სომხეთისა და საქართველოს სამართლებრივი და სამედიცინო სისტემები ერთი და იმავე საბჭოთა საფუძვლიდან განვითარდა და ბოლო სამ ათწლეულში სხვადასხვა მოდელით რეფორმირდა: სომხეთის 1998 წლის სამოქალაქო კოდექსი რუსული სამოქალაქო კოდექსის სტრუქტურას მიჰყვება, ქართული 1997 წლის კოდექსი გერმანულს, და ეს ორი მოდელი ცნებების დაყოფაში ზოგჯერ განსხვავდება; სომხეთის სამედიცინო სისტემა 2020-იან წლებში საყოველთაო ჯანდაცვისა და ინვალიდობის შეფასების რეფორმებს გადის, რაც ახალ ტერმინოლოგიას ქმნის. ამას ემატება ის, რომ სომხური ანბანი ქართველი იურისტისა და ექიმისთვის სრულიად გაუგებარია, და თარგმანი დედნის ერთადერთი „ფანჯარაა“. ეს გვერდი აღწერს, როგორ ვმუშაობთ სომხურ იურიდიულ და სამედიცინო ტექსტებზე, რომელი სისტემური განსხვავებები უნდა იცოდეს კლიენტმა და რას მოითხოვს კონკრეტული უწყებები ორივე ქვეყანაში.
ორი პოსტსაბჭოთა კოდექსი: რუსული და გერმანული მოდელი
სომხური და ქართული სამართლებრივი ტერმინოლოგია საერთო წარმომავლობის გამო „გამჭვირვალედ“ ჩანს, მაგრამ სომხეთის კოდექსი რუსული მოდელით, ქართული კი გერმანულით არის აგებული, და სტრუქტურული განსხვავებები არსებობს. სომხური „գործարք“ (გარიგება) და „պայմանագիր“ (ხელშეკრულება) ქართულ ეკვივალენტებს პირდაპირ პოულობს; „սեփականության իրավունք“ საკუთრების უფლებაა, „գրավ“ გირავნობა, „հիփոթեք“ იპოთეკა, „երաշխավորություն“ თავდებობა, „հայցային վաղեմություն“ ხანდაზმულობა. განსხვავებები დეტალებშია: სომხური სისტემა ვალდებულებითი სამართლის ცალკეულ ინსტიტუტებს რუსული კოდექსის ლოგიკით აჯგუფებს, ხოლო ქართული გერმანული „ვალდებულებითი სამართლის ზოგადი ნაწილის“ სტრუქტურით; სომხური „ձեռնարկատիրական գործունեություն“ (სამეწარმეო საქმიანობა) და „անհատ ձեռնարկատեր“ (ინდივიდუალური მეწარმე) ქართულ ანალოგებს ემთხვევა, მაგრამ საგადასახადო რეჟიმები (სომხური „շրջանառության հարկ“, ბრუნვის გადასახადი, და მიკრომეწარმეობის რეჟიმი) განსხვავებულია. თარგმანში საერთო ტერმინებს ვიყენებთ, სადაც შინაარსი ემთხვევა, და შენიშვნას ვურთავთ, სადაც არა.
ხელშეკრულებების თარგმანი: სტრუქტურა და EAEU-ს კონტექსტი
სომხური და ქართული ხელშეკრულებების სტრუქტურა თითქმის იდენტურია: „պայմանագրի առարկա“ (საგანი), „կողմերի իրավունքներն ու պարտականությունները“ (უფლება-მოვალეობები), „գինը և վճարման կարգը“ (ფასი და ანგარიშსწორება), „կողմերի պատասխանատվություն“ (პასუხისმგებლობა), „ֆորս-մաժոր“, „գործողության ժամկետ“ (ვადა), „կողմերի վավերապայմաններ“ (რეკვიზიტები). თარგმანი ბლოკებს უცვლელად ინარჩუნებს. სპეციფიკური ელემენტებია სომხეთის საგადასახადო ნომერი („ՀՎՀՀ“), საბანკო რეკვიზიტების სომხური ფორმატი და EAEU-ს კონტექსტი: სომხურ-ქართული სავაჭრო ხელშეკრულებები ორ სხვადასხვა საბაჟო და სერტიფიცირების სისტემას ეხება (EAEU და ევროკავშირის DCFTA), და მიწოდების პირობები, სერტიფიკატების ჩამონათვალი (EAC და CE) და საბაჟო პასუხისმგებლობის განაწილება თარგმანში განსაკუთრებულ სიზუსტეს ითხოვს. ლოგისტიკურ ხელშეკრულებებში (ექსპედირება, გადაზიდვა, საწყობი) ტერმინოლოგია საერთაშორისო სტანდარტებს (Incoterms, CMR კონვენცია) მიჰყვება, რაც ორივე ენაში საერთოა.
