გერმანული ენის თარგმნა ნოტარიული დამოწმებით

გერმანულენოვან უწყებებთან ურთიერთობისას „დამოწმებული თარგმანი“ ორ სრულიად სხვადასხვა რამეს შეიძლება ნიშნავდეს: ქართულ ნოტარიულად დამოწმებულ თარგმანს, რომელსაც აპოსტილი საერთაშორისო ძალას ანიჭებს, ან გერმანულ „beglaubigte Übersetzung“-ს, რომელსაც გერმანიაში ფიცის დადებული თარჯიმანი საკუთარი ბეჭდით ადასტურებს. რომელი გჭირდებათ, დამოკიდებულია არა დოკუმენტზე, არამედ მიმღებ უწყებაზე, და ეს გვერდი სწორედ ამ არჩევანის გაკეთებაში დაგეხმარებათ. განვიხილავთ ქართული ნოტარიული დამოწმების მექანიზმს გერმანულ-ქართულ წყვილში, გერმანიის, ავსტრიისა და შვეიცარიის უწყებების რეალურ პრაქტიკას, აპოსტილის მარშრუტებს და იმ დეტალებს, რომლებიც გერმანულ ბიუროკრატიაში დოკუმენტის მიღებას ან უარყოფას განაპირობებს.

ქართული ნოტარიული დამოწმება გერმანელი ჩინოვნიკის თვალით

გერმანიაში ნოტარიუსი (Notar) თარგმანების დამოწმებით არ არის დაკავებული: მისი სფერო უძრავი ქონება, კომპანიების დაფუძნება, მემკვიდრეობა და საოჯახო ხელშეკრულებებია. ოფიციალურ თარგმანს იქ მიწის სასამართლოს მიერ ფიცის დადებული თარჯიმანი ასრულებს და ბოლოში დამადასტურებელ წარწერას (Bestätigungsvermerk) ურთავს. ამიტომ როცა გერმანელი ჩინოვნიკი ქართულ დოკუმენტს იღებს, სადაც ნოტარიუსი მთარგმნელის ხელმოწერას ადასტურებს, ის ამ ფორმას გერმანულ სისტემაში ვერ „ათავსებს“ და აპოსტილს ეძებს: სწორედ აპოსტილი ეუბნება მას, რომ ქართველი ნოტარიუსი საჯარო უფლებამოსილების მქონე პირია და მისი ხელმოწერა ნამდვილია. ამის გამო გერმანული მიმართულებით ნოტარიული თარგმანი აპოსტილის გარეშე ბევრად უფრო ხშირად ბრუნდება, ვიდრე, მაგალითად, ბრიტანულ ან ამერიკულ მიმართულებით, სადაც ჩინოვნიკი ფორმაზე ნაკლებად ორიენტირებულია.

რომელ უწყებას რა სჭირდება: პრაქტიკული რუკა

გერმანიის საელჩო თბილისში ეროვნული ვიზისთვის ქართულ ნოტარიულ თარგმანს იღებს, სამოქალაქო აქტებზე აპოსტილით. uni-assist და უნივერსიტეტების უმეტესობა ნოტარიულ თარგმანს იღებს, ზოგჯერ აპოსტილის გარეშეც. ZAB-ის შეფასებისთვის ნოტარიული თარგმანი აპოსტილით საკმარისია. Standesamt (სამოქალაქო რეესტრი) ქორწინების რეგისტრაციისას ხშირად გერმანელ ფიცის დადებულ თარჯიმანს ითხოვს, განსაკუთრებით მცირე ქალაქებში. Approbationsbehörde და Regierungspräsidium მედდების აღიარებისთვის მიწის მიხედვით განსხვავდება: ბავარია და ბადენ-ვიურტემბერგი, როგორც წესი, გერმანიაში ფიცის დადებულ თარჯიმანს ითხოვენ, ზოგიერთი სხვა მიწა საზღვარგარეთ აპოსტილირებულ თარგმანსაც იღებს. Ausländerbehörde ბინადრობის გაგრძელებისას ჩვეულებრივ ადგილობრივ თარგმანს ითხოვს. ეს რუკა ცვალებადია და ყოველ შეკვეთაზე მიმღები უწყების აქტუალურ მოთხოვნას ვამოწმებთ.

