ნორვეგიული თარგმანი ნოტარიული დამოწმებით

ნოტარიულად დამოწმებული ნორვეგიული თარგმანი ორ განსხვავებულ სისტემას შორის ხიდია: ქართული სისტემა ბეჭედს, ხელმოწერასა და ნაბეჭდ ფურცელს ენდობა, ნორვეგიული კი ციფრულ იდენტიფიკაციასა და უწყებათა შორის ავტომატურ მონაცემთა გაცვლას. კლიენტი ჩვენთან სწორედ იმ მომენტში მოდის, როცა ეს ორი სამყარო ერთმანეთს ეჯახება: ნორვეგიელი ნოტარიუსი ქართულ საბუთს ვერ კითხულობს, ქართველი ნოტარიუსი ნორვეგიულ PDF-ს ვერ ამოწმებს, UDI-ს კი ხვალ სჭირდება დოკუმენტი, რომელიც ორივესთვის მისაღები იქნება. ამ გვერდზე ვხსნით, რას ადასტურებს ქართველი ნოტარიუსი ნორვეგიულ თარგმანზე, რა ჯაჭვს გადის ნორვეგიული დოკუმენტი საქართველომდე და ქართული ნორვეგიამდე, და რომელ ეტაპზე ხდება ხოლმე ის შეცდომა, რომელიც განაცხადს თვეებით აჩერებს.

რას ადასტურებს ქართველი ნოტარიუსი

ქართული ნოტარიული დამოწმება თარგმანზე მთარგმნელის ხელმოწერის ნამდვილობას ადასტურებს: ნოტარიუსი ამოწმებს, რომ თარგმანი შესრულებულია იმ პირის მიერ, რომელიც მასთან ქართულ-ნორვეგიულ წყვილში მთარგმნელად არის რეგისტრირებული და რომელმაც ხელმოწერით თარგმანის სისწორეზე პასუხისმგებლობა აიღო. ნოტარიუსი თარგმანის შინაარსს არ აფასებს, არც დედნის კანონიერებას ამოწმებს; ის დამოწმებულ თარგმანს დედანთან ან მის ასლთან აკერებს და ბეჭდით ერთიან დოკუმენტად აქცევს. ამ დამოწმებას ორი თვისება აქვს, რაც ნორვეგიის მიმართულებით მნიშვნელოვანია: ის საჯარო აქტია, ამიტომ მასზე აპოსტილი დაერთვის, და ის ქართული ნოტარიატის რეესტრში ფიქსირდება, ამიტომ ნორვეგიულ უწყებას შეუძლია მისი ნამდვილობა გადაამოწმოს, თუ ეჭვი გაუჩნდება.

ნორვეგიული მხარე: ნოტარიუსი სასამართლოში, აპოსტილი Statsforvalteren-თან

ნორვეგიაში ნოტარიუსი ცალკე პროფესია არ არის. სანოტარო მოქმედებებს რაიონული სასამართლოების (tingrett) თანამშრომლები ასრულებენ, ხოლო შპიცბერგენზე გუბერნატორის ოფისი. ნოტარიუსი ხელმოწერასა და ასლის შესაბამისობას ადასტურებს, აპოსტილს კი არა: აპოსტილი Statsforvalteren-ის ფუნქციაა, რომელიც ცალკე ოფისია და ცალკე ვიზიტს ან საფოსტო გზავნილს მოითხოვს. ამიტომ ნორვეგიაში მყოფი ქართველისთვის საკუთარი ხელმოწერის ან ასლის დამოწმება ორნაბიჯიანი პროცედურაა, ხოლო ნორვეგიული სახელმწიფო უწყების მიერ გაცემული დოკუმენტი, ცნობა Skatteetaten-ისგან, სასამართლო გადაწყვეტილება, დიპლომი, ნოტარიუსს ჩვეულებრივ არ სჭირდება და პირდაპირ Statsforvalteren-თან მიდის აპოსტილისთვის. ვინაიდან ორივე ქვეყანა ჰააგის კონვენციის წევრია, საკონსულო ლეგალიზაცია არცერთი მიმართულებით არ არის საჭირო.

