ბერძნული თარგმანი ნოტარიული დამოწმებით

ბერძნულ მიმართულებაზე ნოტარიული დამოწმება ორ განსხვავებულ სისტემას შორის დგას: ქართული, სადაც თარგმანის ოფიციალურობას ნოტარიუსი ანიჭებს, და ბერძნული, სადაც 2021 წლიდან იმავე ფუნქციას საგარეო საქმეთა სამინისტროს რეესტრში შესული სერტიფიცირებული მთარგმნელი ან ადვოკატი ასრულებს. საბერძნეთში ათიათასობით ქართველი ცხოვრობს, და დამოწმებული თარგმანი მათი ცხოვრების ყოველ ეტაპს მიჰყვება: ბინადრობა, ქორწინება, შვილის დაბადება, სწავლა, პენსია, ბერძნული წარმოშობის დადასტურება. ამ გვერდზე ვხსნით, რას ადასტურებს ქართველი ნოტარიუსი ბერძნულ თარგმანზე, როგორ მუშაობს ბერძნული სისტემა რეფორმის შემდეგ, ვინ გასცემს აპოსტილს ორივე ქვეყანაში, როგორ იჭრება ELOT 743-ის ტრანსლიტერაციის პრობლემა და რომელ დეტალზე ბრუნდება ყველაზე ხშირად პაკეტი.

რას ადასტურებს ქართველი ნოტარიუსი

ნოტარიუსი ბერძნულ ტექსტს არ ამოწმებს; ის ადასტურებს, რომ თარგმანი შეასრულა და ხელი მოაწერა მთარგმნელმა, რომელიც ბერძნულ-ქართულ ენობრივ წყვილში მის რეესტრშია რეგისტრირებული და ვისი კვალიფიკაციაც წინასწარ არის შემოწმებული. ბერძნულის რეგისტრირებული მთარგმნელი საქართველოში ცოტაა, ინგლისურთან შედარებით, და თარგმანის შემსრულებელი „საბერძნეთში ნამუშევარი ნაცნობი" ვერ იქნება, თუ ის ნოტარიუსთან რეგისტრირებული არ არის. პროცედურა სტანდარტულია: თარგმანი დედნის ასლთან ან დედანთან იკინძება, მთარგმნელი ხელს აწერს ნოტარიუსის თანდასწრებით, ნოტარიუსი ბეჭდავს და რეესტრის ნომერს ანიჭებს, რომლითაც დოკუმენტის ნამდვილობა მოგვიანებით შემოწმებადია. ეს ფორმა საქართველოს ყველა უწყებაში მოქმედებს, ბერძნული დოკუმენტის საქართველოში წარსადგენად აუცილებელია და, ჩვენი გამოცდილებით, საბერძნეთის უწყებების მნიშვნელოვანი ნაწილი მას აპოსტილით პირდაპირ იღებს.

ბერძნული სისტემა: სერტიფიცირებულ მთარგმნელთა რეესტრი და ადვოკატის დამოწმება

2021 წლის სექტემბრამდე საბერძნეთში ოფიციალურ თარგმანს საგარეო საქმეთა სამინისტროს სათარგმნო სამსახური ასრულებდა, და საბერძნეთში მცხოვრები ქართველები მას კარგად იცნობენ. ახალი კანონით (4781/2021) ეს სამსახური გაუქმდა და სერტიფიცირებულ მთარგმნელთა რეესტრი შეიქმნა: რეესტრში შესული მთარგმნელი, გამოცდისა და რეგისტრაციის შემდეგ, თარგმანს საკუთარი ბეჭდით, ხელმოწერითა და რეესტრის ნომრით ამოწმებს, ხოლო ელექტრონული პლატფორმა თარგმანის ვერიფიკაციას უზრუნველყოფს. პარალელურად ბერძენ ადვოკატს ადვოკატთა კოდექსით უფლება აქვს, დაამოწმოს თარგმანი იმ ენიდან, რომელსაც ფლობს, და ეს გზა პრაქტიკაში ფართოდ გამოიყენება, განსაკუთრებით სასამართლო და ნოტარიული საქმეებისთვის.

