იტალიური ენის თარჯიმანი თბილისში

იტალია საქართველოსთვის ერთდროულად რამდენიმე რამეა: ათასობით ქართველი მომვლელისა და მუშაკის სამუშაო ადგილი, ქართული თხილისა და ღვინის მსხვილი ბაზარი, სტუდენტების მიმართულება Universitaly-ს პლატფორმის გავლით და ის ქვეყანა, სადაც ბიუროკრატიული დოკუმენტი ისეთივე მნიშვნელოვანია, როგორც მისი შინაარსი. თბილისში მოქმედებს იტალიის საელჩო, რომლის საკონსულო სამსახური „ღირებულების დეკლარაციას“ (dichiarazione di valore) და თარგმანის შესაბამისობის დამოწმებას ახორციელებს, ხოლო CIMEA-ს, Universitaly-სა და პრეფექტურების მოთხოვნები ქართული დოკუმენტების იტალიური ვერსიისადმი კონკრეტულ ფორმას ადგენს. ეს გვერდი აღწერს, როგორ ვმუშაობთ იტალიურ ენასთან და რომელი დეტალები განსაზღვრავს, მიიღებს თუ არა თქვენს თარგმანს კვესტურა, უნივერსიტეტი ან იტალიელი პარტნიორი.

ვინ უკვეთავს იტალიურ თარგმანს საქართველოში

იტალიური ენის შეკვეთები ჩვენთან სამ დიდ ჯგუფად იყოფა. პირველი, ყველაზე მრავალრიცხოვანი, იტალიაში მომუშავე ან იქ წასასვლელად მომზადებული ქართველებია: ოჯახის გაერთიანება (ricongiungimento familiare), ბინადრობის ნებართვის განახლება, მოქალაქეობა ქორწინებით, ბავშვის ჩარიცხვა იტალიურ სკოლაში, საპენსიო და სამედიცინო საკითხები. მეორე ჯგუფი სტუდენტები და პროფესიონალები არიან, რომლებსაც დიპლომის ღირებულების დეკლარაცია, CIMEA-ს შედარებადობის ცნობა ან ექიმისა და ექთნის კვალიფიკაციის აღიარება სჭირდებათ. მესამე ჯგუფი ბიზნესია: ქართული ღვინის, თხილისა და სასოფლო-სამეურნეო პროდუქციის ექსპორტიორები, იტალიური ტექნიკის იმპორტიორები და იტალიური კომპანიები, რომლებიც საქართველოში საწარმოს არეგისტრირებენ. ცალკე დგანან იტალიის მოქალაქეები, რომლებიც საქართველოში ცხოვრობენ, ქორწინდებიან ან ქონებას ყიდულობენ და იტალიურ დოკუმენტებს ქართულ უწყებებში წარადგენენ.

იტალიის საელჩოს საკონსულო სამსახური: რას აკეთებს და რას ითხოვს

იტალიის საელჩოს საკონსულო სამსახური თბილისში რამდენიმე ფუნქციას ასრულებს, რომლებიც პირდაპირ თარგმანს ეხება. პირველი: ღირებულების დეკლარაცია (dichiarazione di valore in loco), დოკუმენტი, რომელიც ქართული დიპლომის ან ატესტატის იტალიურ სისტემაში „ღირებულებას“ აღწერს და რომელსაც უნივერსიტეტები, სამინისტროები და დამსაქმებლები ითხოვენ. მისი მისაღებად დიპლომი აპოსტილირებული და იტალიურად თარგმნილი უნდა იყოს. მეორე: თარგმანის შესაბამისობის დამოწმება (certificazione di conformità della traduzione), რომლითაც საკონსულო ადასტურებს, რომ იტალიური თარგმანი ქართულ დედანს შეესაბამება; ეს დამოწმება იტალიური უწყებებისთვის, განსაკუთრებით პრეფექტურისა და კვესტურისთვის, ხშირად სავალდებულოა. მესამე: ქორწინების ნებართვა (nulla osta al matrimonio) იტალიელი მოქალაქისთვის, რომელიც საქართველოში ქორწინდება. ჩვენ თარგმანს იმ ფორმატით ვამზადებთ, რომელსაც საკონსულო შესაბამისობის დამოწმებისთვის ითხოვს: სრული, ბეჭდებისა და აპოსტილის ჩათვლით, იტალიური ადმინისტრაციული ტერმინოლოგიით.

