ებრაული ენის (ივრითის) სინქრონული და ზეპირი თარგმანი

ებრაული ზეპირი თარგმანი საქართველოში სხვა იშვიათი ენებისგან ერთი არსებითი უპირატესობით განსხვავდება: ქართველი ებრაელების თემის წყალობით ორენოვანი სპეციალისტები, ვისთვისაც ივრითი და ქართული ორივე მშობლიურია, თბილისშიც და ისრაელშიც არსებობენ, და პირდაპირი თარგმანი, რელეს გარეშე, ყველა რეჟიმში რეალურია. მოთხოვნაც შესაბამისად მრავალფეროვანია: ისრაელური ბიზნესდელეგაციები და ინვესტორთა ვიზიტები, ქნესეთისა და ისრაელის მთავრობის დელეგაციები, აგროტექნოლოგიური და წყლის მართვის სემინარები, სადაც ისრაელელი ექსპერტები ქართველ ფერმერებსა და ინჟინრებს ესაუბრებიან, სამედიცინო კონსულტაციები ისრაელელ ექიმებთან, ისრაელელი ინვესტორის ვიზიტი ნოტარიუსთან ბათუმში ბინის ყიდვისას, ისრაელელი წყვილების ქორწინების ცერემონიები თბილისში, ებრაული მემკვიდრეობის კულტურული ღონისძიებები. ამ გვერდზე განვმარტავთ, როგორ ვმუშაობთ თითოეულ რეჟიმში და რა უნდა იცოდეთ ისრაელური კომუნიკაციის სტილზე.

ისრაელური კომუნიკაციის სტილი: დუგრი, ტემპი, ინგლისური ჩანართები

ისრაელური საუბრის კულტურა, რომელსაც თავად ისრაელელები „დუგრი“-ს (პირდაპირ, შეუფარავად) უწოდებენ, ევროპულისგან და ქართულისგანაც განსხვავდება: მთქმელი სწრაფად ლაპარაკობს, აზრს პირდაპირ გამოხატავს, თანამოსაუბრეს ხშირად აწყვეტინებს, უთანხმოებას ღიად აცხადებს და თავაზიანობის ფორმულებს მინიმუმამდე ამცირებს. ქართველი მასპინძლისთვის ეს შეიძლება უხეშად ჟღერდეს, ისრაელელისთვის კი ქართული ვრცელი, არაპირდაპირი მიმართვა დროის კარგვად. თარჯიმანი ამ განსხვავებას ორივე მხარეს წინასწარ უხსნის და შეხვედრაზე ტონს ისე ინარჩუნებს, რომ პირდაპირობა აგრესიად არ ითარგმნოს და თავაზიანობა გაურკვევლობად. მეორე თავისებურება ტემპია: ივრითი კომპაქტური ენაა, ერთი ებრაული სიტყვა ხშირად ქართულ ფრაზას შეესაბამება, და სინქრონისტს მკვრივი ნაკადი უწევს. მესამე, ინგლისური ჩანართები: ისრაელური ბიზნესისა და ტექნოლოგიების ენა ინგლისურ ტერმინებს ყოველ წინადადებაში იყენებს, ხშირად ებრაული გრამატიკული ფორმებით, და თარჯიმანმა უნდა გადაწყვიტოს, რომელი დატოვოს ინგლისურად და რომელი თარგმნოს ქართულად. ამას ორგანიზატორთან წინასწარ ვათანხმებთ.

რომელი რეჟიმი როდის

სინქრონული თარგმანი კაბინიდან

ისრაელურ-ქართული ბიზნესფორუმები, აგროტექნოლოგიური და კიბერუსაფრთხოების კონფერენციები, ებრაული მემკვიდრეობის საერთაშორისო ღონისძიებები, სადაც ისრაელელი მომხსენებლები ებრაულად გამოდიან. ორი თარჯიმანი კაბინაში 20-30 წუთით ენაცვლება ერთმანეთს, რადგან ივრითის ტემპი და ინფორმაციული სიმკვრივე კოგნიტურად დამღლელია; ტექნიკა ISO 4043 კაბინა, ინფრაწითელი ან რადიო მიმღებები, ხმის ინჟინერი ადგილზე. პირდაპირი ებრაულ-ქართული სინქრონისტები გვყავს, რელე ინგლისურის გავლით მხოლოდ მრავალენოვან კონფერენციებზეა საჭირო, სადაც ებრაული რამდენიმე ენიდან ერთ-ერთია.