კორპორატიული სამართალი: ՍՊԸ, ԲԲԸ, სახელმწიფო რეესტრი
სომხური „ՍՊԸ“ (შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოება) ქართული შპს-ს პირდაპირი ანალოგია, „ԲԲԸ“ (ღია სააქციო საზოგადოება) და „ՓԲԸ“ (დახურული სააქციო საზოგადოება) ქართული სააქციო საზოგადოების ორი ვარიანტი, რომელთაგან „დახურული“ ფორმა ქართულ სისტემაში ცალკე არ არსებობს და შენიშვნას საჭიროებს, „ԱՁ“ ინდივიდუალური მეწარმე. ამონაწერი სომხეთის იურიდიულ პირთა სახელმწიფო რეესტრიდან („քաղվածք“) კომპანიის რეგისტრირებულ მონაცემებს შეიცავს, ბენეფიციარი მესაკუთრეების ჩათვლით, რაც სომხეთში 2020 წლიდან სავალდებულოა და ქართული ბანკებისთვის KYC-პროცედურაში მნიშვნელოვანია. წესდება („կանոնադրություն“), დამფუძნებელთა კრების ოქმი („արձանագրություն“) და დირექტორის დანიშვნის გადაწყვეტილება ქართული საჯარო რეესტრისთვის ითარგმნება, სადაც ხელმომწერის უფლებამოსილება („տնօրեն“, „գործադիր տնօրեն“, „լիազորված անձ“) ცალსახად ჩანს. საპირისპირო მიმართულებით ქართული კომპანიის დოკუმენტები სომხურად სომხეთის სახელმწიფო რეესტრისა და ბანკებისთვის ითარგმნება.
სასამართლო დოკუმენტები და სომხეთის სასამართლო სისტემა
სომხეთის სასამართლო სისტემა სამსაფეხურიანია: პირველი ინსტანციის სასამართლოები (საერთო იურისდიქციის, ადმინისტრაციული, გაკოტრების), სააპელაციო სასამართლოები და საკასაციო სასამართლო, ცალკე საკონსტიტუციო სასამართლოთი და 2021 წლიდან ანტიკორუფციული სასამართლოთი. ეს სტრუქტურა ქართულს ჰგავს, ხოლო გაკოტრების საქმეთა ცალკე სასამართლო ქართულ სისტემაში არ არსებობს და შენიშვნას საჭიროებს. სომხური გადაწყვეტილება („վճիռ“ სამოქალაქო, „դատավճիռ“ სისხლის სამართლის, „որոշում“ სააპელაციო და შუალედური) სტანდარტული სტრუქტურით იწერება: შესავალი, აღწერითი, სამოტივაციო და სარეზოლუციო ნაწილები, ქართული გადაწყვეტილების იდენტური სტრუქტურით, და თარგმანი ბლოკებს ინარჩუნებს. კანონიერ ძალაში შესვლის ჩანაწერი („օրինական ուժի մեջ է մտել“) არასოდეს რჩება უთარგმნელი. სამართლებრივი დახმარების ხელშეკრულება სასამართლო გადაწყვეტილებების ურთიერთცნობას ითვალისწინებს, რაც ცნობის პროცედურას ამარტივებს, ხოლო სომხეთის სასამართლო გადაწყვეტილებების ონლაინ ბაზა (datalex) საქმის ნომრით გადამოწმებას იძლევა.