ქართულ-ბერძნულ წყვილში რეესტრის მთარგმნელი საბერძნეთში არსებობს, თუმცა ცოტაა, და ბერძნული უწყებების პრაქტიკა განსხვავებულია: მუნიციპალიტეტების ლიქსიარხიო, დეცენტრალიზებული ადმინისტრაცია და ΔΟΑΤΑΠ ქართული აპოსტილიანი ნოტარიული თარგმანს ხშირად იღებენ, ზოგი სასამართლო და მიგრაციის სამსახური რეესტრის მთარგმნელის ან ადვოკატის დამოწმებას ითხოვს. შეკვეთისას ვარკვევთ, ვინ არის მიმღები, და საჭიროებისას საბერძნეთში პარტნიორთან ვთანამშრომლობთ, რომელიც ჩვენს თარგმანს რეესტრის ბლანკზე გადაიტანს ან ადვოკატის დამოწმებით აფორმებს.

აპოსტილი საბერძნეთში: დეცენტრალიზებული ადმინისტრაცია და პირველი ინსტანციის სასამართლო

საბერძნეთი ჰააგის კონვენციის წევრია 1985 წლიდან, და აპოსტილის გამცემი ორგანო დოკუმენტის ტიპზეა დამოკიდებული:

• სამოქალაქო აქტების ამონაწერებზე (ληξιαρχική πράξη), ოჯახური მდგომარეობის ცნობაზე, დიპლომებზე, ნასამართლობის ცნობასა და სხვა ადმინისტრაციულ დოკუმენტებზე აპოსტილს დეცენტრალიზებული ადმინისტრაცია (Αποκεντρωμένη Διοίκηση) ადებს, იმ რეგიონის მიხედვით, სადაც დოკუმენტი გაიცა
• სასამართლო გადაწყვეტილებებზე, ნოტარიულ აქტებზე და ადვოკატის მიერ დამოწმებულ თარგმანზე პირველი ინსტანციის სასამართლო (Πρωτοδικείο)
• საეკლესიო დოკუმენტებზე (ნათლობის, საეკლესიო ქორწინების მოწმობა) აპოსტილი მხოლოდ მას შემდეგ იდება, რაც შესაბამისი მიტროპოლია ან ლიქსიარხიო მას ადმინისტრაციულ ფორმაში ადასტურებს

ხშირი შეცდომაა, როცა საბერძნეთიდან ჩამოტანილ ქორწინების მოწმობას ან დიპლომს აპოსტილი არ ახლავს და კლიენტი საქართველოში ცდილობს მის „გამოსწორებას". ეს შეუძლებელია: აპოსტილს მხოლოდ გამცემი ქვეყანა ადებს. საბერძნეთში მცხოვრები ნათესავისთვის ეს ერთი ვიზიტია, საქართველოში ჩამოსულისთვის კი უკან გაგზავნის კვირები.

აპოსტილი საქართველოში: დედანზე თუ თარგმანზე

საბერძნეთისთვის განკუთვნილ ქართულ დოკუმენტს აპოსტილი იუსტიციის სახლში ერთვის, და ორი თანმიმდევრობა არსებობს: აპოსტილი დედანზე, რის შემდეგაც მთელი პაკეტი, აპოსტილის ჩათვლით, ითარგმნება, ან აპოსტილი უკვე დამოწმებულ თარგმანზე, ნოტარიუსის ხელმოწერის დასადასტურებლად. ბერძნული უწყებები, როგორც წესი, აპოსტილს დედანზე ითხოვენ და თარგმანს ცალკე აფასებენ, ხოლო აპოსტილის ბერძნული თარგმანი პაკეტში შედის, რადგან ბერძენი ჩინოვნიკი აპოსტილის ველების შინაარსსაც ამოწმებს. საბერძნეთში პარტნიორთან მუშაობისას აპოსტილიანი დედანი და ჩვენი თარგმანის სამუშაო ვერსია ერთად მიდის. მიმღების მოთხოვნას წინასწარ ვაზუსტებთ, რადგან ორმაგი აპოსტილი ზედმეტია, არასწორ ადგილას დადებული კი უარყოფის მიზეზი.

