ესპანური ენის თარგმნა ნოტარიული დამოწმებით

ესპანურ მიმართულებაზე ნოტარიული დამოწმება ყველაზე ხშირად სამი კითხვით იწყება: ესპანეთისთვის თუ ლათინური ამერიკისთვის, ფიცის დადებული თარჯიმანი თუ ქართული ნოტარიუსი, და აპოსტილი დედანზე თუ თარგმანზე. ესპანეთს ოფიციალური თარგმანის საკუთარი, მკაცრი სისტემა აქვს (Traductor-Intérprete Jurado), რომელიც ქართული ნოტარიული დამოწმებისგან სტრუქტურულად განსხვავდება, ლათინური ამერიკის ქვეყნებს კი თითოეულს საკუთარი. ამავე დროს ჰააგის კონვენცია ორივე მიმართულებით მოქმედებს, და ქართული ნოტარიული თარგმანი აპოსტილით ესპანურენოვან სივრცეში სამართლებრივად აღიარებულია. ეს გვერდი დეტალურად ხსნის, როგორ მუშაობს ეს სისტემა, სად რომელი დამოწმებაა საჭირო და როგორ დავგეგმოთ ჯაჭვი ისე, რომ დოკუმენტი პირველივე წარდგენისას მიიღონ.

ქართული ნოტარიული დამოწმება ესპანური სისტემის თვალით

ესპანეთში ნოტარიუსი (notario) საჯარო აქტების, უძრავი ქონების, კომპანიებისა და მემკვიდრეობის სფეროში მუშაობს და თარგმანებს არ ამოწმებს; ოფიციალურ თარგმანს საგარეო საქმეთა სამინისტროს მიერ დანიშნული ფიცის დადებული თარჯიმანი ასრულებს, რომლის ბეჭედი და ხელმოწერა თარგმანს დამოუკიდებელ ძალას ანიჭებს. ამიტომ ესპანელი ჩინოვნიკისთვის ქართული ნოტარიული თარგმანი, სადაც ნოტარიუსი მთარგმნელის ხელმოწერას ადასტურებს, უცხო ფორმაა, და მისი მიღების საფუძველი ესპანური კანონმდებლობის ის ნორმაა, რომელიც საზღვარგარეთ შესრულებულ, სათანადოდ ლეგალიზებულ თარგმანს იღებს. პრაქტიკაში ეს ნიშნავს: ქართული ნოტარიული თარგმანი აპოსტილით ესპანური უწყებების ნაწილისთვის საკმარისია (უნივერსიტეტები, ბანკები, ზოგიერთი მუნიციპალიტეტი), ნაწილისთვის კი (Extranjería, Registro Civil, სამინისტროები) ესპანელი ფიცის დადებული თარჯიმნის ან საკონსულოს ჩართვა სჭირდება. რომელი გზაა თქვენი უწყებისთვის სწორი, შეკვეთამდე ვაზუსტებთ.

ორეტაპიანი სქემა: ქართული, ინგლისური, ესპანური

ქართული ენის ფიცის დადებული თარჯიმანი ესპანეთის რეესტრში პრაქტიკულად არ არსებობს, ინგლისურის კი ასობით. ამიტომ ესპანური ოფიციალური უწყებებისთვის ყველაზე გავრცელებული გზა ორეტაპიანი სქემაა: თბილისში ქართული დოკუმენტი ინგლისურად ითარგმნება, ნოტარიულად მოწმდება და აპოსტილირდება, შემდეგ ესპანელი ფიცის დადებული თარჯიმანი ინგლისურიდან ესპანურად თარგმნის და საკუთარი ბეჭდით ადასტურებს, 2020 წლიდან ელექტრონული ხელმოწერითაც, დისტანციურად. ეს სქემა ლეგიტიმურია, რადგან ესპანელი თარჯიმანი აპოსტილირებულ ოფიციალურ დოკუმენტს თარგმნის, და დროის თვალსაზრისით ხშირად უფრო სწრაფია, ვიდრე საკონსულო ლეგალიზაცია. ჩვენ ორივე ეტაპს ვმართავთ: ინგლისურ ნოტარიულ თარგმანს აპოსტილით ვამზადებთ და, კლიენტის სურვილით, ესპანელ კოლეგებთან ვთანამშრომლობთ, რომ პროცესი ერთი ფანჯრიდან იმართოს. ალტერნატივაა პირდაპირი ესპანური ნოტარიული თარგმანი აპოსტილით, სადაც უწყება მას იღებს.