ნოტარიული აქტები და უძრავი ქონება
სომხური და ქართული სანოტარო სისტემები საერთო საბჭოთა ტრადიციიდან მოდის და ერთმანეთს კარგად „ესმის“: სომეხი ნოტარიუსი („նոտար“) უძრავი ქონების გარიგებებს, მინდობილობებს, ანდერძებსა და მემკვიდრეობის საქმეებს აწარმოებს, ხოლო სომხური ნოტარიული აქტის სტრუქტურა (სადამოწმებელი წარწერა, რეესტრის ნომერი, ბეჭედი) ქართული ნოტარიული ფორმის ანალოგიურია. თარგმანში სომხური უძრავი ქონების ტერმინოლოგია („սեփականության իրավունքի պետական գրանցում“, „կադաստրային ծածկագիր“, „անշարժ գույքի կադաստր“) ქართული საჯარო რეესტრის ტერმინოლოგიით გადმოდის, ნომრები კი უცვლელი რჩება. სომხეთის კადასტრის კომიტეტი („Կադաստրի կոմիտե“) ქართული საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ფუნქციურ ანალოგად ითარგმნება. ჯავახეთისა და თბილისის სომხურენოვანი მოქალაქეების სომხეთში ქონების საქმეები (მემკვიდრეობა, გაყიდვა, ჩუქება) ორივე სისტემის ტერმინოლოგიის ცოდნას ითხოვს, გვარების -yan/-იანი პრობლემის მუდმივი გათვალისწინებით.
საოჯახო სამართალი: ქორწინება, განქორწინება, ბავშვები
სომხეთის 2004 წლის საოჯახო კოდექსი და ქართული სამოქალაქო კოდექსის საოჯახო წიგნი ბევრ ცნებას იზიარებს: „ամուսնություն“, „ամուսնալուծություն“, „ալիմենտ“, „խնամակալություն“ (მეურვეობა), „հոգաբարձություն“ (მზრუნველობა), „որդեգրում“ (შვილად აყვანა). სომხური განქორწინება ან სამოქალაქო აქტების ორგანოში ხდება (შვილების გარეშე, ურთიერთშეთანხმებით), ან სასამართლოში, და ალიმენტის ოდენობა ან შეთანხმებით, ან სასამართლოს გადაწყვეტილებით, შემოსავლის პროცენტული წილით (ერთ შვილზე მეოთხედი, ორზე მესამედი, სამზე ნახევარი), რაც საბჭოთა სისტემიდან მოდის და ქართული სისტემისგან განსხვავებულია, ამიტომ თარგმანში შენიშვნას იღებს. შერეული სომხურ-ქართული ოჯახების საქმეები (ხშირი ჯავახეთსა და თბილისში) ორივე ქვეყნის სამოქალაქო აქტების, სასამართლოებისა და მეურვეობის ორგანოების დოკუმენტებს მოიცავს, ხოლო ბავშვის საზღვარგარეთ გაყვანაზე მეორე მშობლის ნოტარიული თანხმობა ორივე მიმართულებით რეგულარულად ითარგმნება.
შრომითი სამართალი და სამუშაო დოკუმენტები
სომხეთის 2004 წლის შრომის კოდექსი და ქართული 2010 წლის შრომის კოდექსი სტრუქტურულად განსხვავდება: სომხური სისტემა შრომის წიგნაკს („աշխատանքային գրքույկ“) 2000-იანი წლების ბოლომდე იყენებდა და ახლა ელექტრონულ აღრიცხვას მიჰყვება, ქართული კი შრომის წიგნაკს აღარ იცნობს, მაგრამ საპენსიო სტაჟისთვის ძველი წიგნაკები ითარგმნება; სომხური „աշխատանքային պայմանագիր“ (შრომითი ხელშეკრულება) და „հրաման“ (ბრძანება) ქართული ეკვივალენტებით გადმოდის; „եկամուտների մասին տեղեკանք“ (შემოსავლის ცნობა) და სოციალური უზრუნველყოფის სამსახურის ამონაწერი სტაჟისა და შენატანების შესახებ საქართველოში საპენსიო სააგენტოსა და ბანკებისთვის ითარგმნება. სომხეთის IT-სექტორის საგადასახადო შეღავათები და სომეხი IT-სპეციალისტების ხელშეკრულებები ქართული საგადასახადო სამსახურისთვის ითარგმნება, სომხური „ՏՏ ոլորտի արտոնություններ“ ტერმინოლოგიის შენიშვნით.