Universitaly, CIMEA და უნივერსიტეტში ჩარიცხვა

იტალიის უნივერსიტეტში ჩარიცხვის მსურველი ქართველი აბიტურიენტი Universitaly-ს პლატფორმაზე წინასწარ რეგისტრაციას გადის, სადაც ატესტატი ან დიპლომი და ნიშნების ფურცელი იტვირთება. ტრადიციულად უნივერსიტეტი საკონსულოს ღირებულების დეკლარაციას ითხოვდა, მაგრამ ბოლო წლებში უნივერსიტეტების უმეტესობა CIMEA-ს (აკადემიური მობილობისა და ეკვივალენტობის საინფორმაციო ცენტრი) შედარებადობის ცნობას (attestato di comparabilità) და ვერიფიკაციის ცნობას (attestato di verifica) იღებს, რომლებიც ონლაინ, Diplome პლატფორმაზე გაიცემა და საკონსულოში ვიზიტს არ საჭიროებს. ორივე გზას დიპლომის იტალიური თარგმანი სჭირდება. ქართული სასკოლო სისტემის 12-წლიანობა იტალიურ 13-წლიან სისტემას არ ემთხვევა, და ატესტატის თარგმანში ეს განსხვავება შენიშვნით უნდა აისახოს, რადგან უნივერსიტეტი ზოგჯერ ერთი წლის უნივერსიტეტში სწავლის დადასტურებას ითხოვს. ინგლისურენოვანი სამედიცინო პროგრამები (IMAT გამოცდით) ქართველ აბიტურიენტებში განსაკუთრებით პოპულარულია.

ოჯახის გაერთიანება და პრეფექტურის მოთხოვნები

იტალიაში ლეგალურად მცხოვრები ქართველი მეუღლის, შვილის ან მშობლის ჩასაყვანად პრეფექტურის ერთიან საიმიგრაციო ფანჯარას (Sportello Unico per l’Immigrazione) მიმართავს და ნებართვას (nulla osta) ითხოვს, რის შემდეგაც ოჯახის წევრი თბილისში იტალიის საელჩოში ვიზაზე განაცხადს აკეთებს. ამ პროცედურაში ქართული ქორწინების, დაბადების და, საჭიროებისამებრ, განქორწინების მოწმობა აპოსტილითა და იტალიური თარგმანით წარედგინება, ხოლო თარგმანი საკონსულოს მიერ შესაბამისობის დამოწმებას საჭიროებს, რასაც პრეფექტურა პირდაპირ ითხოვს. ეს იტალიური სისტემის განმასხვავებელი ნიშანია: ქართული ნოტარიული დამოწმება საკმარისი არ არის, თუ მას საკონსულოს დამოწმება არ ახლავს. ჩვენ თარგმანს სწორედ ამ ჯაჭვის გათვალისწინებით ვამზადებთ: აპოსტილი დედანზე, თარგმანი, ნოტარიული დამოწმება, საკონსულოში წარდგენა.