აპოსტილის მარშრუტი ესპანეთისა და ლათინური ამერიკისთვის

ესპანეთი 1978 წლიდან, მექსიკა 1995 წლიდან, არგენტინა 1988 წლიდან, კოლუმბია 2001 წლიდან, ჩილე 2016 წლიდან და პერუ 2010 წლიდან ჰააგის კონვენციის მონაწილეები არიან, ამიტომ ესპანურენოვანი სამყაროს ძირითადი ქვეყნებისთვის საკონსულო ლეგალიზაცია საჭირო არ არის. ქართულ დოკუმენტზე აპოსტილს იუსტიციის სახლი ადებს, ხოლო დიპლომისა და ატესტატის შემთხვევაში პროცესს განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრი უსწრებს წინ დოკუმენტის ნამდვილობის დადასტურებით. აპოსტილი დედანს თარგმანამდე უნდა დაერთოს, რომ თარგმანში აპოსტილის ტექსტიც აისახოს, რასაც ესპანური და ლათინოამერიკული უწყებები ეძებენ. თუ უწყება თარგმანის ლეგალიზაციასაც ითხოვს (ხშირად ნოტარიულ და სასამართლო საქმეებში), მეორე აპოსტილი ნოტარიულად დამოწმებულ თარგმანს ედება. ორეტაპიანი სქემის შემთხვევაში აპოსტილი ინგლისურ ნოტარიულ თარგმანს ედება, რომელსაც შემდეგ ესპანელი ფიცის დადებული თარჯიმანი თარგმნის.

Extranjería და ბინადრობის დოკუმენტები

ბინადრობის ლეგალიზაციის (arraigo), ოჯახის გაერთიანებისა და ბინადრობის განახლების პროცედურებში Extranjería-ს ოფისი ქართული ნასამართლობის ცნობის, დაბადების, ქორწინებისა და განქორწინების მოწმობების, ოჯახური მდგომარეობის ცნობისა და, საჭიროებისამებრ, შემოსავლის დამადასტურებელი დოკუმენტების აპოსტილირებულ დედანსა და ოფიციალურ თარგმანს ითხოვს. ნასამართლობის ცნობის ესპანური ეკვივალენტი „certificado de antecedentes penales“-ია, და ჩანაწერის არარსებობა სტანდარტული ფორმულით („no constan antecedentes“) გადმოდის. ოჯახური მდგომარეობის ცნობა, რომელსაც ესპანური სისტემა „certificado de fe de vida y estado“-ს ან „certificado de estado civil“-ის სახით იცნობს, ქართულ სისტემაში ცნობა ქორწინებაში არყოფნის შესახებ ან ქორწინების მოწმობაა, და თარგმანის სათაური ამ შესაბამისობას ასახავს. Extranjería-ს დოკუმენტების მოქმედების ვადა ჩვეულებრივ სამი თვეა, ამიტომ თარგმანსა და აპოსტილს დოკუმენტის მიღებისთანავე ვგეგმავთ.

