იტალიური ენის თარგმნა ნოტარიული დამოწმებით

იტალიური მიმართულება ნოტარიული თარგმანის ყველაზე „მრავალსაფეხურიანი“ სისტემაა, რომელთანაც ვმუშაობთ: იტალიაში ოფიციალურ თარგმანს სასამართლოში ფიცის დადებით ადასტურებენ (traduzione asseverata), საზღვარგარეთ კი იტალიის საკონსულო თარგმანის შესაბამისობას ამოწმებს, ხოლო ქართული ნოტარიული დამოწმება ამ ჯაჭვის ერთ-ერთი, მაგრამ არა ერთადერთი რგოლია. ვინც ამ სისტემას არ იცნობს, ხშირად აპოსტილირებულ, ნოტარიულად დამოწმებულ თარგმანს იტალიაში მიაქვს და კვესტურაში უარს იღებს, რადგან საკონსულოს ბეჭედი აკლია. ეს გვერდი დეტალურად ხსნის, როგორ მუშაობს ნოტარიული დამოწმება იტალიურ-ქართულ წყვილში, სად რომელი დამოწმებაა საჭირო და როგორ დავგეგმოთ ჯაჭვი ისე, რომ დოკუმენტი პირველივე წარდგენისას მიიღონ.

სამი დამოწმება, რომლებიც ერთმანეთს არ ცვლის

იტალიურ მიმართულებაზე მუშაობისას სამი განსხვავებული დამოწმება არსებობს და მათი აღრევა ყველაზე გავრცელებული შეცდომაა. პირველი: ქართული ნოტარიული დამოწმება, რომლითაც ქართველი ნოტარიუსი ადასტურებს, რომ თარგმანი მასთან რეგისტრირებულმა მთარგმნელმა შეასრულა. მეორე: აპოსტილი, რომელიც ქართული დოკუმენტის (დედნის ან ნოტარიული თარგმანის) საერთაშორისო ძალას უზრუნველყოფს, რადგან იტალია და საქართველო ჰააგის კონვენციის მონაწილეები არიან. მესამე: იტალიის საკონსულოს მიერ თარგმანის შესაბამისობის დამოწმება (conformità della traduzione), რომლითაც იტალიის სახელმწიფოს წარმომადგენელი ადასტურებს, რომ იტალიური ტექსტი ქართულ დედანს შეესაბამება. იტალიური უწყებების უმეტესობა (პრეფექტურა, კვესტურა, სამინისტროები, მუნიციპალიტეტები) სწორედ მესამეს ითხოვს, და მისი მისაღებად პირველი ორი წინაპირობაა. უნივერსიტეტები და კერძო კომპანიები ხშირად აპოსტილირებული ნოტარიული თარგმანით კმაყოფილდებიან.

იტალიური „asseverazione“ და რატომ არ ხდება ის თბილისში

იტალიაში ოფიციალური თარგმანი სასამართლოს კანცელარიაში ან მშვიდობის მოსამართლესთან ფიცის დადებით მოწმდება: მთარგმნელი პირადად ცხადდება, ხელს აწერს ფიცის ოქმს (verbale di giuramento) და პასუხისმგებლობას იღებს თარგმანის სისწორეზე, ხოლო დოკუმენტს ყოველ ოთხ გვერდზე სახელმწიფო ბაჟის მარკა ეკვრება. იტალიაში ფიცის დადებული თარჯიმნების ეროვნული რეესტრი არ არსებობს, სასამართლოების ექსპერტთა სიები (CTU) კი ნებაყოფლობითია, ამიტომ თეორიულად ნებისმიერ პირს შეუძლია თარგმანი „ასევერაციით“ დაამოწმოს, გარდა თავად დაინტერესებული პირისა. ეს პროცედურა მხოლოდ იტალიის ტერიტორიაზეა შესაძლებელი. თბილისში მისი ფუნქციური ეკვივალენტი ქართული ნოტარიული დამოწმება + აპოსტილი + საკონსულოს შესაბამისობის დამოწმებაა, და ამ სამი ნაბიჯის კომბინაცია იტალიური უწყებისთვის იტალიაში შესრულებული ასევერაციის ტოლფასია.