„Beglaubigte Übersetzung“ და ქართული თარგმანი: როგორ დავაკავშიროთ

როცა უწყება გერმანიაში ფიცის დადებულ თარჯიმანს ითხოვს, ეს არ ნიშნავს, რომ ქართული თარგმანი უსარგებლოა. ხშირად ყველაზე ეფექტური გზაა ქართული აპოსტილირებული დედნის გაგზავნა გერმანელ თარჯიმანთან, რომელიც ქართულიდან პირდაპირ თარგმნის; ასეთ თარჯიმანთა რიცხვი გერმანიაში მცირეა, ამიტომ ვადები გრძელია. ალტერნატივაა ორეტაპიანი სქემა: ჩვენ ვამზადებთ ქართულ ნოტარიულ თარგმანს აპოსტილით, გერმანელი ფიცის დადებული თარჯიმანი კი ამ დოკუმენტს „ადასტურებს“ ან საკუთარ ვერსიად აფორმებს, რაც მისთვის ბევრად სწრაფია, ვიდრე ნულიდან თარგმნა. ჩვენ ორივე გზისთვის ვამზადებთ დოკუმენტს და, საჭიროებისამებრ, გერმანელ კოლეგებთან ვთანამშრომლობთ, რომ კლიენტმა პროცესი ერთი ფანჯრიდან მართოს.

აპოსტილი ქართულ დოკუმენტზე გერმანიისთვის

გერმანია, ავსტრია და შვეიცარია ჰააგის 1961 წლის კონვენციის მონაწილეები არიან, ამიტომ საკონსულო ლეგალიზაცია არცერთისთვის არ არის საჭირო. ქართულ დოკუმენტზე აპოსტილს იუსტიციის სახლი ადებს, ხოლო დიპლომისა და ატესტატის შემთხვევაში პროცესს განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრი უსწრებს წინ დოკუმენტის ნამდვილობის დადასტურებით. გერმანული პრაქტიკისთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რომ აპოსტილი დედანს დაედოს თარგმანამდე, რადგან გერმანელი ჩინოვნიკი თარგმანში აპოსტილის ტექსტსაც ეძებს: ათი სტანდარტული ველი (ქვეყანა, ხელმომწერი, თანამდებობა, ბეჭედი, ადგილი, თარიღი, გამცემი, ნომერი, ბეჭედი, ხელმოწერა) გერმანულად უნდა იყოს გადმოცემული. თუ უწყება თარგმანის ლეგალიზაციასაც ითხოვს, მეორე აპოსტილი ნოტარიულად დამოწმებულ თარგმანს ედება, რაც ორ ცალკე ვიზიტს ნიშნავს იუსტიციის სახლში და შესაბამის ვადას.

აპოსტილი გერმანულ დოკუმენტზე საქართველოსთვის

გერმანიაში აპოსტილის გამცემი უწყება დოკუმენტის ტიპზეა დამოკიდებული: სასამართლო და ნოტარიულ დოკუმენტებზე მიწის სასამართლოს პრეზიდენტი (Landgericht), ადმინისტრაციულ დოკუმენტებზე (Führungszeugnis, Meldebescheinigung, სასკოლო ატესტატი) მიწის შესაბამისი ადმინისტრაციული უწყება (Regierungspräsidium, Bezirksregierung ან შინაგან საქმეთა სამინისტრო), ხოლო ფედერალურ დოკუმენტებზე ფედერალური ადმინისტრაციული უწყება (Bundesverwaltungsamt). ავსტრიაში აპოსტილს მიწის სასამართლოები და საგარეო საქმეთა სამინისტრო გასცემენ, შვეიცარიაში კანტონის სახელმწიფო კანცელარია (Staatskanzlei). საქართველოში მოსული გერმანული დოკუმენტი აპოსტილის გარეშე ქართულმა უწყებამ შესაძლოა არ მიიღოს, ამიტომ კლიენტებს ვურჩევთ, აპოსტილი გერმანიიდან გამომგზავრებამდე ან ნათესავის მეშვეობით მოიპოვონ, რადგან საქართველოდან ამ პროცედურის ორგანიზება რთულია.