რას ითხოვს UDI და რას იღებს პრაქტიკაში

საიმიგრაციო დირექტორატის წესი მარტივად ჟღერს: ნორვეგიულისა და ინგლისურის გარდა სხვა ენაზე შედგენილი დოკუმენტი ავტორიზებული მთარგმნელის მიერ უნდა იყოს თარგმნილი. ქართული ენისთვის ეს წესი ბუნებრივად ვერ სრულდება, რადგან ქართულ-ნორვეგიულ წყვილში სახელმწიფოს მიერ ავტორიზებული მთარგმნელი ნორვეგიაში არ არის. პრაქტიკაში UDI ორ გზას იღებს. პირველი: ქართული დოკუმენტი აპოსტილით და მისი ინგლისური თარგმანი, რომელიც საქართველოში ნოტარიულად დამოწმდა და თავადაც აპოსტილი დაერთო; ეს გზა ყველაზე გამართულია, რადგან ინგლისური ნორვეგიულ ადმინისტრაციაში სრულუფლებიანი სამუშაო ენაა. მეორე: იგივე პაკეტი ნორვეგიული თარგმანით, რომელიც ასევე ქართველი ნოტარიუსის დამოწმებითა და აპოსტილით მიდის. ორივე ვარიანტს ვასრულებთ; არჩევანს კონკრეტული საქმის ტიპი წყვეტს.

ორმაგი აპოსტილი: როდის სჭირდება თარგმანსაც

ხშირი გაუგებრობა ისაა, თუ რომელ დოკუმენტს უნდა ჰქონდეს აპოსტილი: დედანს, თარგმანს, თუ ორივეს. ნორვეგიის მიმართულებით სწორი პასუხი ასეთია: აპოსტილი დედანზეა სავალდებულო, რომ ქართული საბუთი ნორვეგიაში საჯარო დოკუმენტად იქნას აღიარებული, ხოლო ნოტარიულად დამოწმებულ თარგმანზე მეორე აპოსტილი ნორვეგიელ თანამშრომელს იმაში არწმუნებს, რომ ქართველი ნოტარიუსის ბეჭედი ნამდვილია. UDI და HK-dir ხშირად მხოლოდ დედნის აპოსტილითაც კმაყოფილდებიან, სასამართლოები და ზოგიერთი მუნიციპალიტეტი კი თარგმანზეც ითხოვენ. რადგან უარყოფილი განაცხადი თვეების დაკარგვაა, ნორვეგიის მიმართულებით ორივეს ვურჩევთ, თუ კლიენტმა უწყებისგან ზუსტად არ იცის, რომ ერთი კმარა.

ტიპური დოკუმენტები საქართველოდან ნორვეგიაში

• საოჯახო იმიგრაციისთვის: ქორწინების მოწმობა, ბავშვის დაბადების მოწმობა, ცნობა ოჯახური მდგომარეობის შესახებ, განქორწინების დოკუმენტები, ნასამართლობის ცნობა
• სამუშაო ნებართვისთვის: დიპლომი დანართით, სამუშაო გამოცდილების ცნობები, პროფესიული სერტიფიკატები, ქართველი დამსაქმებლის რეკომენდაცია
• სასწავლო ნებართვისთვის: ატესტატი, ბაკალავრის დიპლომი ნიშნების ფურცლით, ფინანსური უზრუნველყოფის ცნობა ბანკიდან
• ქორწინებისთვის ნორვეგიაში: დაბადების მოწმობა, ცნობა ოჯახური მდგომარეობის შესახებ, წინა ქორწინების დასრულების დოკუმენტი
• ჯანდაცვის ავტორიზაციისთვის: სამედიცინო დიპლომი, ინტერნატურის და რეზიდენტურის დოკუმენტები, სასწავლო პროგრამის აღწერა, პრაქტიკის ცნობები
• მემკვიდრეობისა და საოჯახო საქმეებისთვის: ნოტარიული მინდობილობა, გარდაცვალების მოწმობა, სამკვიდრო მოწმობა, სასამართლო გადაწყვეტილებები

