არაბული ენის თარჯიმანი თბილისში

„არაბული თარგმანი" ერთი მომსახურება არ არის: ეს ოცზე მეტი ქვეყნის უწყებებია, სადაც ერთი და იგივე დოკუმენტი განსხვავებული წესით მიიღება. საუდის არაბეთი აპოსტილს იღებს, არაბეთის გაერთიანებული საემიროები სრულ საკონსულო ლეგალიზაციას ითხოვს, ეგვიპტე საკუთარ პროცედურას მიჰყვება, მაროკოსა და ტუნისში კი აპოსტილი უკვე მოქმედებს. ჩვენ ვთარგმნით არაბულიდან ქართულად და ქართულიდან არაბულად პირად, სასწავლო, კომერციულ და სამედიცინო დოკუმენტებს, ვამოწმებთ ნოტარიულად და ვგეგმავთ დამოწმების მარშრუტს კონკრეტული ქვეყნისთვის. ეს გვერდი აღწერს, როგორ არის მოწყობილი არაბულენოვანი ქვეყნების დოკუმენტბრუნვის სისტემები, რა განსხვავებაა სალიტერატურო არაბულსა და დიალექტებს შორის, და რომელი დეტალები იწვევს ყველაზე ხშირად უწყების უარს.

აპოსტილი თუ ლეგალიზაცია: ქვეყნების რუკა

არაბულენოვანი ქვეყნები ჰააგის აპოსტილის კონვენციასთან მიმართებით ორ ჯგუფად იყოფა, და ეს პირველი კითხვაა, რომელსაც შეკვეთისას ვსვამთ.

• აპოსტილი საკმარისია: საუდის არაბეთი (2022 წლის დეკემბრიდან), ომანი (2012 წლიდან), ბაჰრეინი (2013 წლიდან), მაროკო (2016 წლიდან), ტუნისი (2018 წლიდან). ამ ქვეყნებისთვის ქართული დოკუმენტი იუსტიციის სახლში აპოსტილს იღებს და მეტი დამოწმება არ სჭირდება
• სრული საკონსულო ლეგალიზაცია: არაბეთის გაერთიანებული საემიროები, კატარი, ქუვეითი, ეგვიპტე, იორდანია, ერაყი, ლიბანი და დანარჩენი ქვეყნები. ქართული დოკუმენტი ჯერ საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროში მოწმდება, შემდეგ შესაბამისი ქვეყნის საელჩოში, ხოლო დანიშნულების ქვეყანაში ხშირად კიდევ ერთი, ადგილობრივი საგარეო უწყების დამოწმება ემატება

მიმართულების შებრუნებისას იგივე რუკა მოქმედებს: საუდის დოკუმენტი აპოსტილით ჩამოდის, საემიროების დოკუმენტი კი საემიროების საგარეო საქმეთა სამინისტროსა და საქართველოს საელჩოს (ან საემიროების საელჩოს თბილისში და საქართველოს საგარეო უწყების) დამოწმებით. კონვენციის წევრობა იცვლება, საუდის არაბეთის შემთხვევა ამის ახალი მაგალითია, ამიტომ ყოველ შეკვეთაზე მიმდინარე სტატუსს ვამოწმებთ და არა დამახსოვრებულ წესს.