სომხური სამედიცინო დოკუმენტაცია: ფორმები და რეფორმა
სომხური სამედიცინო დოკუმენტაცია საბჭოთა ფორმების ტრადიციას ინარჩუნებს (ამონაწერი სამედიცინო ბარათიდან, სტაციონარის ბარათი, ვაქცინაციის ბარათი, ცნობა ჯანმრთელობის მდგომარეობის შესახებ), რომლებიც ქართული სისტემისთვისაც ნაცნობია, მაგრამ 2020-იან წლებში სომხეთი საყოველთაო ჯანდაცვის სისტემასა და ელექტრონულ ჯანდაცვას (ArMed) ნერგავს, ახალი ტერმინოლოგიით: „առողջության առաջնային պահպանման ծառայություն“ (პირველადი ჯანდაცვა), „ընտանեկան բժիշկ“ (ოჯახის ექიმი), „պետական պատվեր“ (სახელმწიფო შეკვეთა, უფასო მკურნალობის სისტემა). ეს დოკუმენტები ქართული კლინიკის, სადაზღვევო კომპანიისა და სოციალური სააგენტოსთვის ითარგმნება. სომხური სამედიცინო ტერმინოლოგია ქართულთან საერთო ლათინურ-რუსულ საფუძველზე დგას, ICD-10 კოდები ორივე სისტემაში საერთაშორისოა, ხოლო მედიკამენტების სავაჭრო სახელწოდებები ხშირად რუსული, ევროპული ან სომხური ადგილობრივი წარმოებისაა, და თარგმანში საერთაშორისო არაპატენტირებულ დასახელებას ვურთავთ.
ინვალიდობა და სამედიცინო-სოციალური ექსპერტიზა
სომხეთის ინვალიდობის სისტემა 2023 წლიდან რეფორმას გადის: ტრადიციული სამი ჯგუფის („հաշմանդամության խումբ“) ნაცვლად ფუნქციონალურობის შეფასება („ֆունկցիոնալության գնահատում“) ინერგება, ჯანმრთელობის საერთაშორისო კლასიფიკაციის (ICF) საფუძველზე, ოთხი ხარისხით. ეს ნიშნავს, რომ ძველი დოკუმენტები ჯგუფებით, ახლები კი ხარისხებით არის დაწერილი, და ქართული სოციალური მომსახურების სააგენტოსთვის, რომელიც ჯგუფების სისტემას იყენებს (მკვეთრად, მნიშვნელოვნად, ზომიერად გამოხატული), თარგმანი ორივე სისტემას აღწერითად გადმოსცემს და შენიშვნით უკავშირებს. სომხური სამედიცინო-სოციალური ექსპერტიზის დასკვნა („ԲՍՓ եզրակացություն“, ახლა „ֆունկցիոնալության գնահատման եզրակացություն“) ისე ითარგმნება, რომ დიაგნოზი, ფუნქციური შეზღუდვა და რეაბილიტაციის გეგმა ცალსახად ჩანდეს. საპირისპირო მიმართულებით ქართული სამედიცინო-სოციალური ექსპერტიზის დასკვნა სომხურად სომხეთის სოციალური სამსახურისთვის ითარგმნება.
ექიმები და მედდები: დიპლომის აღიარება ორივე მიმართულებით
სომხეთის მოქალაქე ექიმების საქართველოში მუშაობისთვის სომხური სამედიცინო დიპლომის აღიარება (განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრი) და ქართული სახელმწიფო სერტიფიკატის მოპოვება სჭირდება, ხოლო თარგმანში სომხური სამედიცინო განათლების ეტაპები („բժիշկ“ კვალიფიკაცია, „ինտերնատուրա“, „կլինիկական օրդինատուրա“, „մասնագիտացում“) ქართული სისტემის ტერმინებით უნდა აიხსნას. სომხური კლინიკური ორდინატურა, რომელიც ქართული რეზიდენტურის ფუნქციური ანალოგია, ხანგრძლივობითა და სტრუქტურით განსხვავდება და შენიშვნით იხსნება. ქართველი ექიმების სომხეთში მუშაობა იშვიათია, მაგრამ ჯავახეთის სომხურენოვანი ექიმები, რომლებმაც ერევანში ისწავლეს, საქართველოში აღიარებას რეგულარულად ითხოვენ. ექთნებისთვის სომხური საშუალო სპეციალური განათლების დიპლომი („միջին մասնագիտական“) ქართულ საექთნო განათლებასთან შედარდება. თარგმანი აპოსტილის გარეშე მზადდება.
