ლატვიური ენის თარგმნა ნოტარიული დამოწმებით

ნოტარიულად დამოწმებული ლატვიური თარგმანი ორ სიტუაციაში ხდება საჭირო: როცა ლატვიაში გაცემული საბუთი საქართველოს სახელმწიფო უწყებაში, სასამართლოში, ბანკში ან ნოტარიუსთან წარედგინება, და როცა ქართული საბუთი ლატვიის მოქალაქეობისა და მიგრაციის საქმეთა სამმართველოში (PMLP), საწარმოთა რეესტრში, სასამართლოში, ლატვიელ ნაფიც ნოტარიუსთან ან მოქალაქეობის აქტების რეგისტრაციის განყოფილებაში (dzimtsarakstu nodaļa) მიდის. ორივე შემთხვევაში ორი სხვადასხვა დამოწმების სისტემა ერთმანეთს უნდა შეხვდეს, და ეს გვერდი სწორედ ამ შეხვედრის წესებს აღწერს.

ლატვიური სისტემა: დადგენილება №291 და ნაფიცი ნოტარიუსი

ლატვიაში ნაფიცი მთარგმნელის ინსტიტუტი არ არსებობს. თარგმანის ოფიციალურობას მინისტრთა კაბინეტის 2000 წლის 22 აგვისტოს დადგენილება №291 არეგულირებს: მთარგმნელი თარგმანის ბოლო გვერდზე, ტექსტის შემდეგ, დამოწმების ჩანაწერს აკეთებს, რომელიც შეიცავს დიდი ასოებით დაწერილ სიტყვებს „TULKOJUMS PAREIZS“, მთარგმნელის სახელს, გვარს და პირად კოდს, ხელმოწერას, დამოწმების ადგილსა და თარიღს. ამ ჩანაწერით მთარგმნელი კანონით გათვალისწინებულ პასუხისმგებლობას იღებს თარგმანის სისწორეზე. თუ დოკუმენტი განსაკუთრებულ სანდოობას მოითხოვს (ნოტარიული გარიგება, სასამართლო, ზოგიერთი სახელმწიფო რეესტრი), მთარგმნელის ხელმოწერას ლატვიელი ნაფიცი ნოტარიუსი (zvērināts notārs) ადასტურებს. ლატვიაში ნოტარიუსი, ადვოკატი და სასამართლო აღმასრულებელი „ნაფიც“ პროფესიებად იწოდება, და ეს ტერმინი ქართულ თარგმანში უცვლელად უნდა გადავიდეს, რადგან ის კონკრეტულ სამართლებრივ სტატუსს აღნიშნავს.

2019 წლის 1 ივლისიდან ლატვიაში აპოსტილს სწორედ ნაფიცი ნოტარიუსები გასცემენ. ნოტარიუსი დოკუმენტს ქაღალდზე აპოსტილს ურთავს ან ელექტრონულ აპოსტილს ქმნის, რომელიც ლატვიის ნაფიც ნოტარიუსთა საბჭოს რეესტრში ონლაინ მოწმდება. ლატვიელი ნოტარიუსი აპოსტილს ლატვიის სახელმწიფო უწყების, სასამართლოს, ნოტარიუსის ან სხვა ოფიციალური პირის ხელმოწერასა და ბეჭედზე დებს; კერძო დოკუმენტს (მინდობილობა, თანხმობა, განცხადება) ჯერ ნოტარიული დამოწმება სჭირდება, შემდეგ აპოსტილი, და ეს ორივე ერთ ვიზიტში სრულდება.