თანმიმდევრული თარგმანი

ისრაელური დელეგაციების ოფიციალური შეხვედრები სამინისტროებსა და პარლამენტში, ინვესტორთა მოლაპარაკებები, ხელმოწერის ცერემონიები, ინტერვიუები, აგროსემინარების საველე ნაწილი. თარჯიმანი პირდაპირ მუშაობს, ჩანაწერებით, ორივე მიმართულებით, და ისრაელელი მხარის სწრაფ, შემაწყვეტინებელ სტილს მართავს: ზოგჯერ მთქმელს თავაზიანად სთხოვს პაუზას, რომ თარგმანი სრული იყოს. ეს ჩვენი ყველაზე მოთხოვნადი ებრაული ზეპირი მომსახურებაა.

ჩურჩულით თარგმანი და პორტატული სისტემა

ერთი-ორი ისრაელელი მონაწილე ქართულენოვან ღონისძიებაზე: საბჭოს სხდომა, ღვინის დეგუსტაცია, ქარხნის ან ფერმის ვიზიტი, უძრავი ქონების პრეზენტაცია ბათუმში. თარჯიმანი გვერდით ზის ან მიჰყვება და ჩურჩულით ან პორტატული სისტემით სინქრონულად თარგმნის, ორსაათიან სესიებში.

თარჯიმანი ნოტარიუსთან, სასამართლოში, კლინიკაში, ქორწინებაზე

ისრაელელი მოქალაქე, რომელიც საქართველოში ბინას ყიდულობს, კომპანიას აფუძნებს ან ქორწინდება, ნოტარიუსთან ან იუსტიციის სახლში თარჯიმანთან ერთად მიდის, და თარჯიმნის მონაწილეობა აქტში ფიქსირდება; ბათუმსა და თბილისში ისრაელელი მყიდველების რაოდენობის გამო ეს ჩვენი ყოველდღიური სამუშაოა, და თარჯიმანი ნასყიდობის ხელშეკრულების ყველა პუნქტს ისრაელელ მხარეს ზეპირად თარგმნის, ქართული საკუთრების სისტემის განმარტებით. ისრაელელი წყვილების ქორწინების რეგისტრაციაზე იუსტიციის სახლში თარჯიმანი ცერემონიასა და დოკუმენტებს თარგმნის. სასამართლო პროცესებზე თარჯიმანი პროცესუალურ სტატუსს იძენს. სამედიცინო ვიზიტებზე, ისრაელელი ტურისტი ქართულ კლინიკაში ან ქართველი პაციენტი ისრაელელ ექიმთან ონლაინ კონსულტაციაზე, თარჯიმანი პირველ პირში მუშაობს, სამედიცინო ლექსიკის ცოდნით და არაფრის ამოკლების გარეშე.