ფარმაცევტული და სამედიცინო ტექნიკის დოკუმენტაცია
სომხური და ქართული ფარმაცევტული კომპანიები ერთმანეთის ბაზარზე პრეპარატებს არეგისტრირებენ, რაც რეგისტრაციული დოკუმენტების ორმხრივ თარგმანს ითხოვს: პრეპარატის ინსტრუქცია („դեղի օգտագործման հրահանգ“), რეგისტრაციის მოწმობა, ხარისხის სერტიფიკატი (GMP), კლინიკური კვლევების დოკუმენტები. სომხეთი ევრაზიის ეკონომიკური კავშირის ერთიან ფარმაცევტულ ბაზარში მონაწილეობს, და სომხური რეგისტრაციის დოკუმენტები EAEU-ს რეგულაციურ ტერმინოლოგიას მიჰყვება, ხოლო ქართული ევროპულს, რაც თარგმანში სისტემების განსხვავების შენიშვნას ითხოვს. სამედიცინო მოწყობილობების დოკუმენტაცია (EAC და CE შესაბამისობის დეკლარაციები, ტექნიკური ფაილები) ორივე მიმართულებით ითარგმნება, ხოლო ინფორმირებული თანხმობის ფორმა კლინიკური კვლევებისთვის ისე იწერება, რომ პაციენტმა სამედიცინო განათლების გარეშე გაიგოს.
საგადასახადო დოკუმენტები და ორმაგი დაბეგვრა
საქართველოსა და სომხეთს შორის ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების შეთანხმება მოქმედებს, და საგადასახადო რეზიდენტობის ცნობები („ռեզիդենտության տեղեկանք“) ორივე მიმართულებით ითარგმნება, განსაკუთრებით სომხური ბიზნესისთვის ბათუმსა და თბილისში და ქართული კომპანიებისთვის სომხეთში. სომხური საგადასახადო დოკუმენტები („հարկային հաշվետվություն“, „եկամուտների մասին տեղեკանք“, „ՀՎՀՀ“) ქართული შემოსავლების სამსახურისა და ბანკებისთვის ითარგმნება, ქართული საგადასახადო ცნობები სომხურად სომხეთის სახელმწიფო შემოსავლების კომიტეტისთვის. სომხური გადასახადების სისტემა („ԱԱՀ“ დღგ, „շահութահարկ“ მოგების გადასახადი, „եկամտային հարկ“ საშემოსავლო გადასახადი, „շրջանառության հարկ“ ბრუნვის გადასახადი მცირე ბიზნესისთვის) ქართულთან ნაწილობრივ თანხვდება, ნაწილობრივ არა (ბრუნვის გადასახადი და მიკრომეწარმეობის რეჟიმი ქართული მცირე ბიზნესის სტატუსისგან განსხვავებულია), და თარგმანი განსხვავებას შენიშვნით აღნიშნავს.
სისხლის სამართალი და სამართლებრივი დახმარების მოთხოვნები
სამართლებრივი დახმარების ხელშეკრულება სისხლის სამართლის საქმეებზეც ვრცელდება, და საქართველოსა და სომხეთის იუსტიციისა და პროკურატურის ორგანოებს შორის სამართლებრივი დახმარების მოთხოვნები, დაკითხვის ოქმები, ბრალდების დასკვნები („մեղադրական եզրակացություն“), საგამოძიებო მოქმედებების დოკუმენტები და ექსტრადიციასთან დაკავშირებული მასალები ორივე მიმართულებით ითარგმნება, ხოლო ჯავახეთის სისხლის სამართლის საქმეებში სომხურენოვანი მონაწილეების ჩვენებები და დოკუმენტები ქართულად. სომხეთის 2021 წლის ახალი სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსი და ქართული 2009 წლის კოდექსი პროცესუალურ სტატუსებს („կասկածյալ“ ეჭვმიტანილი, „մեղադրյալ“ ბრალდებული, „ամբաստանյալ“ განსასჯელი) მსგავსად ყოფს, და შესაბამისობა ზუსტი უნდა იყოს, რადგან სტატუსი საპროცესო უფლებებს განსაზღვრავს. ასეთ დოკუმენტებზე მხოლოდ სისხლის სამართლის გამოცდილების მქონე მთარგმნელი მუშაობს, მკაცრი კონფიდენციალურობით.