Registro Civil: ქორწინება, დაბადება, მოქალაქეობა

ესპანური სამოქალაქო რეესტრი ქართველ მოქალაქესთან ქორწინების რეგისტრაციისას (expediente matrimonial) ქართული დაბადების მოწმობის სრული ვერსიისა და ქორწინებაში არყოფნის ცნობის აპოსტილირებულ დედანსა და ფიცის დადებულ თარგმანს ითხოვს, ხოლო ესპანელი მოქალაქე საქართველოში ქორწინებისას Registro Civil-ისგან ქორწინების უნარიანობის ცნობას (certificado de capacidad matrimonial) იღებს, რომელიც ექვსი თვე მოქმედებს და აპოსტილითა და ქართული ნოტარიული თარგმანით იუსტიციის სახლში წარედგინება. ესპანეთში დაბადებული ბავშვის საქართველოში რეგისტრაციისთვის ესპანური „certificación literal de nacimiento“ აპოსტილითა და თარგმანით წარედგინება, ხოლო 2021 წლიდან ესპანური „libro de familia“ ახალ ოჯახებზე აღარ გაიცემა და ინდივიდუალური რეესტრით არის ჩანაცვლებული, რაც ძველ და ახალ დოკუმენტებს შორის განსხვავებას ქმნის. მოქალაქეობის განაცხადში იუსტიციის სამინისტრო ქართული დაბადების მოწმობისა და ნასამართლობის ცნობის ფიცის დადებულ თარგმანს ითხოვს.

ჰომოლოგაცია და საგანმანათლებლო დოკუმენტების დამოწმება

უნივერსიტეტების სამინისტროსთვის ჰომოლოგაციის ან ეკვივალენტობის განაცხადში დიპლომისა და დანართის აპოსტილირებული დედანი და ფიცის დადებული თარგმანი წარედგინება, ხოლო რეგულირებული პროფესიებისთვის (ექიმი, ექთანი, ფარმაცევტი, არქიტექტორი) დამატებით სასწავლო გეგმის საათობრივი აღწერა (plan de estudios) ითარგმნება, რომლითაც სამინისტრო ქართულ და ესპანურ განათლებას ადარებს და, საჭიროებისამებრ, კომპენსაციურ ღონისძიებებს (გამოცდა ან სტაჟირება) ნიშნავს. ქართული დიპლომის ხარისხი ესპანურად ბოლონიის ტერმინოლოგიით გადმოდის (grado, máster, doctorado), ხოლო ერთსაფეხურიანი სამედიცინო განათლება „grado en medicina“-ს (ექვსწლიანი) შეესაბამება. ნიშნების ფურცლის თარგმანში შეფასების შკალა არ იცვლება, მაგრამ შენიშვნა შკალის შესახებ ემატება, რადგან საშუალო ქულის ეკვივალენტობის დეკლარაცია სწორედ ამ მონაცემებით დგება. ატესტატის შემთხვევაში UNEDasiss წვდომის სერტიფიკატისთვის ერთიანი ეროვნული გამოცდების შედეგებსაც ითხოვს.

სამედიცინო პროფესიების დამოწმება

ქართველი ექიმის ესპანეთში მუშაობისთვის ჯერ დიპლომის ჰომოლოგაცია სჭირდება (უნივერსიტეტების სამინისტრო), შემდეგ ან რეზიდენტურის კონკურსი (MIR) სპეციალობის მისაღებად, ან, თუ სპეციალობა უკვე აქვს, სპეციალობის აღიარება ჯანდაცვის სამინისტროში, და ბოლოს პროვინციული საექიმო კოლეგიაში (Colegio de Médicos) რეგისტრაცია. ეს პაკეტი ესპანური მიმართულებით ყველაზე მოცულობითია: დიპლომი, დანართი, რეზიდენტურის მოწმობა, სახელმწიფო სერტიფიკატი, სამუშაო გამოცდილების ცნობები, სასწავლო გეგმა, ნასამართლობის ცნობა, და ყოველი დოკუმენტი ცალკე დამოწმებასა და აპოსტილს საჭიროებს. ექთნის კვალიფიკაცია ესპანეთში ოთხწლიანი უნივერსიტეტის ხარისხია (grado en enfermería), და ქართული სასწავლო გეგმის საათობრივი თარგმანი შედარებისთვის გადამწყვეტია. მომვლელების (cuidadoras), რომლებიც ესპანეთში ქართველი ქალების დიდი ნაწილის სამუშაოა, კვალიფიკაციის აღიარება არ სჭირდება, მაგრამ „empleadas de hogar“ სისტემის დოკუმენტები ხშირად ითარგმნება.