ისრაელურ-ქართული ღონისძიებების ტიპური სცენარები

• ისრაელური აგროტექნოლოგიური კომპანიების სემინარები ქართველი ფერმერებისთვის წვეთოვან ირიგაციაზე, სათბურებზე, წყლის მართვასა და მეცხოველეობაზე, სადაც ისრაელელი ექსპერტი ებრაულად ლაპარაკობს და ტექნიკური ტერმინოლოგია ინგლისურ ჩანართებს შეიცავს.
• ისრაელელი ინვესტორების ვიზიტები საქართველოს უძრავი ქონების, ტურიზმისა და ენერგეტიკის პროექტებზე, დეველოპერების პრეზენტაციები ბათუმში, ნოტარიუსთან გარიგებები.
• ქნესეთის საქართველოს მეგობრობის ჯგუფისა და ქართველი პარლამენტარების შეხვედრები, ისრაელის საგარეო საქმეთა სამინისტროს დელეგაციები, საელჩოს დამოუკიდებლობის დღის მიღებები.
• ებრაული მემკვიდრეობის ღონისძიებები: ქართველი ებრაელების ისტორიის მუზეუმის კონფერენციები, ოცდაექვსსაუკუნოვანი ისტორიის აღნიშვნის ღონისძიებები, ისრაელიდან ჩამოსული ქართველი ებრაელების თემის ვიზიტები, სადაც ორივე ენა ბუნებრივად ერევა.
• სამედიცინო ტურიზმის კოორდინატორების და ისრაელის კლინიკების წარმომადგენლების შეხვედრები ქართველ პაციენტებთან და ექიმებთან, ონლაინ კონსილიუმები.
• ისრაელური ტექნოლოგიური კომპანიების შეხვედრები ქართველ დეველოპერებთან, სტარტაპების პრეზენტაციები, კიბერუსაფრთხოების სემინარები.
• ონლაინ შეხვედრები თელ-ავივთან, სადაც დროის სხვაობა ერთი-ორი საათია და თარჯიმანი Zoom-ის თარგმანის არხში მუშაობს.

შაბათი, დღესასწაულები, კვირა დღე: კალენდარი, რომელიც ღონისძიებას ცვლის

ისრაელურ მხარესთან ღონისძიების დაგეგმვისას კალენდარი პრაქტიკული საკითხია, რომელიც ქართველ ორგანიზატორს ხშირად ავიწყდება. ისრაელის სამუშაო კვირა კვირა დღეს იწყება და ხუთშაბათს ან პარასკევის შუადღეს მთავრდება; შაბათს, პარასკევის საღამოდან შაბათის საღამომდე, რელიგიური და ბევრი არარელიგიური ისრაელელი არ მუშაობს, არ მგზავრობს და ტელეფონსაც არ პასუხობს. ებრაული დღესასწაულების პერიოდში (როშ ჰაშანა და იომ კიპური სექტემბერ-ოქტომბერში, სუქოთი მათ შემდეგ, პესახი მარტ-აპრილში, შავუოთი მაის-ივნისში) ისრაელური დელეგაციები არ მოგზაურობენ და უწყებები დახურულია. ქართული ღონისძიების შაბათს ან ებრაულ დღესასწაულზე დაგეგმვა ისრაელელი მონაწილეების ნაწილს ავტომატურად გამორიცხავს, და ჩვენ ორგანიზატორს ისრაელის დღესასწაულების კალენდარს წინასწარ ვაწვდით. კოშერული კვება და შაბათის მომსახურება მრავალდღიან ღონისძიებაზე ასევე წინასწარ უნდა დაიგეგმოს, და ამ საკითხებში ორგანიზატორს კონსულტაციას ვუწევთ.

როგორ გამოიყურება ერთი დღე: აგროტექნოლოგიური სემინარი

წარმოიდგინეთ ორდღიანი სემინარი, სადაც ისრაელური ირიგაციის კომპანიის ექსპერტები კახელ და ქვემო ქართლელ ფერმერებს წვეთოვანი სისტემების დაპროექტებასა და მართვაზე ესაუბრებიან, ისრაელის საელჩოს ან საერთაშორისო განვითარების სააგენტოს მხარდაჭერით. ერთი კვირით ადრე ვიღებთ პრეზენტაციებს, ხშირად ებრაულ-ინგლისურ ნაზავს, და ვადგენთ ტერმინთა სიას: წყლის ხარჯი, წნევის კომპენსატორი, ფერტიგაცია, ნიადაგის ტენიანობის სენსორები, ევროკავშირისა და ისრაელის სტანდარტები. პირველ დღეს პლენარული სესიაა თბილისში, სადაც ისრაელელი ექსპერტი ებრაულად ლაპარაკობს და ერთი ებრაულ-ქართული კაბინა მუშაობს, ხოლო კითხვა-პასუხისას, სადაც ფერმერები პრაქტიკულ კითხვებს სვამენ და ისრაელელი ექსპერტი პირდაპირ, ხშირად იუმორით პასუხობს, თარჯიმანი დარბაზში თანმიმდევრულად მუშაობს. მეორე დღეს საველე ვიზიტია ფერმაში, სადაც კაბინა აღარ არის და თარჯიმანი ექსპერტს პორტატული სისტემით მიჰყვება, ნიადაგსა და მილებს შორის. სემინარი ხუთშაბათს მთავრდება, რომ ისრაელელი ექსპერტები შაბათამდე სახლში დაბრუნდნენ, და ეს თარიღი თავიდანვე ასე დაიგეგმა.