ქართული სისტემა და ის, სად ხვდება ლატვიურს

საქართველოში ნოტარიუსი თარგმანზე რეგისტრირებული მთარგმნელის ხელმოწერის ნამდვილობას ადასტურებს, და თარგმანი ლატვიურ-ქართულ წყვილში მის რეესტრში აღრიცხულმა მთარგმნელმა უნდა შეასრულოს. ასეთი მთარგმნელი საქართველოში ცოტაა, და ბაზარზე გავრცელებული პრაქტიკაა ლატვიური საბუთის რუსულის ან ინგლისურის გავლით თარგმნა; ჩვენ ლატვიურიდან უშუალოდ ვთარგმნით და დამოწმება სწორედ ლატვიურის მთარგმნელის ხელმოწერას ეხება. ლატვიის მიმართულებით ეს ნოტარიული თარგმანი იუსტიციის სახლში აპოსტილს იღებს, და ლატვიური უწყება მას იმ კატეგორიაში ათავსებს, რომელსაც ლატვიური ინსტრუქციები „notariāli apliecināts tulkojums“-ს, ნოტარიულად დამოწმებულ თარგმანს, უწოდებს. ლატვიაში ქართული ენის მთარგმნელი, რომელიც დადგენილება №291-ის ფორმატით მუშაობს, თითქმის არ არსებობს, ამიტომ ლატვიური მხარეც ხშირად ამ გზას ურჩევს ქართველ განმცხადებელს.

რომელი ლატვიური დოკუმენტი ითხოვს ნოტარიულ თარგმანს საქართველოში

• დაბადების, ქორწინებისა და გარდაცვალების მოწმობა (dzimšanas, laulības, miršanas apliecība) ლატვიის მოქალაქეობის აქტების რეგისტრაციის განყოფილებიდან.
• ცნობა ქორწინების დაბრკოლების არარსებობის შესახებ, საქართველოში ლატვიელ მოქალაქესთან ქორწინებისთვის.
• საწარმოთა რეესტრის ამონაწერი, statūti, valde-ს გადაწყვეტილებები, საქართველოში ფილიალის ან შვილობილი კომპანიის დაფუძნებისთვის.
• სასამართლო გადაწყვეტილებები (tiesas spriedums) და განჩინებები (lēmums) განქორწინებაზე, მეურვეობასა და ალიმენტზე.
• ნაფიცი ნოტარიუსის აქტები: pilnvara (მინდობილობა), mantojuma apliecība (მემკვიდრეობის მოწმობა), უძრავი ქონების ხელშეკრულებები.
• ლატვიური დიპლომი და diploma pielikums RSU-დან, LU-დან, RTU-დან, საქართველოში აღიარებისთვის.
• ცნობა ნასამართლობის შესახებ (izziņa par sodāmību) სასჯელთა რეესტრიდან.
• PMLP-ის გადაწყვეტილებები ბინადრობის ნებართვისა და მოქალაქეობის შესახებ.

ქართული საბუთები ლატვიისთვის: ვის რა ენაზე და რა ფორმით

ლატვიის სახელმწიფო ენის კანონი სახელმწიფო უწყებებთან ურთიერთობის ენად ლატვიურს ადგენს, და ეს ლატვიას ესტონეთისგან განასხვავებს: PMLP, საწარმოთა რეესტრი, სასამართლო და მოქალაქეობის აქტების განყოფილება, როგორც წესი, ლატვიურ თარგმანს ითხოვენ, ინგლისურს კი გამონაკლისის სახით ან საერთოდ არა. უნივერსიტეტების ინგლისურენოვანი პროგრამები, კერძო კომპანიები და ბანკები ინგლისურ დოკუმენტებს იღებენ. ამიტომ ლატვიის მიმართულებით პირველი კითხვა ისევ მიმღებია: PMLP-ის ბინადრობის ნებართვისთვის ქართული დაბადების მოწმობა, ნასამართლობის ცნობა და დიპლომი აპოსტილითა და ლატვიური ნოტარიული თარგმანით მოითხოვება; RSU-ს განაცხადისთვის იგივე დიპლომი ინგლისურად კმარა; ლატვიელ ნოტარიუსთან ქართული მინდობილობა ლატვიურად უნდა იყოს, აპოსტილითა და ნოტარიული დამოწმებით. ლატვიური თარგმანის შემთხვევაში სახელების ლატვიური ფორმა ცალკე ეტაპია, რომელსაც ქვემოთ ვხსნით.