ყველაზე ხშირად დასამოწმებელი დოკუმენტები ბერძნულ მიმართულებაზე

• ქორწინებისა და დაბადების მოწმობა ოჯახის გაერთიანებისა და ბერძნულ ლიქსიარხიოში რეგისტრაციისთვის
• ნასამართლობის ცნობა ბინადრობის ნებართვისა და მოქალაქეობისთვის
• ბერძნული ლიქსიარხიოს ამონაწერი და ოჯახური მდგომარეობის ცნობა საქართველოში სამოქალაქო აქტების რეგისტრაციისთვის
• დიპლომი, დანართი და ატესტატი ΔΟΑΤΑΠ-ისა და ჩარიცხვისთვის
• ბერძნული წარმოშობის დამადასტურებელი პაკეტი: დაბადების მოწმობები, საბჭოთა პასპორტის ასლი, საეკლესიო და საარქივო ჩანაწერები
• ბერძნული სასამართლოს განქორწინების გადაწყვეტილება საქართველოში ცნობისთვის
• ΕΦΚΑ-ს საპენსიო ცნობები და სადაზღვევო პერიოდების ამონაწერი საქართველოს საპენსიო სააგენტოსთვის
• ΓΕΜΗ-ს ამონაწერი, წესდება და მინდობილობა ბიზნესისა და უძრავი ქონებისთვის
• მეზღვაურის სერტიფიკატები და კრუინგის ხელშეკრულება ბერძნული საზღვაო კომპანიებისთვის
• საეკლესიო დოკუმენტები: ნათლობის მოწმობა, ჯვრისწერის ცნობა

ELOT 743 და პასპორტი: ტრანსლიტერაციის ორმაგი სისტემა

ბერძნულ მიმართულებაზე უარყოფის ყველაზე ხშირი მიზეზი სახელის ჩაწერის შეუსაბამობაა, და მისი წყარო ბერძნული სახელმწიფოს ტრანსლიტერაციის სტანდარტი ELOT 743-ია. ბერძნული უწყება ქართველის სახელს ჯერ ბერძნული ასოებით წერს, შემდეგ ამ ბერძნული ფორმიდან ELOT 743-ით ლათინურ ფორმას იღებს, და შედეგი საქართველოს პასპორტის ლათინურ სტრიქონს ხშირად არ ემთხვევა: Giorgi Beridze ბერძნულ ბინადრობის ბარათზე Gkiorgki Mperitze-ს სახით შეიძლება იყოს. ნოტარიულად დამოწმებულ თარგმანში ჩვენ ორივე ფორმას ვაფიქსირებთ: ქართულიდან ბერძნულად თარგმნისას სახელს ბერძნული ასოებით ვწერთ და ლათინურ ფორმას საქართველოს პასპორტიდან უცვლელად ვუთითებთ; ბერძნულიდან ქართულად თარგმნისას ქართულ ტრანსკრიფციას ვწერთ, პასპორტის ლათინურ ფორმას ფრჩხილებში, ბერძნული ბარათის ELOT ფორმას კი შენიშვნაში. თუ ორ ფორმას შორის სხვაობა არსებითია და უწყება ამას პრობლემად მიიჩნევს, სახელის იდენტურობის ცნობა სჭირდება, რომელსაც ასევე ვთარგმნით. ტრანსლიტერაციის ცხრილს კლიენტს ვუზიარებთ, რათა მომავალ დოკუმენტებზეც ერთი წესი დარჩეს.