სამედიცინო ზეპირი თარგმანი: პაციენტი, ექიმი, კოორდინატორი

ისრაელის კლინიკებში მკურნალობის ნაკადი სამედიცინო ზეპირი თარგმანის ცალკე ჟანრს ქმნის: ონლაინ კონსულტაცია ისრაელელ ონკოლოგთან ან კარდიოქირურგთან მკურნალობის დაგეგმვამდე, ისრაელის კლინიკის საერთაშორისო განყოფილების კოორდინატორთან საუბარი ხარჯთაღრიცხვაზე, მკურნალობის შემდეგ ისრაელელი ექიმის ონლაინ კონსულტაცია ქართველ მკურნალ ექიმთან. ამ რეჟიმში თარჯიმანი პირველ პირში თარგმნის, არაფერს ამოკლებს და არ არბილებს, თუნდაც ინფორმაცია მძიმე იყოს, რადგან სამედიცინო გადაწყვეტილება სწორედ ამაზეა დამოკიდებული; ისრაელელი ექიმის პირდაპირი სტილი, რომელიც პროგნოზს შეუფარავად ამბობს, ქართველი პაციენტისთვის მოულოდნელი შეიძლება იყოს, და თარჯიმანი ამას წინასწარ განმარტავს, თარგმანის შინაარსის შეუცვლელად. ისრაელელი ტურისტი ქართულ კლინიკაში, განსაკუთრებით სამთო და ზღვისპირა კურორტებზე, იმავე წესებით ითარგმნება.

თარჯიმნის ეთიკა და კონფიდენციალურობა

ისრაელურ-ქართულ შეხვედრაზე, განსაკუთრებით ქართველი ებრაელების თემში, თარჯიმანი ხშირად ორივე მხარეს პირადად იცნობს, და ეს ნეიტრალიტეტს განსაკუთრებით მნიშვნელოვანს ხდის. ჩვენი თარჯიმნები ნათქვამს არ ამოკლებენ, არ არბილებენ და არ აძლიერებენ, არცერთ მხარეს რჩევას არ აძლევენ, კულტურულ განმარტებას მხოლოდ იმ შემთხვევაში ურთავენ, თუ მის გარეშე ნათქვამი არასწორად გაიგება (ისრაელური „დუგრი“ პირდაპირობა ყველაზე ხშირი მაგალითია), და შეხვედრის შინაარსს არავის უზიარებენ, თუნდაც თემის შიგნით. ეს წესები კონფიდენციალურობის შეთანხმებაში ფიქსირდება, რომელსაც თარჯიმანი ყოველ შეკვეთაზე აწერს ხელს; სამედიცინო კონსულტაციებსა და ქონებრივ მოლაპარაკებებზე კლიენტის მოთხოვნით დამატებით NDA-საც.