საემიროების ლეგალიზაცია ნაბიჯ-ნაბიჯ

არაბეთის გაერთიანებული საემიროები ქართველებისთვის ყველაზე ხშირი არაბულენოვანი დანიშნულებაა: დასაქმება დუბაისა და აბუ-დაბიში, კომპანიის რეგისტრაცია თავისუფალ ზონებში, უძრავი ქონება, სამედიცინო ლიცენზირება. ქართული დოკუმენტის საემიროებისთვის მომზადება ასე მიდის: ნოტარიულად დამოწმებული თარგმანი ან ასლი, საქართველოს საგარეო საქმეთა სამინისტროს დამოწმება, საემიროების საელჩოს დამოწმება თბილისში, და საემიროებში ჩასვლის შემდეგ საგარეო საქმეთა და საერთაშორისო თანამშრომლობის სამინისტროს (MOFAIC) დამოწმება. ამის შემდეგ, თუ დოკუმენტი საემიროების სასამართლოს ან სახელმწიფო უწყებას წარედგინება, არაბული თარგმანი საემიროების იუსტიციის სამინისტროს მიერ ლიცენზირებული იურიდიული მთარგმნელის მიერ უნდა იყოს შესრულებული ან დადასტურებული. ჩვენი არაბული თარგმანი ამ ჯაჭვში სამუშაო და ხშირად საბოლოო ვერსიაა კერძო კომპანიების, დამსაქმებლებისა და თავისუფალი ზონების უმეტესობისთვის, ხოლო სასამართლო დოკუმენტებისთვის საემიროებში ლიცენზირებულ პარტნიორთან ვთანამშრომლობთ.

საუდის არაბეთი აპოსტილის შემდეგ

საუდის არაბეთის შეერთება კონვენციასთან ქართველი კლიენტებისთვის პროცედურის მნიშვნელოვანი გამარტივება იყო: ის, რაც ადრე სამსაფეხურიან ლეგალიზაციას მოითხოვდა, დღეს იუსტიციის სახლის ერთი აპოსტილით სრულდება. თუმცა საუდის უწყებები არაბულ თარგმანს კვლავ ითხოვენ, და დასაქმებისთვის (განსაკუთრებით სამედიცინო და საინჟინრო სფეროში) დიპლომის დამატებით ვერიფიკაციას სპეციალიზებული სისტემებით, სადაც უნივერსიტეტი პირდაპირ ადასტურებს დოკუმენტის ნამდვილობას. ჩვენ ვამზადებთ დიპლომის, დანართისა და გამოცდილების ცნობების არაბულ თარგმანს, ვურთავთ აპოსტილს დედანზე და კლიენტს ვურჩევთ, ვერიფიკაციის პროცესი თარგმანის პარალელურად დაიწყოს, რადგან ის თვეებს მოითხოვს.

სალიტერატურო არაბული და დიალექტები

დოკუმენტები ყველა არაბულ ქვეყანაში თანამედროვე სალიტერატურო არაბულით (ფუსჰა) იწერება, და წერილობითი თარგმანი სწორედ მასზე კეთდება; ეს ის ენაა, რომელსაც ერაყელი მოსამართლე და მაროკოელი ნოტარიუსი ერთნაირად კითხულობს. ზეპირი კომუნიკაცია კი დიალექტებზე მიდის, რომლებიც ერთმანეთისგან ხშირად ურთიერთგაუგებრობამდე განსხვავდება: ყურის, ეგვიპტური, ლევანტური და მაღრიბული დიალექტები სხვადასხვა ლექსიკას, გამოთქმასა და გრამატიკულ ჩვევებს იყენებს. ჩვენთვის ეს ნიშნავს, რომ წერილობით თარგმანზე ფუსჰას მცოდნე მთარგმნელი მუშაობს, ზეპირ თარგმანზე კი თარჯიმანი კონკრეტული რეგიონის დიალექტის მიხედვით ირჩევა. მაღრიბულ დოკუმენტებში (მაროკო, ალჟირი, ტუნისი) დამატებით ფრანგული ფენაა, და ბევრი ოფიციალური საბუთი ორენოვანია, არაბულ-ფრანგული, რაც თარგმანის დაგეგმვისას ცალკე ითვალისწინება.