სახელი ლატვიურ ნოტარიულ თარგმანში: კანონი და პრაქტიკა

ლატვიური კანონმდებლობით ოფიციალურ დოკუმენტში პირადი სახელი ლატვიური ორთოგრაფიით, ლატვიური გამოთქმის შესაბამისად და სქესისა და ბრუნვის დაბოლოებით იწერება, ხოლო ორიგინალი (პასპორტისეული) ფორმა ცალკე ფიქსირდება. ამ წესს სახელმწიფო ენის ცენტრი (Valsts valodas centrs) ზედამხედველობს და დავის შემთხვევაში დასკვნას გასცემს. ქართული სახელი ლატვიურად ისე „გადაიწერება“, როგორც ლატვიელი მას წაიკითხავს: ჩ არის č, შ არის š, ჟ არის ž, ხ ხშირად h, ხოლო დაბოლოება სქესის მიხედვით ემატება. თარგმანში ორივე ფორმას ვწერთ: ლატვიურ ფორმას ტექსტში, პასპორტისეულს ფრჩხილებში ან ცალკე შენიშვნაში, ზუსტად ისე, როგორც ლატვიური ბინადრობის ბარათი აკეთებს. ეს გადამწყვეტია, რადგან PMLP განაცხადს, სადაც სახელი ლატვიური ფორმის გარეშეა, ხშირად შესასწორებლად აბრუნებს, ხოლო ბანკი ან უნივერსიტეტი, პირიქით, პასპორტისეულ ფორმას ეძებს. საპირისპირო მიმართულებით ლატვიური დოკუმენტიდან ქართულ თარგმანში ქართველი პირის სახელს პასპორტისებურად ვაღდგენთ და ლატვიურ ფორმას განმარტებით ვურთავთ, რომ ქართული უწყება Davids Beridze-სა და დავით ბერიძეს ერთ პიროვნებად აღიაროს.

აპოსტილი დედანზე თუ თარგმანზე

ლატვიური უწყებები, ჩვენი გამოცდილებით, აპოსტილს პირველ რიგში ქართულ დედანზე ელოდებიან, ხოლო თარგმანი, რომელიც საქართველოში ნოტარიულად არის დამოწმებული, მეორე აპოსტილს საჭიროებს ნოტარიუსის ხელმოწერის დასადასტურებლად, თუ ის ლატვიაში ცალკე დოკუმენტად წარედგინება. თუ დედანი და თარგმანი ერთ პაკეტად არის დაკინძული და აპოსტილი ნოტარიულ დამოწმებას ეხება, ერთი აპოსტილი ხშირად საკმარისია, მაგრამ ეს მიმღებზეა დამოკიდებული: PMLP და საწარმოთა რეესტრი ორმაგ აპოსტილს, პრაქტიკაში, უფრო ხშირად იღებენ შენიშვნის გარეშე. საქართველოს მიმართულებით ლატვიური დედანი ლატვიელი ნოტარიუსის აპოსტილით უნდა ჩამოვიდეს, თარგმანი კი აქ დამოწმდება; თუ ლატვიური დოკუმენტი ელექტრონულია (ლატვიაშიც ბევრი ცნობა eParaksts-ით, ელექტრონული ხელმოწერით გაიცემა), ნოტარიუსი ამონაბეჭდის შესაბამისობას ადასტურებს და აპოსტილს ურთავს, ხოლო ჩვენ თარგმანში ელექტრონული ხელმოწერის მონაცემებსაც ვთარგმნით.