მომზადება ღონისძიებამდე

თარჯიმანს სჭირდება პრეზენტაციები, მომხსენებელთა სია სახელებით (ებრაული სახელების ქართული გამოთქმა ხშირად ინტუიციურია, მაგრამ დაწერილი ფორმა ხმოვნების გარეშეა, და სია გამოთქმას ხსნის), დღის წესრიგი, ტერმინთა სია და, თუ ღონისძიება პროექტის ნაწილია, წინა შეხვედრების ოქმები. ისრაელელი მომხსენებლები ტექსტს იშვიათად კითხულობენ და თავისუფლად, ხშირად სლაიდებიდან გადახვევით ლაპარაკობენ, ამიტომ თემის ღრმა მომზადება უფრო მნიშვნელოვანია, ვიდრე კონკრეტული ტექსტი. ტექნიკურ თემებზე (აგროტექნოლოგია, წყლის მართვა, კიბერუსაფრთხოება, უძრავი ქონება, მედიცინა) ჩვენი ტერმინთა ბაზა უკვე არსებობს, ინგლისური ჩანართების ჩათვლით, რომლებიც ისრაელურ ებრაულში ბუნებრივია და ქართულ თარგმანში გადაწყვეტილებას მოითხოვს. პროტოკოლური შეხვედრებისთვის მონაწილეთა თანამდებობებსა და მიმართვის ფორმებს წინასწარ ვაზუსტებთ, თუმცა ისრაელური პროტოკოლი ევროპულზე გაცილებით არაფორმალურია და მინისტრსაც ხშირად სახელით მიმართავენ.

თარჯიმნის შერჩევა თემის მიხედვით

ებრაულ-ქართული თარჯიმნების შედარებით დიდი რაოდენობა საშუალებას გვაძლევს, თემატიკას სპეციალიზაცია ზუსტად შევუთანხმოთ: აგროსემინარზე ის მიდის, ვინც სასოფლო-სამეურნეო და საინჟინრო ტერმინოლოგიას ფლობს, ინვესტორთა მოლაპარაკებაზე ის, ვისაც უძრავი ქონებისა და კორპორატიული სამართლის ლექსიკა აქვს, სამედიცინო კონსულტაციაზე ის, ვინც ისრაელის კლინიკებში მუშაობდა, ნოტარიუსთან ის, ვისაც ნოტარიული გარიგებების გამოცდილება აქვს. კლიენტს მოთხოვნისას თარჯიმნის ანონიმურ პროფილს ვუგზავნით: განათლება, ისრაელში გატარებული წლები, მშობლიური ენა, მსგავსი ღონისძიებების გამოცდილება. მრავალდღიან ღონისძიებაზე იგივე თარჯიმანი მუშაობს თავიდან ბოლომდე.

ღონისძიების შემდეგ

ისრაელურ-ქართული შეხვედრები წერილობით კვალს ტოვებს: ოქმი, მემორანდუმი, ინვესტიციის პირობების შეთანხმება, ნასყიდობის ხელშეკრულება, სამედიცინო შეჯამება, ტექნიკური რეკომენდაციები ფერმერებისთვის. ვინაიდან ზეპირი და წერილობითი თარგმანი ერთ სააგენტოში ხდება, თარჯიმანი, რომელიც შეხვედრაზე იყო, ამ დოკუმენტების თარგმანში მონაწილეობს ან მთარგმნელს კონტექსტსა და ტერმინოლოგიას გადასცემს. ისრაელელი მხარისთვის, რომელიც სწრაფ გადაწყვეტილებებსა და მოკლე დოკუმენტებს აფასებს, ეს ნიშნავს, რომ შეხვედრაზე შეთანხმებული პირობა წერილობით იმავე დღეს ან მეორე დღეს ორივე ენაზე ფიქსირდება.