მოქალაქეობა ქორწინებით და B1 დონე

იტალიელ მოქალაქესთან ქორწინებით იტალიური მოქალაქეობის მოპოვება იტალიაში ორი წლის ან საზღვარგარეთ სამი წლის ერთობლივი ცხოვრების შემდეგ არის შესაძლებელი, ხოლო 2018 წლიდან განმცხადებელს იტალიური ენის B1 დონის სერტიფიკატიც სჭირდება. განაცხადი ონლაინ, შინაგან საქმეთა სამინისტროს პორტალზე იტვირთება და ქართული დაბადების მოწმობისა და ნასამართლობის ცნობის აპოსტილირებულ დედანსა და დამოწმებულ იტალიურ თარგმანს მოიცავს. აქ ერთი ტიპური შეცდომაა: ნასამართლობის ცნობა საქართველოში ერთი დოკუმენტია, იტალიაში კი ორი (casellario giudiziale და carichi pendenti, ანუ ნასამართლობა და მიმდინარე საქმეები), და იტალიური უწყება ზოგჯერ „მეორე“ ცნობასაც ითხოვს, რომელსაც ქართული სისტემა ცალკე არ გასცემს. თარგმანში ამას შენიშვნით ვხსნით, რომ ჩინოვნიკმა ქართული ცნობის მოცულობა სწორად აღიქვას.

იტალიაში მომუშავე ქართველები: ხელშეკრულებები, INPS, პენსია

იტალიაში ქართველების დიდი ნაწილი ოჯახებში მომვლელად (badante) ან დიასახლისად (colf) მუშაობს, და ამ სფეროს საკუთარი დოკუმენტური ლოგიკა აქვს: შრომითი ხელშეკრულება ოჯახთან, INPS-ში (სოციალური დაზღვევის ინსტიტუტი) რეგისტრაცია, კვარტალური შენატანების ქვითრები (bollettini MAV), ბინადრობის ნებართვა შრომითი მიზნით. ეს დოკუმენტები ქართულად მაშინ ითარგმნება, როცა საქართველოში საპენსიო სტაჟი ითვლება, ბანკი კრედიტს განიხილავს ან ოჯახური საკითხი წყდება. საპირისპირო მიმართულებით ქართული შრომის წიგნაკი, სტაჟის ცნობა და სოციალური მომსახურების სააგენტოს დოკუმენტები იტალიურად ითარგმნება INPS-ისთვის, რომელიც უცხოურ სტაჟს გარკვეულ პირობებში ითვალისწინებს. იტალიური ხელფასის ამონაწერი (busta paga) და საგადასახადო დეკლარაცია (modello 730, CU) ქართული უწყებისთვის შემოსავლის დამადასტურებელ დოკუმენტად ითარგმნება.

ღვინო, თხილი და იტალიური ბიზნესი საქართველოში

იტალია ქართული თხილის ერთ-ერთი მთავარი მყიდველია, ხოლო იტალიური საკონდიტრო ინდუსტრიის შვილობილი კომპანია სამეგრელოში საკუთარ პლანტაციებს ამუშავებს; ქართული ღვინო ვერონის საერთაშორისო გამოფენაზე ყოველწლიურად არის წარმოდგენილი, ხოლო იტალიური საწარმოო ტექნიკა (ღვინის, ქვის, ავეჯის) ქართულ საწარმოებში მუშაობს. ამ თანამშრომლობაში ყველაზე ხშირად ითარგმნება სავაჭრო პალატის ამონაწერი (visura camerale), წესდება (statuto) და დამფუძნებელი აქტი (atto costitutivo), მიწოდების ხელშეკრულებები, ფიტოსანიტარული სერტიფიკატები და ტექნიკის ექსპლუატაციის ინსტრუქციები. იტალიური კომპანიების ფორმები ქართულს ნაწილობრივ ემთხვევა: S.r.l. შეზღუდული პასუხისმგებლობის საზოგადოებაა, S.p.A. სააქციო საზოგადოება, ხოლო S.r.l.s. (გამარტივებული, ერთი ევროს კაპიტალით) და S.a.s. ქართულ სისტემაში ცალკე ფორმად არ არსებობს და შენიშვნას საჭიროებს. ქართული „ინდივიდუალური მეწარმე“ იტალიურ „ditta individuale“-ს შეესაბამება, მაგრამ საგადასახადო რეჟიმი (მაგალითად, იტალიური „regime forfettario“) განსხვავებულია.