ტიპური დოკუმენტები ნორვეგიიდან საქართველოში

• Skatteetaten-ის ცნობები: დაბადების ცნობა, ოჯახური მდგომარეობის ცნობა, საცხოვრებელი ადგილის ცნობა, ამონაწერი მოსახლეობის რეესტრიდან
• ქორწინების მოწმობა (vigselsattest) და Statsforvalteren-ის განქორწინების ან სეპარაციის ნებართვა (skilsmissebevilling, separasjonsbevilling)
• სასამართლოს სამკვიდრო ცნობა (skifteattest) და გაუყოფელი სამკვიდროს ცნობა (uskifteattest) ნორვეგიაში გარდაცვლილი ნათესავის ქონებისთვის
• პოლიციის ცნობა ნასამართლობის შესახებ (politiattest) საქართველოში დასაქმების ან შვილად აყვანის პროცედურისთვის
• ნორვეგიული დიპლომი (vitnemål) და ნიშნების ამონაწერი ქართულ უნივერსიტეტში სწავლის გაგრძელებისთვის ან აღიარებისთვის
• კომპანიის რეგისტრაციის ცნობა (firmaattest) და წესდება ქართველი ნოტარიუსისთვის, როცა ნორვეგიული კომპანია საქართველოში გარიგებას დებს
• NAV-ის გადაწყვეტილებები და საპენსიო ამონაწერები ქართული სასამართლოსთვის ან საპენსიო სააგენტოსთვის

ციფრული ცნობა და ნაბეჭდი აპოსტილი: ნორვეგიის მთავარი სირთულე

ნორვეგიის მიმართულებით ყველაზე მეტ პრობლემას ერთი და იგივე ვითარება ქმნის: ქართველი კლიენტი ნორვეგიულ ცნობას Altinn-იდან ან Digipost-იდან PDF-ის სახით იღებს, საქართველოში ბეჭდავს და ნოტარიუსთან მოაქვს. ქართველ ნოტარიუსს კი უფლება არ აქვს თარგმანი აპოსტილის გარეშე უცხოურ დოკუმენტს დაუკეროს, რადგან ვერ ამოწმებს, ნამდვილი საბუთია თუ არა. სწორი გზა ისაა, რომ ცნობა ჯერ ნორვეგიაშივე გახდეს „ქაღალდის" დოკუმენტი: Skatteetaten-ს ხელმოწერილი და ბეჭდიანი ვერსია მოეთხოვოს, ან ელექტრონული ხელმოწერის მქონე დოკუმენტი Statsforvalteren-მა აპოსტილით დაადასტუროს. ამის შემდეგ ვთარგმნით, გადამოწმების კოდსა და ელექტრონული ხელმოწერის მონაცემებს თარგმანშივე ვასახავთ, და ნოტარიუსი დამოწმებას უპრობლემოდ ასრულებს. ამ თანმიმდევრობას კლიენტს ჯერ კიდევ ნორვეგიაში ყოფნისას ვუხსნით, რომ მეორედ ჩასვლა არ დასჭირდეს.

მინდობილობა საქართველოდან ნორვეგიაში და პირიქით

ნორვეგიაში მცხოვრებ ქართველს საქართველოში ქონების გაყიდვა, სამკვიდროს მიღება ან ბანკში საქმის მოგვარება ხშირად სჭირდება, და ამისთვის ქართველი ნოტარიუსის სტანდარტების მინდობილობა უნდა შედგეს. ორი გზა არსებობს. პირველი: ნორვეგიულ ენაზე ან ინგლისურად შედგენილი მინდობილობა, რომელსაც tingrett-ის ნოტარიუსი ხელმოწერას უმოწმებს, Statsforvalteren აპოსტილს ურთავს, ხოლო ჩვენ ქართულად ვთარგმნით და ნოტარიულად ვამოწმებთ; აქ რისკი ისაა, რომ ნორვეგიელი ნოტარიუსი ტექსტს არ ამოწმებს და ქართველი ნოტარიუსი შემდეგ უფლებამოსილებას ვერ ამოიკითხავს. მეორე, უფრო საიმედო გზა: მინდობილობის ტექსტს წინასწარ ქართული მოთხოვნებით ვადგენთ, ორენოვნად, კლიენტი მას ნორვეგიაში აწერს ხელს და ამოწმებს, საქართველოში კი მხოლოდ თარგმანის ნოტარიული დამოწმება რჩება. საპირისპირო მიმართულებით ქართული მინდობილობა ნორვეგიელი ადვოკატისთვის ან ბანკისთვის ინგლისურად ან ნორვეგიულად მზადდება, აპოსტილითა და დამოწმებული თარგმანით.