ქორწინება, დაბადება, მოქალაქეობის აქტები

ლატვიაში ქორწინება მოქალაქეობის აქტების რეგისტრაციის განყოფილებაში ან ეკლესიაში რეგისტრირდება, და ქართველი მხარისგან ქორწინების დაბრკოლების არარსებობის ცნობა, დაბადების მოწმობა და, საჭიროებისას, განქორწინების დოკუმენტი მოითხოვება, ყველა აპოსტილითა და ლატვიური ნოტარიული თარგმანით, სახელების ლატვიური ფორმით. ლატვიაში დაბადებული ბავშვის ლატვიური დაბადების მოწმობა საქართველოს მოქალაქეობის დასაფიქსირებლად ნოტარიუსის აპოსტილითა და ქართული თარგმანით მიდის საქართველოს საელჩოში რიგაში ან იუსტიციის სახლში; ამ თარგმანში ბავშვის სახელი, რომელიც ლატვიურ მოწმობაზე ლატვიური დაბოლოებით წერია, ქართული რეესტრისთვის სწორ ფორმაში უნდა ჩაიწეროს, და ამას მშობლებთან წინასწარ ვათანხმებთ, რადგან ეს ფორმა ბავშვის ქართულ პასპორტში დარჩება. საქართველოში ლატვიელ მოქალაქესთან ქორწინებისას ლატვიური ცნობები ქართულად ითარგმნება და ნოტარიულად მოწმდება.

მინდობილობა ლატვიისთვის და ლატვიიდან

ლატვიაში მცხოვრები ქართველი, რომელსაც საქართველოში ქონების, მემკვიდრეობის ან კომპანიის საქმეების მართვა სურს, მინდობილობას საქართველოს საელჩოში რიგაში ქართულად აფორმებს, ან ლატვიელ ნაფიც ნოტარიუსთან ლატვიურად, რის შემდეგაც ნოტარიუსი აპოსტილს ურთავს და საქართველოში ჩვენ ნოტარიულად დამოწმებულ ქართულ თარგმანს ვამზადებთ. ლატვიური pilnvara ლატვიური სამოქალაქო კანონის (Civillikums) ტერმინოლოგიით იწერება, და ქართული საჯარო რეესტრი ითხოვს, რომ უფლებამოსილება კონკრეტული იყოს; ამიტომ ვურჩევთ, ლატვიელ ნოტარიუსთან წასვლამდე ტექსტი ჩვენთან შეათანხმოთ. საპირისპირო მიმართულებით ქართული მინდობილობა ლატვიელი ნოტარიუსისთვის ლატვიურად ითარგმნება, ნოტარიულად მოწმდება და აპოსტილირდება, სახელების ლატვიური ფორმით და ლატვიური ნოტარიული ტერმინოლოგიით.

ნოტარიული დამოწმება თუ სააგენტოს ბეჭედი

ლატვიის მიმართულებით სააგენტოს ბეჭდით დამოწმებული ინგლისური თარგმანი საკმარისია უნივერსიტეტების მიმღები კომისიებისთვის, ლატვიური კომპანიების HR განყოფილებებისა და ბანკების უმეტესობისთვის; PMLP, საწარმოთა რეესტრი, სასამართლო, ნაფიცი ნოტარიუსი და მოქალაქეობის აქტების განყოფილება ნოტარიულ დამოწმებას და, როგორც წესი, ლატვიურ ენას ითხოვს. საქართველოს მიმართულებით სახელმწიფო უწყება, ბანკი და ნოტარიუსი ნოტარიულ თარგმანს ითხოვს, კერძო კომპანია და სადაზღვევო კომპანია ხშირად სააგენტოს ბეჭდით კმაყოფილდება. ორივე ფორმატს ვამზადებთ და შეკვეთისას ვურჩევთ, რომელი გჭირდებათ.

კორპორატიული პაკეტი: ლატვიური SIA საქართველოში და ქართული შპს ლატვიაში

ლატვიური კომპანიის ფილიალის ან შვილობილი კომპანიის საქართველოში რეგისტრაციისთვის საჯარო რეესტრი ითხოვს საწარმოთა რეესტრის ამონაწერს, წესდებას და valde-ს გადაწყვეტილებას ფილიალის დაფუძნების შესახებ, ყველა ლატვიელი ნაფიცი ნოტარიუსის აპოსტილითა და საქართველოში ნოტარიულად დამოწმებული ქართული თარგმანით; ამონაწერი, პრაქტიკაში, ბოლო ერთი თვის უნდა იყოს. საპირისპირო მიმართულებით, ქართული შპს-ს ლატვიაში კომპანიის დაფუძნებისას ან ლატვიურ კომპანიაში წილის შეძენისას საწარმოთა რეესტრი ითხოვს ქართული სამეწარმეო რეესტრის ამონაწერსა და გადაწყვეტილებას, აპოსტილითა და ლატვიური ნოტარიული თარგმანით, სადაც ქართული კომპანიის დამფუძნებელი პირების სახელები ლატვიური ფორმით და ქართული ორგანიზაციულ-სამართლებრივი ფორმა ლატვიური ეკვივალენტით ფრჩხილებში იწერება. ორივე პაკეტს ერთიანად ვამზადებთ და ვადებს ერთმანეთს ვუთანხმებთ.