გვარის სქესის ფორმა, მამის სახელი და ბრუნვები

ბერძნული გვარი სქესის მიხედვით იცვლება (Παπαδόπουλος და Παπαδοπούλου ერთი ოჯახის მამაკაცი და ქალია), მამის სახელი ბერძნულ დოკუმენტებში სავალდებულო ველია და ნათესაობით ბრუნვაში იწერება, ხოლო უცხო სახელებიც ბრუნვის ფორმებში ჩნდება. ნოტარიულად დამოწმებულ ქართულ თარგმანში ბერძნული გვარის ქალის ფორმა ისე გადადის, როგორც კონკრეტული პიროვნების დოკუმენტშია, სქესის ფორმის შენარჩუნებით, და თარგმანს შენიშვნა ერთვის, რომ ეს ერთი გვარის სქესობრივი ფორმაა, თორემ ქართული უწყება ცოლ-ქმარს „სხვადასხვა გვარის" მატარებლად აღიქვამს; მამის სახელი ნათესაობითიდან სახელობითზე დაიყვანება და ქართული დოკუმენტის შესაბამის ველში იწერება; ქართული სახელის ბრუნვის ფორმები პასპორტის ფორმაზე დაიყვანება. ბერძნული ტიტულები (Δρ., καθηγητής) ქართულში განმარტებით გადადის.

ლიქსიარხიო, დიმოტოლოგიო და ორმაგი რეგისტრაცია

საბერძნეთში მცხოვრები ქართველისთვის ყოველი ოჯახური მოვლენა ორ ქვეყანაში რეგისტრირდება, და ბერძნული სისტემა ორ ცალკე რეესტრს იყენებს: ლიქსიარხიო (Ληξιαρχείο), სამოქალაქო აქტების ორგანო, სადაც დაბადება, ქორწინება და გარდაცვალება რეგისტრირდება, და დიმოტოლოგიო (Δημοτολόγιο), მუნიციპალური რეესტრი, სადაც ოჯახური მდგომარეობის ცნობა (πιστοποιητικό οικογενειακής κατάστασης) გაიცემა, ბერძნული სისტემის ცნება, რომელსაც ქართული პირდაპირი ანალოგი არ აქვს. ბერძნული ლიქსიარხიოს ამონაწერი აპოსტილით და ნოტარიულად დამოწმებული ქართული თარგმანით საქართველოს იუსტიციის სახლს წარედგინება, ხოლო ქართული ქორწინების ან დაბადების მოწმობა აპოსტილითა და ბერძნული თარგმანით ბერძნულ ლიქსიარხიოს. ოჯახური მდგომარეობის ცნობა ქართულ თარგმანში განმარტებით გადადის, რადგან ის ქართული ცნობის ფუნქციას სცილდება და ოჯახის ყველა წევრს ერთ დოკუმენტში აერთიანებს.

ბერძნული წარმოშობის პაკეტი: ძველი, ხელნაწერი, რუსულენოვანი

ბერძნული წარმოშობის დადასტურებისა და ΕΔΤΟ-ს პროცედურა დოკუმენტების ყველაზე რთულ პაკეტს მოითხოვს: რამდენიმე თაობის დაბადების მოწმობები, საბჭოთა პერიოდის პასპორტის ასლი „ეროვნების" გრაფით, საეკლესიო ჩანაწერები, საარქივო ცნობები, ხშირად რუსულენოვანი, ხელნაწერი და დაზიანებული. ამ დოკუმენტების ნოტარიული დამოწმება ორ ან სამ ენობრივ წყვილს მოითხოვს (რუსული, ქართული, ბერძნული), და თარგმანში აღინიშნება, რომელი ფრაგმენტი რომელი ენიდანაა; წაუკითხავი ადგილი შენიშვნით აღინიშნება და ვარაუდით არ ივსება. სახელების ტრანსლიტერაცია აქ განსაკუთრებით მგრძნობიარეა, რადგან ერთი და იგივე ბერძნული გვარი საბჭოთა დოკუმენტში რუსული, საქართველოს დოკუმენტში ქართული, საბერძნეთის დოკუმენტში ბერძნული ფორმით არის ჩაწერილი, და თარგმანი სამივეს ერთ პიროვნებაზე უნდა აკავშირებდეს. ამ პაკეტებს წლების განმავლობაში ვამზადებთ და ბერძნული საკონსულოს მოთხოვნებს ვიცნობთ.