ნაბიჯ-ნაბიჯ: საოჯახო იმიგრაციის პაკეტი

ყველაზე ხშირი ნორვეგიული შეკვეთა ქართველი მეუღლის ან შვილის ნორვეგიაში გადასაყვანი პაკეტია, და მისი თანმიმდევრობა ასეთია. პირველ დღეს კლიენტი ქართული დოკუმენტების სკანებს გვიგზავნის და ვადგენთ სიას, რას ითხოვს UDI ამ კონკრეტულ საქმეში; ქორწინების მოწმობა და ბავშვის დაბადების მოწმობა თითქმის ყოველთვის, ნასამართლობის ცნობა და ოჯახური მდგომარეობის ცნობა საქმის მიხედვით. მეორე ნაბიჯი დედნების აპოსტილია იუსტიციის სახლში, რასაც ჩვენ ვასრულებთ. მესამე თარგმანია, ინგლისურად ან ნორვეგიულად, სადაც სახელების ლათინური ჩანაწერი ორივე მეუღლის პასპორტთან მოწმდება, რადგან UDI პასპორტსა და მოწმობას შორის ერთი ასოს განსხვავებას ხშირად უკან აბრუნებს. მეოთხე ნოტარიული დამოწმება და თარგმანზე მეორე აპოსტილია. მეხუთე სკანირება, რომ განმცხადებელმა პაკეტი UDI-ს პორტალზე ატვირთოს, და დედნების გადაცემა კლიენტისთვის, რადგან ნორვეგიის პოლიცია ან საელჩო დედნების ჩვენებას მოგვიანებით ითხოვს. სრული პაკეტი აპოსტილებით ჩვეულებრივ 3–5 სამუშაო დღეშია მზად.

საგანმანათლებლო დოკუმენტების დამოწმება ნორვეგიისთვის

დიპლომის თარგმანი ნორვეგიისთვის ერთ განსხვავებას ითხოვს: HK-dir და უნივერსიტეტები დიპლომთან ერთად ნიშნების ფურცელს ითხოვენ, ხოლო ჯანდაცვის დირექტორატი სასწავლო პროგრამის აღწერასაც, რომელიც ხშირად ათობით გვერდია. ნოტარიული დამოწმება თითოეულ დოკუმენტზე ცალკე კეთდება, ამიტომ კლიენტს ვურჩევთ, სასწავლო პროგრამის აღწერა უნივერსიტეტისგან ერთ ხელმოწერილ დოკუმენტად გამოითხოვოს და არა ცალკეული ცნობებით. ქართული ნიშნები თარგმანში უცვლელი რჩება, ხოლო ქართული შკალის განმარტება, გამსვლელი ზღვრითა და კრედიტების სისტემით, თარგმანს შენიშვნის სახით ერთვის. ნორვეგიული დიპლომი საქართველოსთვის საპირისპირო გზას გადის: Statsforvalteren-ის აპოსტილი, შემდეგ ჩვენი ქართული თარგმანი A–F შკალის განმარტებით და ნოტარიული დამოწმება.