აპოსტილის მარშრუტი იტალიისთვის

ქართული დოკუმენტის იტალიაში წარდგენისას აპოსტილი დედანს ედება იუსტიციის სახლში, ხოლო დიპლომისა და ატესტატის შემთხვევაში წინასწარ განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრი ადასტურებს დოკუმენტის ნამდვილობას. აპოსტილი თარგმანამდე უნდა დაერთოს, რადგან საკონსულო თარგმანის შესაბამისობას სრულ დოკუმენტზე ამოწმებს, აპოსტილის ტექსტის ჩათვლით. იტალიური მხარე ზოგჯერ თარგმანის აპოსტილსაც ითხოვს, განსაკუთრებით ნოტარიულ და სასამართლო საქმეებში, და ასეთ შემთხვევაში მეორე აპოსტილი ნოტარიულად დამოწმებულ თარგმანს ედება, ნოტარიუსის ხელმოწერის დასადასტურებლად. საპირისპირო მიმართულებით იტალიური დოკუმენტის აპოსტილს დოკუმენტის ტიპის მიხედვით პრეფექტურა (ადმინისტრაციული აქტები, სამოქალაქო აქტები, სასკოლო დოკუმენტები) ან რესპუბლიკის პროკურატურა (ნოტარიული და სასამართლო აქტები) გასცემს, და ეს განსხვავება იტალიელი კლიენტისთვის ხშირად გაუგებარია, ამიტომ წინასწარ ვაზუსტებთ, რომელ უწყებას მიმართოს.

ღირებულების დეკლარაცია: საკონსულოს ცენტრალური დოკუმენტი

ქართული დიპლომის, ატესტატის ან პროფესიული კვალიფიკაციის იტალიაში აღიარებისთვის თბილისში იტალიის საელჩოს საკონსულო სამსახური ღირებულების დეკლარაციას (dichiarazione di valore in loco) გასცემს: დოკუმენტს, რომელიც აღწერს, რომელ იტალიურ საფეხურს შეესაბამება ქართული კვალიფიკაცია, რამდენი წელი გაგრძელდა სწავლა, რა შეფასების სისტემა მოქმედებს და აძლევს თუ არა დოკუმენტი მფლობელს პროფესიული საქმიანობის ან შემდგომი სწავლის უფლებას საქართველოში. დეკლარაციისთვის საკონსულო აპოსტილირებულ დედანსა და მის იტალიურ თარგმანს ითხოვს, რომლის შესაბამისობასაც თავადვე ადასტურებს. თარგმანი ამ მიზნით განსაკუთრებით ზუსტი უნდა იყოს: სასწავლო წლების რაოდენობა, კვალიფიკაციის ზუსტი დასახელება, შეფასების შკალა და დიპლომის რეგისტრაციის ნომერი ცალსახად უნდა ჩანდეს, რადგან სწორედ ამ მონაცემებით დგება დეკლარაცია, ხოლო შეცდომა თარგმანში დეკლარაციაშიც გადადის.