იტალიელები საქართველოში: ბინადრობა, ქორწინება, ქონება

თბილისსა და ბათუმში მცხოვრები იტალიელი მოქალაქეებისთვის თარგმანი საპირისპირო მიმართულებით სჭირდება. ბინადრობის ნებართვისთვის სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტო იტალიური ნასამართლობის ცნობისა და შემოსავლის დამადასტურებელი დოკუმენტების ქართულ თარგმანს ითხოვს; ქორწინებისას იუსტიციის სახლი საკონსულოს მიერ გაცემულ nulla osta-ს, რომელიც ქართულად ითარგმნება; უძრავი ქონების ყიდვისას იტალიელი მყიდველი ხშირად იტალიელ ნოტარიუსთან შედგენილ მინდობილობას (procura speciale) იყენებს, რომელიც აპოსტილითა და ქართული ნოტარიული თარგმანით მოქმედებს. იტალიური დოკუმენტები ხშირად „autocertificazione“-ს (თვითდეკლარაციის) ფორმით მოდის, რომელიც იტალიაში ოფიციალურ ცნობას ცვლის, მაგრამ ქართული უწყებისთვის ცნობად არ ითვლება; ამ შემთხვევაში კლიენტს წინასწარ ვურჩევთ, საკონსულოდან ან იტალიური მუნიციპალიტეტიდან „certificato“ მოიპოვოს.

სახელების იტალიური დაწერილობა და წარმოთქმა

ქართული პასპორტი სახელს ICAO-ს სისტემით ატრანსლიტერირებს, და ეს სისტემა იტალიური ორთოგრაფიისთვის რამდენიმე „ხაფანგს“ შეიცავს: „Chavchavadze“-ს იტალიელი „კავკავადზედ“ წაიკითხავს, რადგან იტალიურში „ch“ არის /კ/; „Giorgi“ იტალიურად „ჯორჯი“ ხდება, რადგან „gi“ არის /ჯი/; „Shvili“ დაბოლოება იტალიელისთვის უჩვეულო „sh“ კომბინაციას შეიცავს. ოფიციალურ თარგმანში ჩვენ მაინც პასპორტის ვერსიას ვიცავთ, რადგან იტალიური უწყება სახელს პასპორტთან ადარებს, ხოლო წარმოთქმის საკითხი დოკუმენტს არ ეხება. საპირისპირო მიმართულებით იტალიური სახელები ქართულად დამკვიდრებული ტრანსკრიფციით იწერება (Giuseppe ჯუზეპე, Chiara კიარა, Gianluca ჯანლუკა), მაგრამ ლათინური დაწერილობა დოკუმენტში რჩება. თუ პირს უკვე აქვს ქართული ან იტალიური დოკუმენტი გარკვეული დაწერილობით, სწორედ იმ ვარიანტს ვიმეორებთ.

იტალიური ადმინისტრაციული სტილი: bollo, timbro, autocertificazione

იტალიური ბიუროკრატია ფორმალურ ატრიბუტებს განსაკუთრებულ მნიშვნელობას ანიჭებს: სახელმწიფო ბაჟის მარკა (marca da bollo), რომელიც ოფიციალურ დოკუმენტებზეა დაკრული, ბეჭდები (timbro) და ხელმოწერების ლეგალიზაცია. თარგმანში ბაჟის მარკის არსებობა, ნომინალი და ნომერი აღიწერება, რადგან იტალიელი ჩინოვნიკი მათ ეძებს, ხოლო ქართული გერბიანი ბეჭედი იტალიურად „timbro tondo con stemma della Repubblica di Georgia“-ს სახით გადმოდის. იტალიური ადმინისტრაციული ენა სტანდარტულ ფორმულებს იყენებს („il sottoscritto“, „consapevole delle sanzioni penali“, „si rilascia per gli usi consentiti dalla legge“), რომლებსაც ქართულიდან იტალიურად თარგმნისას ვიყენებთ, რომ დოკუმენტი იტალიელი მკითხველისთვის ნაცნობი ფორმით ჟღერდეს. ქართული ცნობის ბოლო ფრაზა „ცნობა გაცემულია წარსადგენად…“ იტალიურად სწორედ ამ ფორმულით გადმოდის.