კორპორატიული პაკეტები: ნორვეგიული კომპანია ქართველ ნოტარიუსთან

როცა ნორვეგიული კომპანია საქართველოში შვილობილს აფუძნებს, წილს ყიდულობს ან უძრავ ქონებას იძენს, ქართველი ნოტარიუსი მისგან სამ რამეს ითხოვს: რეგისტრაციის დამადასტურებელ დოკუმენტს, წესდებას და იმის დადასტურებას, ვის აქვს კომპანიის სახელით ხელმოწერის უფლება. ნორვეგიულ სისტემაში ამ სამივეს ბრიონოისუნის რეესტრების ამონაწერი (firmaattest) ფარავს, სადაც ხელმოწერის უფლება (signatur) და პროკურა (prokura) ცალკე სტრიქონებადაა ჩაწერილი. თარგმანში ეს ორი ცნება მკაფიოდ განვასხვავებთ, რადგან ქართველი ნოტარიუსისთვის პროკურისტის უფლებამოსილება ხელმოწერის უფლებისგან განსხვავებულ საზღვრებს გულისხმობს. ამონაწერს Statsforvalteren-ის აპოსტილი სჭირდება, და კლიენტს ვურჩევთ, ის ნორვეგიულ ბეჭდიან ვერსიად გამოითხოვოს, არა Altinn-ის ავტომატურ PDF-ად.

ტრანსლიტერაცია ნოტარიულ თარგმანში

ნოტარიულ თარგმანში სახელი ცვლილებას ვერ იტანს: ერთი ასოს განსხვავება პასპორტსა და თარგმანს შორის ნორვეგიულ უწყებას ორი სხვადასხვა პირის ეჭვს უჩენს. ამიტომ ქართული სახელი ინგლისურ ან ნორვეგიულ თარგმანში მხოლოდ პასპორტის ლათინური ჩანაწერით მიდის, ხოლო ნორვეგიული სახელი ქართულ თარგმანში იმ ფორმით, რომელიც ამ პირის ადრინდელ ქართულ დოკუმენტებში უკვე გამოყენებულია. ახალი კლიენტისთვის ფორმას ნორვეგიული გამოთქმით ვირჩევთ და შეკვეთის ბარათში ვაფიქსირებთ, რომ მომდევნო შეკვეთებში იგივე მთარგმნელმა თუ სხვამ ერთნაირად დაწეროს. შუა სახელი (mellomnavn) ცალკე ველად რჩება; ქართველი ნოტარიუსი დამოწმებაში იმ სახელს წერს, რომელიც თარგმანშია, ამიტომ თანმიმდევრობა დედნისა უნდა იყოს.

ნოტარიული დამოწმება თუ სააგენტოს ბეჭედი

ზოგიერთი ნორვეგიელი ადრესატი, კერძოდ კერძო დამსაქმებელი, უნივერსიტეტის მისაღები კომისია ან ბანკი, ნოტარიულ დამოწმებას არ ითხოვს და მთარგმნელობითი სააგენტოს ბეჭდითა და მთარგმნელის ხელმოწერილი განცხადებით კმაყოფილდება. ეს ვარიანტი უფრო სწრაფია, და მას ვასრულებთ, როცა კლიენტმა ადრესატისგან ზუსტად იცის, რომ საკმარისია. მაგრამ ერთი წესი უცვლელია: სახელმწიფო უწყება, UDI, Skatteetaten, სასამართლო, Helsedirektoratet, HK-dir, სააგენტოს ბეჭედს არ ენდობა, და მათთვის მხოლოდ ნოტარიული დამოწმება აპოსტილით მიდის. თუ ეჭვია, ნოტარიულს ვურჩევთ: სააგენტოს ბეჭდიან თარგმანს მოგვიანებით ნოტარიულად „გადაკეთება" ვერ მოხერხდება, თავიდან უნდა დამოწმდეს.

სამედიცინო დოკუმენტების ნოტარიული თარგმანი

ნორვეგიის მიმართულებით სამედიცინო დოკუმენტების ნოტარიული თარგმანი ორ შემთხვევაში სჭირდებათ: ავტორიზაციისთვის, სადაც განათლების დოკუმენტებზეა საუბარი, და პაციენტის საქმისთვის, სადაც ეპიკრიზი, გამოკვლევის შედეგები ან შრომისუუნარობის ცნობა NAV-ს, სადაზღვევო კომპანიას ან ნორვეგიულ კლინიკას მიეწოდება. მეორე ტიპში ნოტარიული დამოწმება იშვიათად არის საჭირო, კლინიკები ჩვეულებრივ დამოწმებული თარგმანით კმაყოფილდებიან, მაგრამ NAV-ისა და სასამართლოსთვის, სადაც შრომისუუნარობის ან პაციენტის ზიანის საქმე იხილება, ნოტარიული ფორმა სავალდებულო ხდება. საპირისპირო მიმართულებით ნორვეგიული ეპიკრიზი ქართული სასამართლოსთვის ან სადაზღვევო კომპანიისთვის ასევე ნოტარიულად მოწმდება. ორივე შემთხვევაში კონფიდენციალურობის ხელშეკრულება სტანდარტულია.