Standesamt და ქორწინება: ყველაზე მოთხოვნადი პაკეტი

გერმანიაში ქართველ მოქალაქესთან ქორწინებისას Standesamt-ი ქართული დაბადების მოწმობის, ქორწინების უნარიანობის ცნობის (Ehefähigkeitszeugnis-ის ანალოგი, რომელსაც საქართველოში იუსტიციის სახლი გასცემს ცნობის სახით ქორწინებაში არყოფნის შესახებ) და, საჭიროებისამებრ, განქორწინების დამადასტურებელი დოკუმენტის აპოსტილირებულ დედანსა და დამოწმებულ თარგმანს ითხოვს. აქ ერთი გერმანული სპეციფიკაა: საქართველო არ გასცემს „Ehefähigkeitszeugnis“-ს გერმანული ფორმით, ამიტომ Standesamt-ი ხშირად მიწის უმაღლესი სასამართლოსგან (Oberlandesgericht) ამ მოთხოვნისგან გათავისუფლებას ითხოვს, რისთვისაც ქართული დოკუმენტების სრული პაკეტი უფრო დეტალურად მოწმდება. საპირისპირო შემთხვევაში გერმანელი მოქალაქე საქართველოში ქორწინებისას Standesamt-ისგან Ehefähigkeitszeugnis-ს იღებს, რომელიც ექვსი თვე მოქმედებს, აპოსტილით და ქართული ნოტარიული თარგმანით წარედგინება.

სამედიცინო პროფესიების დოკუმენტები

ექიმის Approbation-ის ან მედდის აღიარების პაკეტი გერმანული მიმართულებით ყველაზე მოცულობითია: დიპლომი, დანართი, რეზიდენტურის ან სპეციალიზაციის დამადასტურებელი დოკუმენტი, სახელმწიფო სერტიფიკატი, სამუშაო გამოცდილების ცნობები, ნასამართლობის ცნობა, ჯანმრთელობის ცნობა და, ხშირად, სასწავლო პროგრამის საათობრივი აღწერა (Curriculum), რომლითაც უწყება ქართულ და გერმანულ განათლებას ადარებს და „დეფიციტს“ ადგენს. ამ პაკეტში თითოეული დოკუმენტი ცალკე დამოწმებასა და აპოსტილს საჭიროებს, ხოლო სასწავლო პროგრამის აღწერა, რომელიც ათობით გვერდია, ერთიანი ტერმინოლოგიით უნდა ითარგმნოს. ჩვენ სამედიცინო პაკეტს ერთ პროექტად ვამზადებთ: ერთი მთარგმნელი, ერთი ტერმინოლოგიური ბაზა, ერთი ფორმატი, რათა უწყებამ ყველა დოკუმენტში ერთსა და იმავე სახელწოდებებსა და თარიღებს დაინახოს.

ატესტატი, დიპლომი და შეფასების სისტემა

გერმანული უწყებები ქართულ შეფასებას გერმანულ სისტემაზე „ბავარიული ფორმულით“ (modifizierte bayerische Formel) გადაიყვანენ, რისთვისაც თარგმანში სამი მონაცემი უნდა ჩანდეს: მიღებული შეფასება, მაქსიმალური შეფასება და მინიმალური დადებითი შეფასება. ამიტომ ნიშნების ფურცლის თარგმანს ვურთავთ შენიშვნას შეფასების სისტემის შესახებ (მაგალითად, 51-100 შკალა, სადაც 51 მინიმალური დადებითია, ან 1-10 შკალა, სადაც 5 ან 6 მინიმალურია, უნივერსიტეტის მიხედვით), რაც უწყებას გადაანგარიშებას უადვილებს. თავად კონვერტაციას მთარგმნელი არ ასრულებს. დიპლომის ხარისხი გერმანულად ბოლონიის ტერმინოლოგიით გადმოდის (Bachelor, Master, Doktor), ხოლო ძველი, საბჭოთა პერიოდის ხუთწლიანი დიპლომი „სპეციალისტის“ კვალიფიკაციით ცალკე განმარტებას საჭიროებს, რადგან გერმანულ სისტემაში ის ხშირად Master-ის ეკვივალენტად ითვლება, მაგრამ ავტომატურად არა.