ოჯახის გაერთიანება, ქორწინება და სამოქალაქო აქტები

პრეფექტურის ერთიან საიმიგრაციო ფანჯარაში ოჯახის გაერთიანების ნებართვისთვის ქართული ქორწინების, დაბადების და განქორწინების მოწმობა აპოსტილითა და საკონსულოს მიერ დამოწმებული იტალიური თარგმანით წარედგინება, ხოლო ბავშვის შემთხვევაში მეორე მშობლის თანხმობა ნოტარიული ფორმით. ქართველი მოქალაქის იტალიაში ქორწინებისას იტალიური მუნიციპალიტეტი ქართული დაბადების მოწმობისა და ქორწინებაში არყოფნის ცნობის (nulla osta-ს ფუნქციური ეკვივალენტი, რომელსაც საქართველოს საკონსულო იტალიაში ან იუსტიციის სახლი გასცემს) აპოსტილირებულ დედანსა და დამოწმებულ თარგმანს ითხოვს. იტალიური სამოქალაქო აქტების სისტემა ქართულისგან განსხვავებულია: „certificato di nascita“ (ცნობა), „estratto per riassunto“ (შემოკლებული ამონაწერი) და „copia integrale“ (სრული ასლი) სხვადასხვა მოცულობის დოკუმენტებია, და იტალიური მუნიციპალიტეტი ხშირად კონკრეტულად ერთ-ერთს ითხოვს; ქართული მოწმობა შინაარსით ყველაზე ახლოს „estratto per riassunto“-სთან დგას, რასაც თარგმანის სათაურში ვასახავთ.

ნასამართლობის ცნობა: casellario და carichi pendenti

იტალიური სისტემა ნასამართლობასთან დაკავშირებულ ორ ცალკე ცნობას იცნობს: „certificato del casellario giudiziale“ (ნასამართლობის რეესტრის ცნობა) და „certificato dei carichi pendenti“ (მიმდინარე სისხლისსამართლებრივი საქმეების ცნობა), რომლებსაც რესპუბლიკის პროკურატურა ცალ-ცალკე გასცემს. საქართველოში ერთი ცნობა არსებობს, რომელსაც შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტო გასცემს და რომელიც ნასამართლობის არარსებობას ადასტურებს. მოქალაქეობის, ბინადრობის და პროფესიული აღიარების განაცხადებში იტალიური უწყება ხშირად ორივე იტალიური ცნობის ეკვივალენტს ითხოვს, და თარგმანში მთარგმნელის შენიშვნით ვხსნით, რომ ქართული ცნობა ერთიანი დოკუმენტია, რაც უწყებას, როგორც წესი, აკმაყოფილებს. ცნობის მოქმედების ვადა იტალიურ პრაქტიკაში ექვსი თვეა, ამიტომ თარგმანსა და აპოსტილს ცნობის აღებისთანავე ვგეგმავთ.

სამედიცინო პროფესიების აღიარება: ჯანდაცვის სამინისტრო და ორდენი

ქართველი ექიმის ან ექთნის იტალიაში მუშაობისთვის ჯანდაცვის სამინისტრო კვალიფიკაციის აღიარებას (riconoscimento del titolo) ატარებს, რისთვისაც დიპლომის, სპეციალიზაციის, პრაქტიკის ცნობებისა და ნასამართლობის ცნობის აპოსტილირებული დედნები, საკონსულოს ღირებულების დეკლარაცია და საკონსულოს მიერ დამოწმებული იტალიური თარგმანები წარედგინება. აღიარების შემდეგ პროფესიულ ორდენში (Ordine dei Medici ან Ordine delle Professioni Infermieristiche) რეგისტრაცია იტალიური ენის B2 დონის შემოწმებას მოიცავს. ეს პაკეტი იტალიური მიმართულებით ყველაზე მოცულობითია და ყოველი დოკუმენტი ცალკე დამოწმებას, აპოსტილსა და საკონსულოს ვიზიტს საჭიროებს; ჩვენ მას ერთ პროექტად ვამზადებთ, ერთი მთარგმნელით და ერთი ტერმინოლოგიური ბაზით, რომ სამინისტრომ ყველა დოკუმენტში ერთსა და იმავე სახელწოდებებსა და თარიღებს დაინახოს. მომვლელის (OSS) კვალიფიკაცია რეგიონულ დონეზე რეგულირდება და ნაკლებ დოკუმენტს ითხოვს.