რომელი დოკუმენტები ითარგმნება ყველაზე ხშირად

• დასაქმების პაკეტი ყურის ქვეყნებისთვის: დიპლომი, ნიშნების ფურცელი, სამუშაო გამოცდილების ცნობა, ნასამართლობის ცნობა, სამედიცინო ცნობა
• სამედიცინო პერსონალის ლიცენზირების დოკუმენტები დუბაის, აბუ-დაბის, კატარისა და საუდის ჯანდაცვის რეგულატორებისთვის
• ქორწინების, დაბადებისა და განქორწინების მოწმობები ოჯახის გაერთიანებისა და ბინადრობისთვის
• კომპანიის სადამფუძნებლო დოკუმენტები თავისუფალ ზონებსა და მატერიკულ რეგისტრაციაში, სავაჭრო რეესტრის ამონაწერი (სიჯილ თიჯარი)
• მინდობილობა (ვაქალა) ქონების, კომპანიის ან სასამართლო წარმომადგენლობისთვის
• არაბულენოვანი სტუდენტების საბუთები საქართველოს უნივერსიტეტებში ჩასარიცხად: ერაყიდან, იორდანიიდან, ეგვიპტიდან, სირიიდან
• ყურის ინვესტორების დოკუმენტები საქართველოში უძრავი ქონებისა და ბიზნესის რეგისტრაციისთვის
• ეპიკრიზი და კვლევის შედეგები საქართველოსა და არაბულ ქვეყნებს შორის მკურნალობის გასაგრძელებლად

საელჩოები თბილისში და საქართველოს წარმომადგენლობები არაბულ ქვეყნებში

თბილისში მუშაობს არაბეთის გაერთიანებული საემიროების, საუდის არაბეთის, კატარის, ქუვეითის, ეგვიპტისა და ერაყის საელჩოები, რომელთა საკონსულო განყოფილებები ლეგალიზაციასა და ვიზების საკითხებს განიხილავს; საქართველოს კი საელჩოები აქვს აბუ-დაბიში, რიადში, დოჰაში, ქუვეითში, კაიროსა და სხვა დედაქალაქებში. თითოეულ საელჩოს საკუთარი მოთხოვნები აქვს დოკუმენტის ფორმაზე: ზოგი ითხოვს, რომ არაბული თარგმანი ლეგალიზაციამდე უკვე იყოს დაკინძული, ზოგი ჯერ დედანს ამოწმებს და თარგმანს დანიშნულების ქვეყანაში ტოვებს. ამ განსხვავებებს ვიცნობთ და ლეგალიზაციის მარშრუტს კონკრეტული საელჩოს პრაქტიკის მიხედვით ვგეგმავთ, კლიენტს კი ვურჩევთ, საბოლოო მიმღები უწყების წერილობით მოთხოვნას წინასწარ გავეცნოთ.

არაბული სახელები: ოთხი კომპონენტი და ტრანსლიტერაცია

არაბული სახელი ჩვეულებრივ ოთხკომპონენტიანია: საკუთარი სახელი, მამის სახელი, პაპის სახელი და საგვარეულო ან ტომობრივი სახელი, ხშირად „ბინ" ან „ალ-" ელემენტებით. ქართული დოკუმენტების სისტემა სამ ველს იცნობს, სახელს, გვარსა და მამის სახელს, და თარგმანში არაბული სტრუქტურა ქართულ ველებში ისე უნდა განაწილდეს, რომ პასპორტის ლათინურ სტრიქონს ემთხვეოდეს და ყველა დოკუმენტში ერთნაირი იყოს. ლათინური ტრანსლიტერაცია არაბული ქვეყნების მიხედვით განსხვავდება (Mohammed, Muhammad, Mohamed ერთი და იგივე სახელია სამ ქვეყანაში), ამიტომ თარგმანში მხოლოდ პასპორტის ვერსიას ვიყენებთ; ქართული ტრანსკრიფცია კი ერთი კლიენტის ყველა დოკუმენტში იდენტურია. ქართული სახელი არაბულად პირიქით გადადის: არაბული დამწერლობა ხმოვნებს ხშირად არ აღნიშნავს, და ქართული „ბერიძე" არაბულად ისე უნდა ჩაიწეროს, რომ არაბი ჩინოვნიკი მას პასპორტის ლათინურ ფორმასთან დააკავშიროს.