იტალიური ენა თბილისში: Dante Alighieri, უნივერსიტეტები, CILS და CELI

იტალიური ენის სერტიფიკატები (CILS, CELI, PLIDA), რომლებიც მოქალაქეობისთვის, უნივერსიტეტისთვის და ზოგიერთი პროფესიული აღიარებისთვის სჭირდებათ, თბილისში Dante Alighieri-ს საზოგადოების კომიტეტისა და უნივერსიტეტების ენობრივი ცენტრების მეშვეობით ბარდება. სერტიფიკატები თარგმანს არ საჭიროებს, მაგრამ მათი ნოტარიულად დამოწმებული ასლი ხშირად სჭირდება ონლაინ განაცხადებისთვის. თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტისა და ილიას სახელმწიფო უნივერსიტეტის იტალიანისტიკის პროგრამების დიპლომები, სადაც სწავლების ენა ნაწილობრივ იტალიურია, დანართის სპეციფიკური თარგმანით მზადდება, ხოლო იტალიური უნივერსიტეტის დიპლომი (laurea triennale, laurea magistrale) საქართველოში აღიარებისთვის განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნულ ცენტრში ქართული თარგმანით წარედგინება, სადაც იტალიური 110-ბალიანი შეფასების სისტემა („110 e lode“) შენიშვნით იხსნება.

ტურიზმი, გასტრონომია და ბრენდის ტექსტი

იტალიელი ტურისტების ნაკადი საქართველოში ყოველწლიურად იზრდება, და ტურისტული კომპანიები, სასტუმროები და ღვინის მარნები საიტების, მენიუებისა და ტურების აღწერების იტალიურ ვერსიას უკვეთავენ. იტალიელი მკითხველი გასტრონომიულ და ღვინის ტექსტში პროფესიულ ლექსიკას ელის („vitigno autoctono“, „macerazione in anfora“, „affinamento“), და ტექსტი, რომელიც ამ ლექსიკას სწორად იყენებს, ქართულ ღვინოს იტალიელ სომელიესთვის „ხსნის“. საპირისპირო მიმართულებით იტალიური ბრენდების სარეკლამო ტექსტი, პროდუქტის აღწერა და მომხმარებლის ხელშეკრულებები ქართულად ბუნებრივ ენაზე გადმოდის. ასეთი ტექსტები ნოტარიულ დამოწმებას არ საჭიროებს, სამაგიეროდ საჭიროებს მშობლიური ენის რედაქტორს, რომელიც ჩვენთან იტალიურ ვერსიაზე მუშაობს, ხოლო ბრენდის ტერმინოლოგიური ბაზა კლიენტთან ერთად იქმნება.

Decreto flussi და შრომითი ვიზა

იტალია ევროკავშირის გარეთა მუშაკებს ყოველწლიური კვოტების დადგენილებით (decreto flussi) იღებს, სადაც სეზონური და არასეზონური სამუშაოებისთვის ქვეყნების მიხედვით კვოტები ნაწილდება, ხოლო იტალიელი დამსაქმებელი პრეფექტურის ერთიან ფანჯარაში მუშაკის ჩასაყვანად ნებართვას (nulla osta al lavoro) ითხოვს. ნებართვის მიღების შემდეგ მუშაკი თბილისში იტალიის საელჩოში სამუშაო ვიზაზე განაცხადს აკეთებს, სადაც პასპორტი, ნებართვა, შრომითი ხელშეკრულების პროექტი (proposta di contratto di soggiorno) და, ზოგიერთ შემთხვევაში, კვალიფიკაციის ან გამოცდილების დამადასტურებელი დოკუმენტები წარედგინება. ქართული ცნობა სამუშაო გამოცდილების შესახებ, პროფესიული სერტიფიკატი ან სამედიცინო ცნობა იტალიურად ითარგმნება, ხოლო იტალიური ხელშეკრულების პროექტი ქართულად, რომ მუშაკმა პირობები (ხელფასი, სამუშაო საათები, საცხოვრებელი) ხელმოწერამდე სრულად გაიგოს. ამ მიმართულებით სისწრაფე გადამწყვეტია, რადგან კვოტების ფანჯარა შეზღუდულია.