Führungszeugnis და ქართული ნასამართლობის ცნობა

ნასამართლობის ცნობა გერმანული მიმართულებით თითქმის ყველა პროცედურაში მოითხოვება. ქართული ცნობა, რომელსაც შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტო გასცემს, გერმანულად „Führungszeugnis“-ის ანალოგად ითარგმნება, ხოლო ჩანაწერის არარსებობა სტანდარტული ფორმულით („keine Eintragung“) გადმოდის. ცნობის მოქმედების ვადა გერმანულ უწყებებში ჩვეულებრივ სამიდან ექვს თვემდეა, ამიტომ თარგმანსა და აპოსტილს ცნობის აღებისთანავე ვგეგმავთ. საპირისპირო მიმართულებით გერმანული Führungszeugnis, რომელსაც ბონის ფედერალური იუსტიციის უწყება გასცემს, საქართველოში ბინადრობის, დასაქმების ან შვილად აყვანის პროცედურებში წარედგინება; „erweitertes Führungszeugnis“ (გაფართოებული ცნობა), რომელიც ბავშვებთან მუშაობისთვის გამოიყენება, ჩვეულებრივისგან განსხვავებული დოკუმენტია და თარგმანში ეს განსხვავება უნდა აისახოს.

კორპორატიული და სანოტარო დოკუმენტები

გერმანული კომპანიის საქართველოში რეგისტრაციისას საჯარო რეესტრი Handelsregisterauszug-ის, Gesellschaftsvertrag-ისა და Gesellschafterbeschluss-ის ნოტარიულ თარგმანს ითხოვს, სადაც ხელმომწერის უფლებამოსილება (Geschäftsführer, Prokurist) ცალსახად ჩანს. გერმანული „Prokura“, სავაჭრო მინდობილობის განსაკუთრებული ფორმა, ქართულ სისტემაში არ არსებობს და თარგმანში მისი მოცულობა უნდა აიხსნას. გერმანელ ნოტარიუსთან შედგენილი მინდობილობა საქართველოში უძრავი ქონების გარიგებისთვის აპოსტილითა და ქართული ნოტარიული თარგმანით მოქმედებს, მაგრამ ქართველი ნოტარიუსი ითხოვს, რომ უფლებამოსილებები კონკრეტულად იყოს ჩამოთვლილი, ხოლო გერმანული „Generalvollmacht“ ზოგჯერ ზედმეტად ზოგადია ქართული პრაქტიკისთვის. ამიტომ გერმანიაში მინდობილობის შედგენამდე კლიენტებს ქართული ნოტარიუსის მოთხოვნების სიას ვაწვდით.

საბჭოთა პერიოდისა და ძველი დოკუმენტების დამოწმება

გერმანულ უწყებაში ხშირად წარსადგენია საბჭოთა პერიოდის დოკუმენტი: 1991 წლამდე გაცემული დაბადების მოწმობა, საბჭოთა დიპლომი „სპეციალისტის“ კვალიფიკაციით, შრომის წიგნაკი, რომლითაც სამუშაო სტაჟი დასტურდება პენსიის ან გამოცდილების აღიარებისთვის. ეს დოკუმენტები ორენოვანია (ქართული და რუსული) ან მხოლოდ რუსულენოვანი, ხელნაწერი ჩანაწერებით, ბეჭდებით და ზოგჯერ დაზიანებული. ნოტარიული დამოწმებისთვის ასეთი დოკუმენტი სრულად ითარგმნება, ორივე ენის ჩანაწერების ჩათვლით, ხოლო წაუკითხავი ფრაგმენტები ცალსახად აღინიშნება. შრომის წიგნაკის თარგმანი გერმანული საპენსიო დაზღვევისთვის განსაკუთრებით მოთხოვნადია, რადგან გერმანია საბჭოთა სტაჟს გარკვეულ პირობებში ითვალისწინებს, და ყოველი ჩანაწერი (მიღება, გადაყვანა, გათავისუფლება, ბრძანების ნომერი) ზუსტად უნდა გადმოვიდეს. ასეთ დოკუმენტებზე რუსული და ქართული ენის მთარგმნელები ერთად მუშაობენ, ხოლო დამოწმება ერთ დოკუმენტად ხდება.