ნოტარიული, სააგენტოს ბეჭდით, რეესტრის მთარგმნელისა და ადვოკატის დამოწმება

„დამოწმებაში" კლიენტები ბერძნულ მიმართულებაზე ოთხ განსხვავებულ პროცედურას გულისხმობენ. ქართველი ნოტარიუსის დამოწმება მთარგმნელის ხელმოწერის დადასტურებაა, საქართველოს უწყებებში მოქმედებს და ბერძნული უწყებების ნაწილისთვის აპოსტილით საკმარისია. სააგენტოს ბეჭდით დამოწმება ჩვენი ბეჭედი და მთარგმნელის ხელმოწერაა, რომელიც კლინიკებს, დამსაქმებლების ნაწილს, საზღვაო კომპანიებსა და ბიზნესპარტნიორებს ჰყოფნით. რეესტრის მთარგმნელის დამოწმება საბერძნეთში, საგარეო საქმეთა სამინისტროს რეესტრში მყოფი პირის მიერ კეთდება, ადვოკატის დამოწმება კი ბერძენი ადვოკატის მიერ, და ორივე საბერძნეთის ყველა უწყებაში მოქმედებს. შეკვეთისას ვეკითხებით, ვინ არის დოკუმენტის მიმღები, და ოთხიდან სწორს ვირჩევთ.

დედნის ასლის დამოწმება და ორმაგი პაკეტი

ΔΟΑΤΑΠ-ის, საზღვაო ადმინისტრაციისა და საპენსიო ორგანოს პროცედურებში ხშირად ერთი და იგივე დოკუმენტი ერთდროულად რამდენიმე უწყებას სჭირდება, და დედნის ხელიდან გაშვება წარმოუდგენელია. ასეთ დროს პაკეტი ორმაგ ნოტარიულ მოქმედებას მოითხოვს: დედნის ასლის დამოწმებას, რომლითაც ნოტარიუსი ადასტურებს, რომ ასლი დედანს ემთხვევა, და თარგმანის დამოწმებას, რომელიც უკვე დამოწმებულ ასლს ეკინძება. ასლის დამოწმებისთვის დედნის ფიზიკურად მოტანა აუცილებელია, რასაც წინასწარ გეტყვით; თარგმანისთვის კი მკაფიო სკანი საკმარისია. საბერძნეთში ასლის დამოწმებას ადვოკატი, პოლიციის განყოფილება ან მოქალაქეთა მომსახურების ცენტრი (ΚΕΠ) აკეთებს, და ბერძნული „ακριβές αντίγραφο" საქართველოში აპოსტილით და თარგმანით ისევე მიიღება, როგორც დედანი, თუ დამოწმების დანართი სრულად არის თარგმნილი.

მინდობილობა საბერძნეთისთვის

საბერძნეთში ქონების სამართავად, მემკვიდრეობის საქმის საწარმოებლად, კომპანიის სამართავად ან სასამართლოში წარმომადგენლობისთვის საქართველოდან გაცემული მინდობილობა ბერძენი ნოტარიუსის (συμβολαιογράφος) სტანდარტულ ფორმულირებებს უნდა მიჰყვებოდეს: ბერძნული სამოქალაქო კოდექსი წარმომადგენლობის ფორმებს მკაფიოდ განასხვავებს, ხოლო უძრავი ქონების გარიგებაზე მინდობილობა საბერძნეთში ნოტარიული ფორმით და ზუსტი უფლებამოსილებებით უნდა იყოს, ქონების კადასტრის მონაცემების მითითებით. ამიტომ საბერძნეთისთვის განკუთვნილი მინდობილობის ტექსტს ჯერ ბერძნული ნოტარიული პრაქტიკის ლოგიკით ვამზადებთ, შემდეგ ქართველ ნოტარიუსთან ფორმდება ქართულად, ითარგმნება ბერძნულად და აპოსტილი ერთვის. საბერძნეთში მცხოვრები ქართველისთვის ალტერნატივაა საქართველოს საელჩოში ათენში მინდობილობის გაფორმება, რაც ჯაჭვს ამოკლებს, და ამ ვარიანტსაც ვთავაზობთ.