ელექტრონული დოკუმენტები ორივე მხრიდან

ლატვიაში სახელმწიფო ცნობების დიდი ნაწილი Latvija.lv პორტალიდან ელექტრონული ხელმოწერით (eParaksts) გაიცემა, ხოლო საქართველოშიც ბევრი ცნობა ელექტრონულად, QR-კოდით და ელექტრონული ხელმოწერით იქმნება. ლატვიური ელექტრონული დოკუმენტის შემთხვევაში ნაფიცი ნოტარიუსი ამონაბეჭდის შესაბამისობას ადასტურებს და აპოსტილს ურთავს, ჩვენ კი თარგმანში ელექტრონული ხელმოწერის მონაცემებსაც ვთარგმნით. ქართული ელექტრონული ცნობის შემთხვევაში იუსტიციის სახლი აპოსტილს ქაღალდის ვერსიაზე დებს, ჩვენ კი ლატვიურ თარგმანში შემოწმების ბმულსა და კოდს უცვლელად ვინარჩუნებთ და ლატვიურად ვხსნით, როგორ მოწმდება დოკუმენტი, რომ ლატვიელი მოხელე მას ენდოს.

ვადიანობა და დროის დაგეგმვა

ლატვიური ცნობების უმეტესობა ვადიანია: ნასამართლობის ცნობა და ქორწინების დაბრკოლების არარსებობის ცნობა ექვს თვეშია მოქმედი, საწარმოთა რეესტრის ამონაწერი ბანკებისთვის ხშირად ერთ თვეზე ახალი უნდა იყოს, PMLP-ის მოთხოვნით უცხოური დოკუმენტები, პრაქტიკაში, ბოლო ექვსი თვის უნდა იყოს. ქართული ცნობებიც ლატვიაში მსგავსი ვადებით მოქმედებს. ამიტომ დოკუმენტის გამოწერა, აპოსტილი, თარგმანი და კურიერი ისე უნდა დაიგეგმოს, რომ საბუთი წარდგენის მომენტში ვადაგასული არ აღმოჩნდეს. ამ ქრონოლოგიას შეკვეთისას ერთად ვითვლით, და თუ ვადა მჭიდროა, ლატვიაში მყოფ პირს ლატვიურად დაწერილ ინსტრუქციას ვუგზავნით ნოტარიუსთან ვიზიტისთვის.

ვადები და ორგანიზება

ერთგვერდიანი ლატვიური ცნობა ან ქართული მოწმობა ნოტარიული დამოწმებით ერთ სამუშაო დღეში, ექსპრესით 1-2 საათში მზადდება. სასამართლო გადაწყვეტილება, წესდება ან დიპლომის დანართი 1-3 დღეს მოითხოვს. აპოსტილი იუსტიციის სახლში ცალკე ვადით იდება და ჩვენვე ვაწესრიგებთ. მთელი პროცესი ონლაინ მიმდინარეობს: ატვირთვა, შეფასება, სახელების ორივე ფორმის შეთანხმება, თარგმანი, რედაქტორი, ნოტარიუსი, აპოსტილი, მიწოდება. ლატვიაში მყოფი კლიენტისთვის დამოწმებულ ქაღალდის დოკუმენტს საერთაშორისო კურიერით ვაგზავნით, სკანირებულ ვერსიას კი წინასწარ, რომ განაცხადი დროულად შევიდეს.