ისრაელელი წყვილების ქორწინება თბილისში

ისრაელში სამოქალაქო ქორწინება არ არსებობს, და შერეული, არარელიგიური ან რაბანუთის მიერ ქორწინებაზე უარნათქვამი ისრაელელი წყვილები ბოლო წლებში თბილისს ქორწინების ერთ-ერთ მთავარ ადგილად იყენებენ: პირდაპირი რეისი, უვიზო რეჟიმი, სწრაფი პროცედურა იუსტიციის სახლში, ქორწინების მოწმობა, რომელსაც ისრაელი აპოსტილით ცნობს. ეს ნაკადი თარგმანის ცალკე ჟანრს ქმნის: წყვილს იუსტიციის სახლში თარჯიმანი სჭირდება, რომელიც განაცხადს, ცერემონიასა და მოწმობის შინაარსს ებრაულად თარგმნის, ხოლო წინასწარ ისრაელური მოსახლეობის რეესტრის ამონაწერების ქართული თარგმანი და შემდეგ ქართული მოწმობის ებრაული თარგმანი. ბევრი წყვილი მთელ პროცესს ერთ დღეში გადის, და ჩვენ ამისთვის კომბინირებულ პაკეტს ვთავაზობთ: წერილობითი თარგმანები წინასწარ, თარჯიმანი ცერემონიაზე, მოწმობის თარგმანი და აპოსტილი იმავე ან მეორე დღეს.

ტექნიკა, დისტანციური რეჟიმი, ლოგისტიკა

სინქრონული თარგმანისთვის ვუზრუნველყოფთ კაბინას, კონსოლებს, მიმღებებს, ხმის ინჟინერს და ჰიბრიდული ღონისძიების შემთხვევაში კაბინის აუდიოს Zoom-ის ან სხვა პლატფორმის თარგმანის არხში მიწოდებას. დისტანციური სინქრონული თარგმანი (RSI) თელ-ავივთან შეხვედრებზე ხშირად საუკეთესო ვარიანტია: თარჯიმანი ჩვენს სტუდიაში მუშაობს, მონაწილეები არხს თავად ირჩევენ, ხოლო ხმის ხარისხისთვის ისრაელურ მხარეს ყურსასმენიან მიკროფონს ვთხოვთ, რადგან სწრაფი ივრითი ცუდ აუდიოში განსაკუთრებით ზარალდება. ისრაელური ინვესტიციები და აგროვიზიტები ბათუმსა და კახეთშია კონცენტრირებული, ხოლო ბათუმში ადგილობრივი თარჯიმნებიც გვყავს. ტექნიკის დამონტაჟებას ღონისძიების წინა დღეს ან დილით ვასრულებთ და ტესტს ორგანიზატორთან ერთად ვატარებთ.

რას გირჩევთ, თუ ისრაელურ ღონისძიებას პირველად გეგმავთ

• თარიღი ისრაელის კალენდრით შეამოწმეთ: არა შაბათს, არა ებრაულ დღესასწაულზე, სასურველია კვირა-ხუთშაბათი.
• კოშერული კვებისა და შაბათის მომსახურების საკითხი ისრაელურ მხარესთან წინასწარ დააზუსტეთ.
• ისრაელური პირდაპირობა და შემაწყვეტინებელი სტილი ნორმაა, არა უპატივცემულობა; თარჯიმანი ამას ორივე მხარეს განუმარტავს.
• სლაიდები და თემა წინასწარ გამოგვიგზავნეთ; ისრაელელი მომხსენებელი ტექსტს იშვიათად კითხულობს, და თარჯიმანს თემის ცოდნა უფრო სჭირდება.
• დაჯავშნეთ სულ მცირე ერთი კვირით ადრე, სინქრონული რეჟიმისთვის ორი კვირით; ებრაულ-ქართული თარჯიმნები სხვა იშვიათ ენებზე მეტნი არიან, მაგრამ სეზონზე დატვირთულები.

დაჯავშნა

ისრაელელი მყიდველების გარიგებებზე ბათუმში ხშირად ერთი ვიზიტი საკმარისია. დაჯავშნისას გვჭირდება თარიღი (ისრაელის კალენდართან შემოწმებული), ხანგრძლივობა, ფორმატი, თემა და მონაწილეთა რაოდენობა; ამის საფუძველზე ერთ დღეში გირჩევთ შესაფერის რეჟიმს. სასწრაფო შემთხვევებში, სამედიცინო კონსულტაციაზე, სასამართლოში ან ნოტარიუსთან, თარჯიმნის რამდენიმე საათში მიწოდება თბილისსა და ბათუმში რეალურია.

ხშირად დასმული კითხვები