იტალიური დოკუმენტი საქართველოში: საპირისპირო მარშრუტი

იტალიელი მოქალაქის ან იტალიაში მცხოვრები ქართველის დოკუმენტი საქართველოში სამ ნაბიჯს გადის: აპოსტილი იტალიაში (პრეფექტურა ან პროკურატურა), ქართული თარგმანი თბილისში, ნოტარიული დამოწმება. იტალიური სამოქალაქო აქტები ხშირად მრავალენოვანი ფორმით (ვენის 1976 წლის კონვენციის საფუძველზე) გაიცემა, მაგრამ ეს ფორმა ქართულ ენას არ შეიცავს, ამიტომ თარგმანი მაინც სჭირდება. იტალიური თვითდეკლარაცია (autocertificazione), რომელიც იტალიაში ცნობას ცვლის, ქართული უწყებისთვის ცნობად არ ითვლება, და კლიენტს წინასწარ ვურჩევთ, მუნიციპალიტეტიდან ან საკონსულოდან „certificato“ მოიპოვოს. იტალიური სასამართლო გადაწყვეტილება (sentenza) საქართველოში ცნობისთვის სრულად ითარგმნება, კანონიერ ძალაში შესვლის ჩანაწერის („passata in giudicato“) ჩათვლით, რომელიც იტალიური სასამართლოს კანცელარია ცალკე ადასტურებს.

ქორწინება საქართველოში: nulla osta და საკონსულო

იტალიის მოქალაქე საქართველოში ქორწინებისას იუსტიციის სახლს ქორწინების ნებართვას (nulla osta al matrimonio) წარუდგენს, რომელსაც თბილისში იტალიის საკონსულო გასცემს იტალიური მუნიციპალიტეტიდან მიღებული მონაცემების საფუძველზე. ეს დოკუმენტი იტალიურადაა და ქართული ნოტარიული თარგმანით წარედგინება; საკონსულო თავად გასცემს, ამიტომ აპოსტილი არ სჭირდება. ქორწინების შემდეგ ქართული ქორწინების მოწმობა იტალიაში რეგისტრაციისთვის (trascrizione) საკონსულოში წარედგინება აპოსტილითა და იტალიური თარგმანით, რომლის შესაბამისობასაც საკონსულო ადასტურებს, და შემდეგ იტალიური მუნიციპალიტეტი ქორწინებას სამოქალაქო აქტების რეესტრში იწერს. ეს ორმხრივი ჯაჭვი ერთი პროექტის ფარგლებში იგეგმება: ჯერ nulla osta-ს ქართული თარგმანი, შემდეგ ქორწინების მოწმობის იტალიური თარგმანი.

კორპორატიული და სანოტარო დოკუმენტები

იტალიური კომპანიის საქართველოში რეგისტრაციისას საჯარო რეესტრი სავაჭრო პალატის ამონაწერის (visura camerale), წესდებისა (statuto) და დამფუძნებელი აქტის (atto costitutivo) ნოტარიულ თარგმანს ითხოვს, სადაც ხელმომწერის უფლებამოსილება („amministratore unico“, „legale rappresentante“, „procuratore“) ცალსახად ჩანს. ამონაწერი იტალიაში ელექტრონულად გაიცემა ციფრული ხელმოწერით, და ქართველი ნოტარიუსი ამობეჭდილ ვერსიას აპოსტილით ან იტალიელი ნოტარიუსის დამოწმებით იღებს. იტალიელ ნოტარიუსთან შედგენილი მინდობილობა (procura speciale ან generale) საქართველოში აპოსტილითა და ქართული ნოტარიული თარგმანით მოქმედებს, მაგრამ ქართველი ნოტარიუსი უფლებამოსილებების კონკრეტულ ჩამონათვალს ითხოვს, ხოლო იტალიური „procura generale“ ზოგჯერ ზედმეტად ზოგადია. ამიტომ იტალიაში მინდობილობის შედგენამდე კლიენტებს ქართული ნოტარიუსის მოთხოვნების ორენოვან სიას ვაწვდით.