ცნობების ვადა: რას ვთარგმნით ბოლოს

ნორვეგიული უწყებები ცნობებს „ახალს" ითხოვენ, და ეს სიტყვა კონკრეტულ ვადებს ნიშნავს: ნასამართლობის ცნობა და ოჯახური მდგომარეობის ცნობა, როგორც წესი, გაცემიდან სამი-ექვსი თვის განმავლობაში მიიღება, prøvingsattest-ისთვის წარდგენილი დოკუმენტები კი ოთხთვიან ფანჯარაში უნდა ჩაეტიოს. ამიტომ პაკეტს ისე ვგეგმავთ, რომ დიპლომი და ქორწინების მოწმობა, რომლებსაც ვადა არ აქვთ, პირველ რიგში ითარგმნოს, ცნობები კი ბოლოს, განაცხადის წარდგენამდე რამდენიმე დღით ადრე გამოითხოვოს და ითარგმნოს. ეს პატარა თანმიმდევრობა ხშირად ერთ სრულ ხელახალ ციკლს ზოგავს.

რა ხდება, თუ თარგმანი უკვე უარყვეს

კლიენტების ნაწილი ჩვენთან უარყოფილი პაკეტით მოდის, და უარის მიზეზები თითქმის ყოველთვის ერთი და იგივეა: აპოსტილი აკლია დედანს ან თარგმანს; ციფრული ცნობა ითარგმნა ნაბეჭდი ორიგინალის გარეშე; სახელი პასპორტს არ ემთხვევა; ნიშნების ფურცელი ან სასწავლო პროგრამის აღწერა არ ახლდა; ან ნორვეგიულად თარგმნა იმ მთარგმნელმა, რომელიც ქართველ ნოტარიუსთან რეგისტრირებული არ იყო, და დამოწმება ფორმალურად ვერ განხორციელდა. ასეთ შემთხვევაში ჯერ უწყების წერილს ვკითხულობთ, რომ ზუსტად გავიგოთ, რა უარყვეს, შემდეგ მხოლოდ იმ ნაწილს ვასწორებთ, რომელიც ხარვეზიანია, და არა მთელ პაკეტს. თუ თარგმანი შინაარსობრივად სწორია და მხოლოდ დამოწმების ფორმა აკლია, ხელახლა თარგმნა არ არის საჭირო.

პროცესი და ვადები

შეკვეთა სკანით ან ფოტოთი იწყება, დისტანციურად, ნორვეგიიდანაც: სახელების ლათინური ჩანაწერისთვის პასპორტის გვერდსაც ვითხოვთ. ვადებს წინასწარ ვწერთ: სტანდარტული პირადი დოკუმენტი, მოწმობა ან ცნობა, თარგმანითა და ნოტარიული დამოწმებით 1 სამუშაო დღეშია მზად, ექსპრესით 1-2 საათში; აპოსტილი იუსტიციის სახლში ცალკე ვადაა, ჩვეულებრივ 1-5 სამუშაო დღე, დაჩქარებული სერვისით უფრო სწრაფად. საოჯახო იმიგრაციის სრული პაკეტი აპოსტილებით 3-5 სამუშაო დღეს იკავებს, ჯანდაცვის ავტორიზაციის პაკეტი სასწავლო პროგრამის აღწერით მოცულობის მიხედვით, ჩვეულებრივ ერთ-ორ კვირას. მზა დოკუმენტებს ოფისში გასცემთ, კურიერით ვაგზავნით თბილისში ან საერთაშორისო ფოსტით ნორვეგიაში, ხოლო სკანირებულ ვერსიას პორტალზე ასატვირთად იმავე დღეს.

ხშირად დასმული კითხვები