ჰიჯრის კალენდარი, ციფრები და დამწერლობა

საუდის არაბეთის ოფიციალური დოკუმენტები მთვარის ჰიჯრის კალენდარს (უმ ალ-ყურა) იყენებს, სხვა არაბული ქვეყნები გრიგორიანულს ან ორივეს პარალელურად; თარგმანში ჰიჯრის თარიღი გრიგორიანულში გადადის ზუსტი ალგორითმით, ორიგინალის ფრჩხილებში შენარჩუნებით, რადგან მთვარის კალენდარი გრიგორიანულთან ყოველწლიურად თერთმეტი დღით იძვრის და მიახლოებითი კონვერტაცია დაბადების თარიღს პასპორტთან შეუსაბამოს ხდის. ციფრები აღმოსავლეთ არაბულ ქვეყნებში აღმოსავლური არაბული ფორმითაა (٠١٢٣), მაღრიბში ჩვეულებრივი, და ორივე ჩვეულებრივ ციფრებში გადადის. მარჯვნიდან მარცხნივ დამწერლობა დაკინძვისა და გვერდების ნუმერაციის საკითხსაც ქმნის, რომელსაც ნოტარიულ დამოწმებამდე ვამოწმებთ, რათა ლეგალიზაციისას საელჩომ გვერდების რიგი არ დააბრუნოს.

არაბულენოვანი სტუდენტები საქართველოს უნივერსიტეტებში

თბილისის სახელმწიფო სამედიცინო უნივერსიტეტი და კერძო სამედიცინო სასწავლებლები ერაყელ, იორდანიელ, ეგვიპტელ და სირიელ სტუდენტებს ინგლისურენოვან პროგრამებზე იღებენ, და ჩარიცხვის პაკეტში არაბულენოვანი სკოლის ატესტატი, ნიშნები და ზოგჯერ წინა უნივერსიტეტის ამონაწერი ქართულად ან ინგლისურად ითარგმნება. ერაყული და სირიული დოკუმენტების შემთხვევაში ლეგალიზაცია განსაკუთრებით რთულია, რადგან საელჩოების ქსელი შეზღუდულია და დოკუმენტი ხშირად მესამე ქვეყნის გავლით მოდის; ჩვენ ვთარგმნით და ვამოწმებთ იმას, რაც ლეგალიზაციით ჩამოდის, და კლიენტს პირდაპირ ვეუბნებით, რომ ლეგალიზაციის გარეშე დოკუმენტს უწყება არ მიიღებს. საპირისპირო მიმართულებით ქართველი სტუდენტების რაოდენობა არაბულ ქვეყნებში მცირეა, მაგრამ არაბისტიკის სტუდენტები, რომლებიც ეგვიპტის, იორდანიისა და მაროკოს უნივერსიტეტებში ენობრივ სტიპენდიებს იღებენ, პაკეტს ჩვენთან ამზადებენ.

ყურის ინვესტორები და ტურისტები საქართველოში

ბოლო წლებში ყურის ქვეყნებიდან ტურისტული ნაკადი და ინვესტიციები საქართველოში მკვეთრად გაიზარდა: პირდაპირი რეისები დუბაიდან, დოჰადან, რიადიდან და ქუვეითიდან, საემიროებთან ეკონომიკური პარტნიორობის შეთანხმება, ყურის ინვესტორების პროექტები უძრავ ქონებასა და სასტუმრო ბიზნესში. ეს ორი ტიპის თარგმანს ქმნის: ინვესტორის დოკუმენტები (კომპანიის საბუთები, მინდობილობა, საბანკო ცნობები) საქართველოს რეესტრისა და ბანკებისთვის, ლეგალიზაციითა და ნოტარიულად დამოწმებული ქართული თარგმანით, და ლოკალიზაცია ყურის ტურისტისთვის: სასტუმროს, რესტორნის, კლინიკისა და ტურისტული კომპანიის მასალები არაბულად, სადაც ჰალალ კვების, ოჯახური სივრცისა და კონფიდენციალურობის მოლოდინი ყურის სტუმრის კულტურულ ნორმებს უნდა შეესაბამებოდეს.