რატომ ბრუნდება ლატვიური თარგმანი და როგორ ვასწორებთ

ტიპური მიზეზები, რომლებსაც სხვა შემსრულებლის თარგმანებში ვხედავთ: სახელი ლატვიური ფორმის გარეშე PMLP-სთვის ან ლატვიური დაბოლოებით ქართული უწყებისთვის; დაწესებულების სახელი ბრუნვაში დატოვებული; დიაკრიტიკები დაკარგული და პასპორტთან შეუსაბამო; აპოსტილი საერთოდ არ დადებული, რადგან კლიენტი მას სამინისტროში ეძებდა; რუსულის გავლით შესრულებული თარგმანი, სადაც „zvērināts notārs“ „ნოტარიუსად“ არის შემოკლებული და „ნაფიცი“ სტატუსი დაკარგულია. ასეთ შემთხვევაში ჯერ უარის ზუსტ მიზეზს ვადგენთ, შემდეგ ვასწორებთ მხოლოდ იმას, რაც უნდა გასწორდეს, და თუ პრობლემა ლატვიურ მხარეზეა, კლიენტის ლატვიელ კონტაქტს ინსტრუქციას ვუგზავნით.

განათლების დოკუმენტები: AIC და ქართული აღიარება

ლატვიაში უცხოური განათლების აღიარებას აკადემიური ინფორმაციის ცენტრი (AIC) ახორციელებს, და ქართული დიპლომის შესახებ მისი დასკვნა ლატვიურად გაიცემა; ამ პროცედურისთვის ქართული დიპლომი და დანართი აპოსტილითა და ლატვიური ნოტარიული თარგმანით მოითხოვება, ხოლო ზოგიერთ პროფესიაზე (ექიმი, ფარმაცევტი, არქიტექტორი) დამატებით რეგულირებული პროფესიის აღიარება ცალკე უწყებაში მიმდინარეობს. საპირისპირო მიმართულებით ლატვიური დიპლომი საქართველოში აღიარებისთვის ნაფიცი ნოტარიუსის აპოსტილითა და ქართული ნოტარიული თარგმანით მიდის განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნულ ცენტრში, სადაც დანართის ლატვიური 10-ბალიანი შეფასებები და ECTS კრედიტები განმარტებით შენიშვნასთან ერთად წარედგინება. ორივე შემთხვევაში დანართის თარგმანი დიპლომზე შრომატევადია და ვადას ერთი-ორი დღით ზრდის.

ვინ ასრულებს ლატვიურ ნოტარიულ თარგმანს

ლატვიურ-ქართულ წყვილში ნოტარიუსთან რეგისტრირებული მთარგმნელი საქართველოში ცოტაა, და ჩვენი გუნდი იმ სპეციალისტებისგან შედგება, ვინც ლატვიაში სწავლობდა ან მუშაობდა, ლატვიურს C1 დონეზე ფლობს და ლატვიური საჯარო დოკუმენტების სტრუქტურას იცნობს: სად დგას დადგენილება №291-ის ფორმულა, როგორ გამოიყურება ნაფიცი ნოტარიუსის აპოსტილი, რომელი ველი რას ნიშნავს PMLP-ის გადაწყვეტილებაში. თარგმანს რედაქტორი ამოწმებს, სახელების ორივე ფორმა, კოდები და თარიღები ცალკე დარდება, და მხოლოდ ამის შემდეგ მიდის დოკუმენტი ნოტარიუსთან. კონფიდენციალურობის შეთანხმება ყოველ შეკვეთაზე ვრცელდება.

რას ვითხოვთ თქვენგან შეკვეთისას

• დოკუმენტის სრულ სკანს ყველა გვერდით, აპოსტილისა და ელექტრონული ხელმოწერის მონაცემების ჩათვლით.
• პასპორტის ასლს ყველა პირისთვის, ვინც დოკუმენტში მოიხსენიება, სახელების ორივე ფორმის შესათანხმებლად.
• მიმღები უწყების დასახელებას და მის მოთხოვნას ენასა (ლატვიური თუ ინგლისური) და დამოწმებაზე.
• ინფორმაციას, გჭირდებათ თუ არა აპოსტილი და რომელ დოკუმენტზე.

ხშირად დასმული კითხვები