ბავშვები იტალიურ სკოლაში და სასწავლო დოკუმენტები

ოჯახის გაერთიანების შემდეგ ბავშვის იტალიურ სკოლაში ჩარიცხვისას სასკოლო დირექცია ქართული სკოლის ცნობის, ნიშნების ფურცლისა და, საჭიროებისამებრ, ვაქცინაციის ბარათის იტალიურ თარგმანს ითხოვს, რომ ბავშვი სწორ კლასში ჩარიცხოს. იტალიური სასკოლო სისტემა (scuola primaria ხუთი წელი, scuola secondaria di primo grado სამი წელი, scuola secondaria di secondo grado ხუთი წელი) ქართული თორმეტწლიანი სისტემისგან სტრუქტურულად განსხვავდება, და თარგმანში ქართული კლასის იტალიური შესატყვისი შენიშვნით უნდა აისახოს. ვაქცინაციის ბარათი განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია, რადგან იტალიაში სავალდებულო ვაქცინაციები სკოლაში მიღების პირობაა და ბარათში ვაქცინების სახელწოდებები საერთაშორისო ნომენკლატურით უნდა გადმოვიდეს. საპირისპირო მიმართულებით იტალიური სასკოლო დოკუმენტები (pagella, attestato di frequenza) ქართულ სკოლაში დაბრუნებისას ქართულად ითარგმნება.

რას ვთარგმნით იტალიურად ყველაზე ხშირად

• დიპლომი, ატესტატი და ნიშნების ფურცელი ღირებულების დეკლარაციისა და CIMEA-სთვის
• ქორწინების, დაბადების და განქორწინების მოწმობა ოჯახის გაერთიანებისა და მოქალაქეობისთვის
• ნასამართლობის ცნობა, საბანკო ამონაწერი, სამუშაო ხელშეკრულება ვიზისა და ბინადრობისთვის
• ექიმის, ექთნისა და მომვლელის კვალიფიკაციის დოკუმენტები ჯანდაცვის სამინისტროსთვის
• სამეწარმეო რეესტრიდან ამონაწერი, წესდება, მინდობილობა იტალიელ პარტნიორებთან სამუშაოდ
• ეპიკრიზი, სამედიცინო დასკვნა, ინვალიდობის დოკუმენტები იტალიაში მკურნალობისა და INPS-ისთვის
• იტალიური visura camerale, casellario giudiziale, sentenza di divorzio, procura ქართულად

როგორ მიმდინარეობს შეკვეთა

პროცესი ონლაინ იწყება: დოკუმენტს საიტზე ტვირთავთ და მიუთითებთ, რომელ იტალიურ უწყებას წარუდგენთ. იმავე დღეს იღებთ ვადას და ინფორმაციას, სჭირდება თუ არა დოკუმენტს აპოსტილი და საკონსულოს შესაბამისობის დამოწმება. სტანდარტული დოკუმენტი ერთ სამუშაო დღეში მზადდება, ექსპრეს რეჟიმში 1-2 საათში. თარგმანს ასრულებს მთარგმნელი, რომელიც იტალიურ-ქართულ წყვილში ნოტარიუსთანაა რეგისტრირებული, ხოლო იტალიურენოვანი რედაქტორი ტექსტს იტალიელი ჩინოვნიკის თვალით ამოწმებს. მზა დოკუმენტს ელექტრონულად და კურიერით იღებთ, აპოსტილის დართვას იუსტიციის სახლში ჩვენვე ვაწესრიგებთ, ხოლო საკონსულოში წარსადგენად პაკეტს იმ თანმიმდევრობით ვაკინძავთ, რომელსაც საკონსულო ითხოვს. ყველა დოკუმენტი კონფიდენციალურობის შეთანხმების ფარგლებში მუშავდება.

ხშირად დასმული კითხვები