ბიზნეს დოკუმენტები: ორენოვანი ხელშეკრულება და არაბულის უპირატესობა

საემიროებსა და საუდის არაბეთში ხელშეკრულება ორ ენაზე, არაბულად და ინგლისურად, სტანდარტული პრაქტიკაა, და ბევრ იურისდიქციაში სასამართლო დავისას არაბული ვერსია უპირატესია კანონით, მიუხედავად იმისა, რას ამბობს ხელშეკრულება. ქართველი კომპანიისთვის ეს ნიშნავს, რომ არაბული ვერსიის ხარისხი დავის შემთხვევაში გადამწყვეტია, და ჩვენ ორენოვან ხელშეკრულებას ორი მშობლიურენოვანი რედაქტორი და იურისტი ამოწმებს, ტერმინოლოგიური თანმიმდევრობის ცხრილით. ისლამური ფინანსების ტერმინოლოგია (მურაბაჰა, იჯარა, სუქუქი) ცალკე ცოდნაა, რომელიც ბანკებთან და საინვესტიციო ფონდებთან ურთიერთობისას სჭირდებათ, ხოლო თავისუფალი ზონების რეგისტრაციის დოკუმენტები (DMCC, JAFZA, ADGM, კატარის ფინანსური ცენტრი) საკუთარი შაბლონებით მიდის, რომლებსაც ვიცნობთ.

ვინ თარგმნის: არაბისტიკის სკოლა და მშობლიურენოვანი რედაქტორი

არაბული ენის კვალიფიციური მთარგმნელები საქართველოში თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტისა და აღმოსავლეთმცოდნეობის ინსტიტუტის არაბისტიკის სკოლიდან, არაბულ ქვეყნებში ნასწავლი ან ნამუშევარი ქართველებიდან და საქართველოში მცხოვრები არაბულენოვანი სპეციალისტებიდან მოდიან. ნოტარიულად დასამოწმებელ თარგმანზე მხოლოდ ნოტარიუსთან არაბულ-ქართულ წყვილში რეგისტრირებული მთარგმნელი მუშაობს, ხოლო ქართულიდან არაბულად თარგმანს ყოველთვის მშობლიურენოვანი რედაქტორი ამოწმებს, რომელიც კონკრეტული ქვეყნის ადმინისტრაციულ ტერმინოლოგიას იცნობს: საემიროების, საუდის, ეგვიპტისა და მაროკოს უწყებები ერთსა და იმავე ცნებას ხშირად სხვადასხვა ტერმინით აღნიშნავენ.

ეგვიპტე, იორდანია და ლევანტი: სხვა ლოგიკა, სხვა უწყებები

ყურის ქვეყნების გარდა არაბული მიმართულების მნიშვნელოვანი ნაწილი ეგვიპტე, იორდანია და ლევანტის ქვეყნებია, სადაც დოკუმენტბრუნვის ლოგიკა განსხვავებულია. ეგვიპტის საელჩო თბილისში ლეგალიზაციას საკუთარი წესით ატარებს, ეგვიპტის უწყებები კი დოკუმენტზე ხშირად საგარეო საქმეთა სამინისტროს საკონსულო სამსახურის დამატებით დამოწმებას ითხოვენ; იორდანიის შემთხვევაში ლეგალიზაცია მესამე ქვეყანაში აკრედიტებული საელჩოს გავლით შეიძლება მიდიოდეს. ამ ქვეყნებიდან საქართველოში ძირითადად სტუდენტები, სამედიცინო პერსონალი და მცირე ბიზნესი მოდის, და მათი დოკუმენტები (ეგვიპტური სკოლის ატესტატი, იორდანიის უნივერსიტეტის ამონაწერი, ლიბანური ორენოვანი არაბულ-ფრანგული საბუთები) ყურის შაბლონებისგან განსხვავებული ტერმინოლოგიითაა. ჩვენ ამ განსხვავებებს ვიცნობთ და თარგმანს გამცემი ქვეყნის ადმინისტრაციული ენით ვამუშავებთ, ლეგალიზაციის მარშრუტს კი კონკრეტული საელჩოს პრაქტიკის მიხედვით ვგეგმავთ.

