票 და 印鑑登録証明書, თავად იაპონიაში სამი თვის შემდეგ „ძველად“ ითვლება და ბევრი უწყება მათ აღარ იღებს; ქართული უწყებები ასეთ წესს ფორმალურად არ ადგენენ, მაგრამ ბანკები და საჯარო რეესტრი ხშირად ითხოვენ, რომ დოკუმენტი ბოლო ექვსი თვის განმავლობაში იყოს გაცემული. ქორწინების დაბრკოლების არარსებობის ცნობას კი ორივე ქვეყანაში ექვსთვიანი ვადა აქვს. ამიტომ დოკუმენტის იაპონიიდან გამოწერა, აპოსტილი, ჩამოტანა და თარგმანი ისე უნდა დაიგეგმოს, რომ საბუთი წარდგენის მომენტში ვადაგასული არ აღმოჩნდეს. ამ ქრონოლოგიას შეკვეთისას ერთად ვითვლით.

რას ვითხოვთ თქვენგან შეკვეთისას

• დოკუმენტის სრული სკანი ყველა გვერდით, აპოსტილისა და უკანა მხარის ჩათვლით, თუ იქ ბეჭედი ან ჩანაწერია.
• პასპორტის ან ბინადრობის ბარათის ასლი ყველა პირისთვის, ვინც დოკუმენტში მოიხსენიება.
• მიმღები უწყების დასახელება და, თუ არსებობს, მისი წერილობითი მოთხოვნა დამოწმების ფორმაზე.
• ინფორმაცია, გჭირდებათ თუ არა აპოსტილი და რომელ დოკუმენტზე.

ხშირად დასმული კითხვები