ანბანი, რომელსაც ვერავინ ამოწმებს: რატომ არის სომხურზე შიდა კონტროლი ორმაგი
ევროპულ ენებზე ქართველი ნოტარიუსი, ბანკის თანამშრომელი ან ადვოკატი დედანს თუნდაც ზედაპირულად „ხედავს“: სახელს, თარიღს, ნომერს ლათინურ ტექსტში ამოიცნობს და თარგმანთან შეადარებს. სომხურ დოკუმენტში ეს შეუძლებელია, ანბანი მისთვის სრულიად გაუგებარია, და თარგმანი დედნის ერთადერთი წარმომადგენელია. ეს პასუხისმგებლობას მთლიანად ჩვენზე გადმოაქვს, და სომხურ იურიდიულ და სამედიცინო თარგმანზე შიდა კონტროლი სწორედ ამიტომ ორმაგია: პირველი მთარგმნელი (იურიდიული ან სამედიცინო სპეციალიზაციით) თარგმნის, მეორე, სომხურის მშობლიური მცოდნე, დედანს თარგმანთან სტრიქონობრივად ადარებს და ცალკე ამოწმებს ყველაფერს, რასაც ქართველი მკითხველი ვერასოდეს გადაამოწმებს: სომხური ბეჭდის ტექსტს, ხელნაწერ ჩანაწერებს საბჭოთა ფორმებზე, კადასტრულ და სარეგისტრაციო ნომრებს, ՀՎՀՀ-ს, თარიღებს სომხური თვეების სახელწოდებით, დოზებს. ტერმინოლოგიური ბაზა გრძელვადიან კლიენტებთან (ლოგისტიკური კომპანიები, ბათუმის სომხური ბიზნესი, კლინიკები) EAEU-სა და ევროკავშირის სისტემების განსხვავებებს ფიქსირებს, ხოლო ქართულიდან სომხურად თარგმანს სომხურენოვანი რედაქტორი კითხულობს. ბოლოს დოკუმენტს სომხურ-ქართულ წყვილში ნოტარიუსთან რეგისტრირებული მთარგმნელი აწერს ხელს, აპოსტილის გარეშე, რაც ნიშნავს, რომ გარე „ფილტრი“ არ არსებობს და შიდა კონტროლი საბოლოოა.
„ყველა ყველას იცნობს“: კონფიდენციალურობა მცირე თემში
თბილისისა და ჯავახეთის სომხურენოვანი თემი შედარებით მცირეა, ბათუმის სომხური ბიზნეს წრე კიდევ უფრო, და მემკვიდრეობის დავა, განქორწინება, ინვალიდობის დიაგნოზი ან კომპანიის ფინანსური მდგომარეობა, რომელიც თარგმანში ჩანს, ამ წრეში ერთი გაუფრთხილებელი სიტყვით შეიძლება გავრცელდეს. ამიტომ სომხურ მიმართულებაზე კონფიდენციალურობის სტანდარტს ერთი დამატებითი წესი აქვს: მთარგმნელს, რომელიც კონკრეტულ საქმეზე მუშაობს, კლიენტთან პირადი ან საოჯახო კავშირი არ უნდა ჰქონდეს, და თუ ასეთი კავშირი აღმოჩნდება, საქმე სხვა მთარგმნელს გადაეცემა. დანარჩენი მექანიზმები სტანდარტულია და საქართველოსა და სომხეთის პერსონალურ მონაცემთა დაცვის კანონმდებლობას პასუხობს: ხელმოწერილი კონფიდენციალურობის შეთანხმება ყოველ შეკვეთაზე, დაშიფრული არხები, მთარგმნელის წვდომა მხოლოდ საკუთარ დოკუმენტზე, სამედიცინო ისტორიების ანონიმიზაცია კლიენტის სურვილით, ფაილების წაშლა ჩაბარების შემდეგ მოთხოვნისთანავე. ჯავახეთის კლიენტებისთვის, სადაც თემი განსაკუთრებით მჭიდროა, საქმეს, კლიენტის სურვილით, თბილისელი მთარგმნელი ამუშავებს.