ესპანური დოკუმენტი საქართველოში: საპირისპირო მარშრუტი

ესპანელი მოქალაქის ან ესპანეთში მცხოვრები ქართველის დოკუმენტი საქართველოში სამ ნაბიჯს გადის: აპოსტილი ესპანეთში, ქართული თარგმანი თბილისში, ნოტარიული დამოწმება. ესპანური აპოსტილის გამცემი უწყება დოკუმენტის ტიპზეა დამოკიდებული: ნოტარიულ აქტებზე ნოტარიუსთა კოლეგიის დეკანი, სასამართლო დოკუმენტებზე იუსტიციის უმაღლესი სასამართლოს სამდივნო, ადმინისტრაციულ დოკუმენტებზე (ნასამართლობის ცნობა, Registro Civil-ის ცნობები, დიპლომები) იუსტიციის სამინისტრო ან მისი ტერიტორიული ოფისები, ხოლო 2011 წლიდან ელექტრონული აპოსტილიც გაიცემა, რომლის ნამდვილობა ონლაინ მოწმდება. ლათინოამერიკული დოკუმენტების აპოსტილს ჩვეულებრივ საგარეო საქმეთა სამინისტრო გასცემს (მექსიკაში შტატის მთავრობაც). ესპანური მრავალენოვანი სამოქალაქო აქტი (ვენის 1976 წლის კონვენციის ფორმა) ქართულ ენას არ შეიცავს, ამიტომ თარგმანი მაინც სჭირდება.

კორპორატიული და სანოტარო დოკუმენტები

ესპანური კომპანიის საქართველოში რეგისტრაციისას საჯარო რეესტრი სავაჭრო რეესტრის ცნობის (certificación del Registro Mercantil) ან ამონაწერის (nota simple mercantil), წესდების (estatutos), დამფუძნებელი აქტისა (escritura de constitución) და ადმინისტრატორის დანიშვნის დოკუმენტის ნოტარიულ თარგმანს ითხოვს, სადაც ხელმომწერის უფლებამოსილება („administrador único“, „administradores solidarios/mancomunados“, „apoderado“) ცალსახად ჩანს: „mancomunados“ (ერთობლივი) და „solidarios“ (ცალ-ცალკე მოქმედი) ადმინისტრატორების განსხვავება რეესტრისთვის გადამწყვეტია. ესპანელ ნოტარიუსთან შედგენილი მინდობილობა (poder notarial) საქართველოში აპოსტილითა და ქართული ნოტარიული თარგმანით მოქმედებს, მაგრამ ქართველი ნოტარიუსი უფლებამოსილებების კონკრეტულ ჩამონათვალს ითხოვს, ხოლო ესპანური „poder general“ ხშირად ზედმეტად ზოგადია; ამიტომ ესპანეთში მინდობილობის შედგენამდე კლიენტებს ქართული ნოტარიუსის მოთხოვნების ორენოვან სიას ვაწვდით. ესპანური ნოტარიული აქტის სტრუქტურა („comparecencia“, „exponen“, „otorgan“, „estipulaciones“) ქართველი ნოტარიუსისთვის ნაცნობი კონტინენტური ფორმაა.