მართვის მოწმობა და Fahrerlaubnis-ის გაცვლა

გერმანიაში ექვს თვეზე მეტი ბინადრობის შემდეგ ქართული მართვის მოწმობა გერმანულზე უნდა გაიცვალოს, და Führerscheinstelle ამისთვის მოწმობის დამოწმებულ თარგმანს ითხოვს, ხშირად ADAC-ის ან გერმანელი ფიცის დადებული თარჯიმნის მიერ შესრულებულს, თუმცა ბევრი უწყება საზღვარგარეთ აპოსტილირებულ ნოტარიულ თარგმანსაც იღებს. ქართული მართვის მოწმობა ორენოვანია (ქართული და ინგლისური), მაგრამ გერმანული უწყება ინგლისურ ველებს საკმარისად არ მიიჩნევს. თარგმანში მოწმობის კატეგორიები (B, C, D და ქვეკატეგორიები) და გაცემის თარიღები უცვლელი რჩება, ხოლო ქართული კატეგორიების სისტემა, რომელიც ევროპულს მიჰყვება, გერმანულ Fahrerlaubnisklassen-თან შესაბამისობის შენიშვნას იღებს. საპირისპირო მიმართულებით გერმანული Führerschein საქართველოში გაცვლისას შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოში ქართული ნოტარიული თარგმანით წარედგინება.

პენსია და საპენსიო დაზღვევის დოკუმენტები

გერმანიაში მუშაობის შემდეგ საქართველოში დაბრუნებული ან გერმანიაში მცხოვრები, მაგრამ ქართული სტაჟის მქონე პირებისთვის საპენსიო დოკუმენტები ორივე მიმართულებით მოძრაობს. გერმანული Rentenversicherungsverlauf (სადაზღვევო პერიოდების ამონაწერი) და Rentenbescheid (პენსიის დანიშვნის გადაწყვეტილება) ქართულად ითარგმნება ქართული საპენსიო სააგენტოსთვის, ხოლო ქართული შრომის წიგნაკი, სტაჟის ცნობა და სოციალური მომსახურების სააგენტოს დოკუმენტები გერმანულად Deutsche Rentenversicherung-ისთვის. გერმანული საპენსიო ტერმინოლოგია სპეციფიკურია („Entgeltpunkte“, „Wartezeit“, „Regelaltersrente“, „Erwerbsminderungsrente“) და ქართულ სისტემაში პირდაპირ ეკვივალენტს არ პოულობს, ამიტომ თარგმანში ეს ცნებები აღწერითად გადმოდის და, საჭიროებისამებრ, შენიშვნით იხსნება. ყოველწლიური სიცოცხლის ცნობა, რომელსაც გერმანული ფონდი ითხოვს, ქართველი ნოტარიუსის დამოწმებით და გერმანული თარგმანით მზადდება.