ცნობების ვადა და კალენდარული დაგეგმვა

ბერძნული უწყებები ზოგ ცნობას შეზღუდული მოქმედების ვადით იღებენ: ნასამართლობის ცნობა და ოჯახური მდგომარეობის ცნობა, როგორც წესი, გაცემიდან რამდენიმე თვის განმავლობაში მოქმედებს, და თუ დამოწმებული თარგმანი უწყებაში ამ ვადის შემდეგ მიდის, პაკეტი ბრუნდება. ამიტომ ვურჩევთ, ცნობა წარდგენამდე ცოტა ხნით ადრე აიღოთ და თარგმანი, აპოსტილი და დამოწმება ერთ კვირაში მოაქციოთ. ჩვენი ექსპრეს რეჟიმი სწორედ ამისთვისაა. კალენდარული დეტალი გასათვალისწინებელია: ბერძნული უწყებები აღდგომის კვირას, აგვისტოს შუა რიცხვებსა და ეროვნულ დღესასწაულებზე პრაქტიკულად არ მუშაობენ, და ბერძნული აღდგომა ქართულს ყოველთვის არ ემთხვევა, რასაც ვადის დაგეგმვისას ვითვალისწინებთ.

ელექტრონული დამოწმება: gov.gr და საქართველოს ელექტრონული აპოსტილი

საბერძნეთი ელექტრონულ ადმინისტრაციაში ბოლო წლებში მკვეთრად წინ წავიდა: gov.gr-ის პორტალი ცნობებს, ამონაწერებსა და პასუხისმგებლობის განცხადებებს (υπεύθυνη δήλωση) ელექტრონულად, ვერიფიკაციის კოდით გასცემს, ხოლო რეესტრის მთარგმნელის თარგმანი ელექტრონულ პლატფორმაზე მოწმდება. საქართველოშიც ელექტრონული აპოსტილი ვითარდება. ქართველი ნოტარიუსი gov.gr-ის დოკუმენტს ამობეჭდილ ფორმაში ამოწმებს, ვერიფიკაციის კოდი თარგმანში უცვლელად რჩება და შენიშვნით აღინიშნება; აპოსტილი კი gov.gr-ის დოკუმენტზე საბერძნეთში იდება, და ამ საკითხს კლიენტს წინასწარ ვაზუსტებთ, რადგან ელექტრონული ცნობის აპოსტილირების პრაქტიკა უწყებების მიხედვით იცვლება.

ვადები და ორგანიზება

თარგმანი ნოტარიული დამოწმებით ერთ სამუშაო დღეში მზადდება, ექსპრეს რეჟიმში 1-2 საათში. აპოსტილი იუსტიციის სახლის ვადებით ერთვის; საბერძნეთში რეესტრის მთარგმნელთან ან ადვოკატთან თანამშრომლობისას ვადა ცალკე ითვლება და წინასწარ გეცნობებათ. დოკუმენტს საიტზე ტვირთავთ, ნოტარიუსთან თქვენი დასწრება არ არის საჭირო, მზა პაკეტს ელექტრონულად ან კურიერით იღებთ, ხოლო საბერძნეთში გასაგზავნად საერთაშორისო კურიერს ჩვენვე ვაფორმებთ. ყველა დოკუმენტი კონფიდენციალურობის შეთანხმების ფარგლებში მუშავდება.

ტიპური შეცდომები, რომლებიც პაკეტს აბრუნებს

ბერძნულ მიმართულებაზე უარყოფის მიზეზები ჩვეულებრივ ერთი და იგივეა: ELOT 743-ის ფორმისა და პასპორტის ფორმის შეუსაბამობა, გვარის სქესის ფორმის არასწორი გადატანა, მამის სახელის გვართან შერევა, აპოსტილის არარსებობა ბერძნულ დედანზე, ბეჭდის ტექსტის გამოტოვება, ცნობის ვადის გასვლა, ან ქართული ნოტარიული დამოწმების წარდგენა სასამართლოში, სადაც ადვოკატის ან რეესტრის მთარგმნელის დამოწმება იყო საჭირო. თუ თარგმანი უკვე უარყოფილი გაქვთ, ჯერ ზუსტ მიზეზს ვადგენთ, ხშირად უწყების წერილობითი პასუხის მიხედვით, და მხოლოდ ხარვეზიან რგოლს ვასწორებთ.

ხშირად დასმული კითხვები