შრომის წიგნაკი, vida laboral და საპენსიო დოკუმენტები

ესპანური სოციალური დაზღვევის სისტემა (Seguridad Social) სამუშაო სტაჟს „informe de vida laboral“-ის ფორმით აღრიცხავს, რომელიც ონლაინ გაიცემა და ყველა სამუშაო პერიოდს, დამსაქმებელსა და რეჟიმს (რეჟიმის ჩათვლით „Sistema Especial de Empleados de Hogar“ ოჯახებში დასაქმებულთათვის) შეიცავს. ეს დოკუმენტი ქართულად საქართველოს საპენსიო სააგენტოსთვის ითარგმნება, ხოლო ქართული შრომის წიგნაკი, სტაჟის ცნობა და საბჭოთა პერიოდის დოკუმენტები ესპანურად INSS-ისთვის (სოციალური დაზღვევის ეროვნული ინსტიტუტი), რომელიც უცხოურ სტაჟს ორმხრივი შეთანხმებების ფარგლებში ითვალისწინებს. საბჭოთა დოკუმენტები ხშირად ორენოვანია (ქართული და რუსული), ხელნაწერი და ბეჭდებით, და ნოტარიული დამოწმებისთვის სრულად ითარგმნება, ორივე ენის ჩანაწერების ჩათვლით. ესპანური საპენსიო ტერმინოლოგია („jubilación“, „base reguladora“, „cotización“, „incapacidad permanente“) ქართულ სისტემაში აღწერითად გადმოდის.

მართვის მოწმობა და სატრანსპორტო დოკუმენტები

DGT-ს (Dirección General de Tráfico) ლოგიკა ქართველი მძღოლისთვის ასეთია: ბინადრობის მიღებიდან ექვსი თვე ქართული მოწმობით ტარება შეიძლება, შემდეგ კი ან „canje“ (გაცვლა), თუ ქვეყანასთან ურთიერთაღიარების შეთანხმება მოქმედებს, ან ესპანური გამოცდის ჩაბარება. „Canje“-ს განაცხადში ქართული მოწმობის ორივე მხარე ითარგმნება, ხოლო DGT-ს პროვინციული ოფისი (Jefatura de Tráfico) თარგმანს ესპანელი traductor jurado-სგან ან საკონსულო ლეგალიზაციით ითხოვს, ამიტომ აქ ორეტაპიანი სქემა სტანდარტული გზაა. თარგმანში ქართული კატეგორიები (B, C, D, ქვეკატეგორიებით) ესპანური კლასიფიკაციის (B, C1, C, D1, D) შესატყვისობის შენიშვნით გადმოდის, გაცემისა და მოქმედების თარიღები კი უცვლელად, რადგან DGT მოწმობის „ვადის“ საკითხს განსაკუთრებით ამოწმებს. ლათინურ ამერიკაში (მექსიკა, არგენტინა) მართვის მოწმობა შტატის ან პროვინციის დონეზე გაიცემა და გაცვლის წესები ადგილობრივია. საპირისპირო მიმართულებით ესპანური „permiso de conducir“ საქართველოში მომსახურების სააგენტოში ქართული ნოტარიული თარგმანით იცვლება, ხოლო ესპანური „permiso de circulación“ და „ficha técnica“ საქართველოში ავტომობილის რეგისტრაციისას ითარგმნება, ITV-ს (ტექდათვალიერების) ჩანაწერების ჩათვლით.

სამედიცინო და სადაზღვევო დოკუმენტების დამოწმება

ესპანურ მიმართულებაზე სამედიცინო დოკუმენტის ნოტარიული დამოწმება ყველაზე ხშირად სამ სცენარში ჩნდება. პირველი ესპანეთში მომუშავე ქართველია, რომელსაც საქართველოში ჩატარებული ოპერაციის ან მკურნალობის დოკუმენტები ესპანური სოციალური დაზღვევისთვის (INSS) სჭირდება: შრომისუუნარობის დადასტურება, „incapacidad temporal“-ის გაგრძელება ან სამედიცინო ხარჯების ანაზღაურება, სადაც ქართული ეპიკრიზი და ანგარიშ-ფაქტურები ესპანურად დამოწმებული თარგმანით წარედგინება. მეორე ინვალიდობის ან დამოკიდებულების ხარისხის დადგენაა ავტონომიური თემის სოციალურ სამსახურში, რომელიც ქართული სამედიცინო-სოციალური ექსპერტიზის დასკვნისა და სრული სამედიცინო ისტორიის თარგმანს ითხოვს და მას საკუთარი პროცენტული სისტემით აფასებს, ქართული ჯგუფის ავტომატური აღიარების გარეშე. მესამე ესპანეთიდან საქართველოში დაბრუნებული პაციენტია, რომლის „informe de alta“, „historia clínica“ და „resolución de grado de discapacidad“ ქართველ ექიმსა და სოციალური მომსახურების სააგენტოს ქართულად, ნოტარიული დამოწმებით სჭირდება. სამივე შემთხვევაში ნოტარიუსი დამოწმებისას სისრულეს ამოწმებს, და ხელნაწერი ესპანური ჩანაწერები, ბეჭდები და ლაბორატორიული ცხრილები სრულად ითარგმნება.