ხელნაწერი, ძველი და დაზიანებული დოკუმენტები

არაბულენოვანი დოკუმენტების ნაწილი ხელნაწერ ჩანაწერებს შეიცავს: სამოქალაქო აქტების ძველი წიგნაკები, ნოტარიული ოფისების ხელნაწერი დანართები, ერაყისა და სირიის ომის პერიოდის დოკუმენტები, რომლებიც დაზიანებულია ან არასრულია, და ისტორიული საბუთები, რომლებიც არაბული ხელნაწერი დამწერლობის (რუქა, ნასხი) წაკითხვას მოითხოვს. ასეთ დოკუმენტს ჯერ ვათვალიერებთ და ვწერთ, რომელი ფრაგმენტი იკითხება ცალსახად და რომელი არა; წაუკითხავი ადგილი თარგმანში შენიშვნით აღინიშნება და არასდროს ივსება ვარაუდით, რადგან ნოტარიულად დამოწმებული თარგმანი დედანთან ერთი-ერთში უნდა იყოს. ხშირად ვურჩევთ, ასეთი დოკუმენტის ნაცვლად გამცემი უწყებიდან ახალი ამონაწერი ან დუბლიკატი მოითხოვოთ, რაც ლეგალიზაციასა და თარგმანს ორივეს ამარტივებს, თუმცა ვიცით, რომ ერაყისა და სირიის შემთხვევაში ეს ყოველთვის შესაძლებელი არ არის, და მაშინ დოკუმენტს იმ სახით ვამუშავებთ, რაც არსებობს.

რას ვერ გავაკეთებთ და სად გირჩევთ სხვა გზას

ვერ დავადებთ აპოსტილს დოკუმენტს, რომელიც საემიროებში, ეგვიპტეში ან კატარში მიდის, რადგან ეს ქვეყნები აპოსტილს არ ცნობენ; ვერ „გავაფორმებთ" საემიროების იუსტიციის სამინისტროს იურიდიულ თარგმანს საქართველოდან, თუმცა ლიცენზირებულ პარტნიორთან ვთანამშრომლობთ; ვერ დავადასტურებთ დიპლომს დამსაქმებლის ვერიფიკაციის სისტემაში, რაც უნივერსიტეტის საქმეა; და ვერ ვთარგმნით ყურის დიალექტზე ჩაწერილ საუბარს ფუსჰას მთარგმნელით, რადგან ეს სხვა კვალიფიკაციაა. ყოველ ასეთ შემთხვევაში ზუსტად გეტყვით, რომელი გზა მუშაობს, და საჭიროებისას პროცესს არაბულ ქვეყანაში პარტნიორთან ჩვენვე ვაკოორდინირებთ.

ვადები და ორგანიზება

სტანდარტული პირადი დოკუმენტის არაბული თარგმანი ნოტარიული დამოწმებით ერთ სამუშაო დღეში მზადდება, ექსპრეს რეჟიმში 1-2 საათში. აპოსტილი იუსტიციის სახლის ვადებით ერთვის, ლეგალიზაცია კი საგარეო საქმეთა სამინისტროსა და შესაბამისი საელჩოს გრაფიკზეა დამოკიდებული და რამდენიმე სამუშაო დღეს მოითხოვს; დოკუმენტს საიტზე ტვირთავთ, თარგმანს ელექტრონულად ან კურიერით იღებთ, ლეგალიზაციისთვის დედანი ფიზიკურად გვჭირდება. ყველა დოკუმენტი კონფიდენციალურობის შეთანხმების ფარგლებში მუშავდება.

ხშირად დასმული კითხვები