შრომის წიგნაკი, საბჭოთა და ძველი დოკუმენტები

იტალიური საპენსიო სისტემა (INPS) უცხოურ სამუშაო სტაჟს გარკვეულ პირობებში ითვალისწინებს, და საქართველოდან იტალიაში წასულ მუშაკებს ქართული შრომის წიგნაკის, სტაჟის ცნობისა და საბჭოთა პერიოდის დოკუმენტების იტალიური თარგმანი სჭირდებათ. ეს დოკუმენტები ხშირად ორენოვანია (ქართული და რუსული), ხელნაწერი, ბეჭდებით და ზოგჯერ დაზიანებული, და ნოტარიული დამოწმებისთვის სრულად ითარგმნება, ორივე ენის ჩანაწერების ჩათვლით. ყოველი ჩანაწერი (მიღება, გადაყვანა, გათავისუფლება, ბრძანების ნომერი) ზუსტად უნდა გადმოვიდეს, რადგან INPS სწორედ ამ ჩანაწერებით ითვლის პერიოდებს. ასეთ დოკუმენტებზე რუსული და ქართული ენის მთარგმნელები ერთად მუშაობენ, დამოწმება კი ერთ დოკუმენტად ხდება, რომელსაც შემდეგ საკონსულო ადასტურებს.

მართვის მოწმობა და სატრანსპორტო დოკუმენტები

იტალიაში ბინადრობის რეგისტრაციიდან ერთი წლის განმავლობაში უცხოური მართვის მოწმობა იტალიურზე უნდა გაიცვალოს, და საქართველოსა და იტალიას შორის მართვის მოწმობების ურთიერთაღიარების შეთანხმების პირობებში მოტორიზაციის სამსახური (Motorizzazione Civile) ქართული მოწმობის დამოწმებულ იტალიურ თარგმანს ითხოვს, საკონსულოს ან იტალიაში ასევერაციით დამოწმებულს. ქართული მოწმობა ორენოვანია (ქართული და ინგლისური), მაგრამ იტალიური უწყება ინგლისურ ველებს საკმარისად არ მიიჩნევს. თარგმანში კატეგორიები და თარიღები უცვლელი რჩება, ხოლო ქართული კატეგორიების სისტემა იტალიურთან შესაბამისობის შენიშვნას იღებს. საპირისპირო მიმართულებით იტალიური „patente“ საქართველოში გაცვლისას შინაგან საქმეთა სამინისტროს მომსახურების სააგენტოში ქართული ნოტარიული თარგმანით წარედგინება, ხოლო იტალიური ავტომობილის სარეგისტრაციო მოწმობა (carta di circolazione) საქართველოში მანქანის რეგისტრაციისას ითარგმნება.

სამედიცინო და სადაზღვევო დოკუმენტების დამოწმება

იტალიაში მკურნალობის ან სადაზღვევო ანაზღაურების საქმეებში ნოტარიულად დამოწმებული თარგმანი სჭირდება ეპიკრიზს, კვლევის დასკვნას, ინვალიდობის ცნობასა და სამედიცინო ხარჯების ანგარიშ-ფაქტურებს, ხოლო INPS-ის ინვალიდობის კომისია (invalidità civile) ქართული სამედიცინო დოკუმენტაციის სრულ თარგმანს ითხოვს პროცენტული ინვალიდობის დასადგენად. საპირისპირო მიმართულებით იტალიური „cartella clinica“, „lettera di dimissione“ და „verbale di invalidità“ ქართველ ექიმსა და სოციალური მომსახურების სააგენტოს ქართულად სჭირდება. სამედიცინო თარგმანის დამოწმებისას ნოტარიუსი სისრულეს ამოწმებს: თარგმანი დედნის ყველა ჩანაწერს უნდა ასახავდეს, ხელნაწერი დანართების ჩათვლით, ხოლო იტალიური ინვალიდობის პროცენტული სისტემა და ქართული ჯგუფების სისტემა ერთმანეთს არ ემთხვევა, რაც თარგმანში აღწერითი განმარტებით გადმოდის.