ტიპური დოკუმენტები ამ სფეროში
- առուվաճառքի, վարձակալության, ծառայությունների մատուցման, փոխադրման պայմանագրեր და ქართული ხელშეკრულებები სომხურად
- քաղվածք պետական ռեգիստրից, կանոնադրություն, ժողովի արձանագրություն, տնօրենի նշանակման որոշում
- վճիռ, դատավճիռ, որոշում, կատարողական թերթ, օրինական ուժի մեջ մտնելու տեղեկանք
- լիազորագիր, կտակ, ժառանգության իրավունքի վկայագիր, նվիրատվության պայմանագիր, համաձայնություն
- քաղվածք հիվանդության պատմությունից, ԲՍՓ եզրակացություն, պատվաստումների քարտ, առողջության տեղեկանք
- բժշկի դիպլոմ, օրդինատուրայի վկայական, մասնագիտացման հավաստագիր, կատեգորիա
- դեղի հրահանգ, գրանցման հավաստագիր, համապատասխանության հայտարարագիր (EAC/CE)
- ռեզիդենտության տեղեկանք, հարկային հաշվետվություն, եկամուտների տեղեկանք, աշխատանքային ստաժի քաղվածք
ხშირად დასმული კითხვები
სომხური „ՓԲԸ“ (დახურული სააქციო საზოგადოება) ქართულად რა არის?
ქართულ სისტემაში დახურული და ღია სააქციო საზოგადოების დაყოფა არ არსებობს, ამიტომ თარგმანში „სააქციო საზოგადოება“ გამოიყენება შენიშვნით, რომ სომხური ფორმა აქციების შეზღუდულ ბრუნვას გულისხმობს.
სომხური კლინიკური ორდინატურა ქართული რეზიდენტურაა?
ფუნქციურად მსგავსი, მაგრამ განსხვავებული ხანგრძლივობითა და სტრუქტურით. თარგმანში ტერმინი შენიშვნით იხსნება, რომ განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნულმა ცენტრმა ეტაპი სწორად შეადაროს.
სომხური ინვალიდობის ახალი „ხარისხები“ ქართულ ჯგუფებს შეესაბამება?
პირდაპირ არა: სომხეთის 2023 წლის რეფორმა ICF-ზე დაფუძნებულ ფუნქციონალურობის შეფასებას ნერგავს, ქართული სისტემა კი ჯგუფებს იყენებს. თარგმანი ორივეს აღწერითად გადმოსცემს, ხოლო ქართული სტატუსის დადგენა სააგენტოს კომპეტენციაა.
EAEU-ს სერტიფიკატი (EAC) საქართველოში მოქმედებს?
არა, საქართველო ევროკავშირის სისტემას მიჰყვება. თარგმანი EAC სერტიფიკატს ზუსტად გადმოსცემს, ხოლო შენიშვნა განმარტავს, რომ ქართული ბაზრისთვის ცალკე შესაბამისობის დადასტურება შეიძლება იყოს საჭირო.
სომხური სასამართლო გადაწყვეტილება საქართველოში როგორ ცნობს?
გადაწყვეტილება სრულად ითარგმნება კანონიერ ძალაში შესვლის ჩანაწერით, ხოლო ცნობის პროცედურა სამართლებრივი დახმარების ხელშეკრულებით გამარტივებულია. ადვოკატს, საჭიროებისამებრ, ვურჩევთ.
ორმაგი დაბეგვრის ცნობა აპოსტილს საჭიროებს?
სახელმწიფო უწყებებში, როგორც წესი, არა: ნოტარიული თარგმანი საკმარისია. საგადასახადო ორგანოს კონკრეტულ მოთხოვნას წინასწარ ვაზუსტებთ.
რამდენ ხანში მზადდება სომხური სასამართლო გადაწყვეტილების თარგმანი?
სომხური გადაწყვეტილება ხშირად 5-20 გვერდია. ასეთი დოკუმენტი 2-4 სამუშაო დღეში მზადდება, სასწრაფო შემთხვევაში კი რამდენიმე მთარგმნელს შორის ნაწილდება ერთიანი ტერმინოლოგიური ბაზით.