როგორ გამოიყურება მზა პაკეტი გერმანული უწყებისთვის

დასრულებული ნოტარიული თარგმანი აკინძული დოკუმენტია: დედნის ასლი (აპოსტილით, თუ დაერთო), თარგმანი მთარგმნელის ხელმოწერით, ნოტარიუსის სადამოწმებელი წარწერა და ბეჭედი, და, საჭიროებისამებრ, აპოსტილი თარგმანზე. გერმანული პრაქტიკისთვის სადამოწმებელი წარწერას გერმანულადაც ვთარგმნით და დოკუმენტს ვურთავთ, რომ ჩინოვნიკს ქართული ტექსტის დამოუკიდებლად გაშიფვრა არ დასჭირდეს. თარგმანის ბოლოს ვამატებთ მთარგმნელის შენიშვნას („Anmerkung des Übersetzers“), სადაც შეფასების სისტემა, უწყების ფუნქცია ან წაუკითხავი ფრაგმენტი აიხსნება, რაც გერმანელ ჩინოვნიკს ნაცნობი ფორმატია. მზა პაკეტს სკანირებულ ვერსიასაც ვურთავთ uni-assist-ის, ZAB-ის ან საელჩოს ონლაინ სისტემაში ატვირთვისთვის, სანამ ქაღალდის ვერსია კურიერით მოგივათ.

რა იწვევს უარყოფას გერმანულ უწყებაში

• აპოსტილი, რომელიც თარგმანში არ ჩანს, რადგან თარგმანამდე არ იყო დართული
• უნივერსიტეტის სახელწოდება, რომელიც anabin-ის ჩანაწერს არ ემთხვევა
• სახელისა და გვარის დაწერილობა, რომელიც პასპორტისგან განსხვავდება
• შეფასების სისტემის შენიშვნის არარსებობა ნიშნების ფურცელში
• სამ თვეზე ძველი ნასამართლობის ცნობა ან ექვს თვეზე ძველი Ehefähigkeitszeugnis
• ქართული ნოტარიული თარგმანი იქ, სადაც კონკრეტული მიწის უწყება გერმანელ ფიცის დადებულ თარჯიმანს ითხოვდა
• ბეჭდებისა და უკანა გვერდის ჩანაწერების უთარგმნელად დატოვება

ვინ ასრულებს გერმანულ ნოტარიულ თარგმანს

ნოტარიულად დასამოწმებელ გერმანულ თარგმანს მხოლოდ ის მთარგმნელი ასრულებს, რომელიც კონკრეტულ ნოტარიუსთან გერმანულ-ქართულ წყვილში არის რეგისტრირებული, ანუ რომლის კვალიფიკაცია ნოტარიუსმა წინასწარ შეამოწმა. ჩვენი გერმანული ენის მთარგმნელები გერმანიაში, ავსტრიაში ან შვეიცარიაში სწავლის ან მუშაობის გამოცდილებით არიან და გერმანულ ადმინისტრაციულ ფორმატებს იცნობენ: როგორ გამოიყურება Bestätigungsvermerk, როგორ აღიწერება ბეჭედი („Rundsiegel mit Staatswappen“), როგორ იწერება თარიღი და როგორ აღინიშნება წაუკითხავი ფრაგმენტი („unleserlich“). ეს ფორმალური დეტალები გერმანელი ჩინოვნიკისთვის დოკუმენტის სანდოობის ნიშანია და თარგმანს „გერმანულ“ იერს აძლევს, თუნდაც ის თბილისში იყოს შესრულებული.

ვადები, ორგანიზება და მიწოდება

ერთგვერდიანი დოკუმენტის ნოტარიული თარგმანი ერთ სამუშაო დღეში მზადდება, ექსპრეს რეჟიმში 1-2 საათში. სამედიცინო აღიარების სრული პაკეტი, რომელიც ათამდე დოკუმენტს და სასწავლო პროგრამის აღწერას მოიცავს, ჩვეულებრივ 5-10 სამუშაო დღეს საჭიროებს აპოსტილების ჩათვლით. მთელი პროცესი ონლაინ იმართება: ატვირთვა, დაზუსტება, გადახდა, ხოლო მზა პაკეტი ელექტრონულად და კურიერით მოგდით. გერმანიაში მყოფი კლიენტებისთვის დოკუმენტს საერთაშორისო კურიერით ვაგზავნით ან საქართველოში მყოფ წარმომადგენელს ვაბარებთ. ყველა შეკვეთა კონფიდენციალურობის შეთანხმების ფარგლებში მუშავდება, რაც სამედიცინო და კორპორატიული საბუთების შემთხვევაში განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია.

ხშირად დასმული კითხვები