ვინ ასრულებს იტალიურ ნოტარიულ თარგმანს

ნოტარიულად დასამოწმებელ იტალიურ თარგმანს მხოლოდ ის მთარგმნელი ასრულებს, რომელიც კონკრეტულ ნოტარიუსთან იტალიურ-ქართულ წყვილში არის რეგისტრირებული და რომლის კვალიფიკაცია ნოტარიუსმა წინასწარ შეამოწმა. ჩვენი იტალიური ენის მთარგმნელები იტალიაში სწავლის ან მუშაობის გამოცდილებით არიან და იტალიურ ადმინისტრაციულ ფორმატებს იცნობენ: როგორ აღიწერება ბაჟის მარკა, როგორ გადმოდის ბეჭდის ტექსტი, როგორ იწერება ფორმულა „per uso…“ და როგორ აღინიშნება წაუკითხავი ფრაგმენტი („illeggibile“). ეს დეტალები საკონსულოსთვისაც მნიშვნელოვანია, რადგან შესაბამისობის დამოწმებისას საკონსულო თარგმანს დედანთან სტრიქონობრივად ადარებს და ნებისმიერი გამოტოვება დამოწმებაზე უარის საფუძველი ხდება.

რა იწვევს უარყოფას იტალიურ უწყებაში

• აპოსტილირებული ნოტარიული თარგმანი საკონსულოს შესაბამისობის დამოწმების გარეშე, სადაც პრეფექტურა ან კვესტურა მას ითხოვდა
• აპოსტილი, რომელიც თარგმანში არ ჩანს, რადგან თარგმანამდე არ იყო დართული
• სახელისა და გვარის დაწერილობა, რომელიც პასპორტს არ ემთხვევა
• ბაჟის მარკის, ბეჭდის ან უკანა გვერდის ჩანაწერის აღუწერელად დატოვება
• ექვს თვეზე ძველი ნასამართლობის ცნობა ან სამოქალაქო აქტი
• ღირებულების დეკლარაციისთვის განკუთვნილ თარგმანში სასწავლო წლების ან შეფასების შკალის გამოტოვება
• ქართული ცნობის წარდგენა შენიშვნის გარეშე იქ, სადაც იტალიური ორი ცნობა (casellario და carichi pendenti) მოითხოვებოდა

ვადები, ორგანიზება და მიწოდება

ერთგვერდიანი დოკუმენტის ნოტარიული თარგმანი ერთ სამუშაო დღეში მზადდება, ექსპრეს რეჟიმში 1-2 საათში. აპოსტილი იუსტიციის სახლში და საკონსულოს შესაბამისობის დამოწმება ცალკე ვადებია, რომლებსაც შეკვეთისას ერთად ვგეგმავთ: სრული ჯაჭვი (აპოსტილი, თარგმანი, ნოტარიუსი, საკონსულო) ჩვეულებრივ ერთიდან ორ კვირამდე გრძელდება საკონსულოს ჩაწერის გრაფიკის მიხედვით. მთელი პროცესი ონლაინ იმართება, ხოლო საკონსულოში წარსადგენ პაკეტს იმ თანმიმდევრობით ვაკინძავთ, რომელსაც საკონსულო ითხოვს. მზა დოკუმენტს ელექტრონულად და კურიერით იღებთ, იტალიაში მყოფი კლიენტებისთვის საერთაშორისო კურიერით ან საქართველოში მყოფი წარმომადგენლის მეშვეობით. ყველა შეკვეთა კონფიდენციალურობის შეთანხმების ფარგლებში მუშავდება.

ხშირად დასმული კითხვები