ვინ ასრულებს ესპანურ ნოტარიულ თარგმანს

ნოტარიულად დასამოწმებელ ესპანურ თარგმანს მხოლოდ ის მთარგმნელი ასრულებს, რომელიც კონკრეტულ ნოტარიუსთან ესპანურ-ქართულ წყვილში არის რეგისტრირებული და რომლის კვალიფიკაცია ნოტარიუსმა წინასწარ შეამოწმა. ჩვენი ესპანური ენის მთარგმნელები ესპანეთში ან ლათინურ ამერიკაში სწავლის ან მუშაობის გამოცდილებით არიან და ესპანურ ადმინისტრაციულ ფორმატებს იცნობენ: როგორ იწერება „CERTIFICA“ ბლოკი, როგორ აღიწერება ბეჭედი („sello de tinta con el escudo de Georgia“), როგორ გადმოდის აპოსტილის ათი ველი ესპანურად და როგორ აღინიშნება წაუკითხავი ფრაგმენტი („ilegible“). ეს დეტალები ესპანელი ჩინოვნიკისთვის დოკუმენტის სანდოობის ნიშანია და, ორეტაპიანი სქემის შემთხვევაში, ესპანელ ფიცის დადებულ თარჯიმანსაც უადვილებს მუშაობას.

რა იწვევს უარყოფას ესპანურ უწყებაში

• ქართული ნოტარიული თარგმანი იქ, სადაც Extranjería ან Registro Civil ფიცის დადებულ თარჯიმანს ითხოვდა
• აპოსტილი, რომელიც თარგმანში არ ჩანს, რადგან თარგმანამდე არ იყო დართული
• სახელისა და გვარის ჩაწერა ისე, რომ ესპანური ორგვარიანი სისტემა მამის სახელს მეორე გვარად აღიქვამს
• სამ თვეზე ძველი ნასამართლობის ცნობა ან ექვს თვეზე ძველი ქორწინების უნარიანობის ცნობა
• ბეჭდებისა და უკანა გვერდის ჩანაწერების აღუწერელად დატოვება
• ნიშნების ფურცელში შეფასების შკალის შენიშვნის არარსებობა საშუალო ქულის დეკლარაციისთვის
• ესპანეთის ტერმინოლოგიით მომზადებული თარგმანის წარდგენა მექსიკურ ან არგენტინულ უწყებაში

ვადები, ორგანიზება და მიწოდება

ერთგვერდიანი დოკუმენტის ნოტარიული თარგმანი ერთ სამუშაო დღეში მზადდება, ექსპრეს რეჟიმში 1-2 საათში. აპოსტილი იუსტიციის სახლში ცალკე ვადაა, ხოლო ორეტაპიანი სქემის შემთხვევაში ესპანელი ფიცის დადებული თარჯიმნის ვადა ემატება, ჩვეულებრივ რამდენიმე სამუშაო დღე. მთელი პროცესი ონლაინ იმართება, ხოლო მზა დოკუმენტს ელექტრონულად და კურიერით იღებთ, ესპანეთში მყოფი კლიენტებისთვის საერთაშორისო კურიერით ან საქართველოში მყოფი წარმომადგენლის მეშვეობით. ლათინური ამერიკისთვის დროის სხვაობის (7-10 საათი) გათვალისწინებით კომუნიკაცია ელექტრონულად იმართება. ყველა შეკვეთა კონფიდენციალურობის შეთანხმების ფარგლებში მუშავდება.

ხშირად დასმული კითხვები