სერბული ენის თარგმნა ნოტარიული დამოწმებით

სერბეთსა და საქართველოს შორის დოკუმენტების გაცვლა ერთი თავისებურებით გამოირჩევა: თბილისში სერბეთის საელჩო არ არის, მხოლოდ საპატიო კონსული, და ბელგრადში საქართველოს რეზიდენტი საელჩოც არ მოქმედებს. ეს ნიშნავს, რომ დოკუმენტების ლეგალიზაცია მთლიანად აპოსტილის სისტემას ეყრდნობა და „ადგილზე გასწორების“ შესაძლებლობა თითქმის არ არსებობს; პაკეტი პირველივე ცდაზე სწორად უნდა იყოს აგებული. ამას ემატება სერბული დოკუმენტების ორი დამწერლობა, სასამართლო მთარგმნელების სისტემა სერბეთში და ნოტარიული დამოწმება საქართველოში. ამ გვერდზე ვხსნით, როგორ ვაერთიანებთ ამ ელემენტებს ერთ პაკეტში, რომელიც ბელგრადშიც და თბილისშიც პირველივე წარდგენისას მიიღება.

ქართული ნოტარიული დამოწმება სერბულ წყვილში

ქართველი ნოტარიუსი თარგმანის დამოწმებისას ადასტურებს, რომ დოკუმენტს ხელს აწერს მის რეესტრში შესული მთარგმნელი, რომლის კვალიფიკაცია სერბულ-ქართულ წყვილში წინასწარ არის შემოწმებული და ხელმოწერის ნიმუში დაფიქსირებული. ნოტარიუსი სერბულ ტექსტს, არც კირილიცას და არც ლათინურს, არ კითხულობს; პასუხისმგებლობა თარგმანის სიზუსტეზე მთარგმნელს ეკისრება. თარგმანი დედანთან ან მის ასლთან იკინძება, ბეჭდით და რეესტრის ნომრით მოწმდება, და ამ ფორმით საქართველოს ნებისმიერი უწყება, სასამართლო, ბანკი და საჯარო რეესტრი მას ოფიციალურ დოკუმენტად იღებს. მნიშვნელოვანი დეტალი: სერბული, ხორვატული, ბოსნიური და მონტენეგრული სანოტარო რეესტრში ცალკე წყვილებია, და სერბული დოკუმენტი მხოლოდ სერბულ წყვილში რეგისტრირებული მთარგმნელის მიერ მოწმდება, თუნდაც ენობრივად ხორვატული სპეციალისტიც კითხულობდეს მას.

სერბული სისტემა: stalni sudski prevodilac და javni beležnik

სერბეთში ოფიციალურ თარგმანს იუსტიციის სამინისტროს მიერ დანიშნული მუდმივი სასამართლო მთარგმნელი ასრულებს: ის თარგმანს დედანთან ან დამოწმებულ ასლთან აკინძავს, დანართს (klauzula) ურთავს და ბეჭედს ასვამს, და სერბეთის უწყებები, სასამართლოები და უნივერსიტეტები სწორედ ამ ფორმატს ითხოვენ. სერბი ნოტარიუსი (javni beležnik, 2014 წლიდან მოქმედი ინსტიტუტი) ასლებს და ხელმოწერებს ამოწმებს, მაგრამ თარგმანს არ ეხება. ქართველი კლიენტისთვის პრაქტიკული შედეგი ასეთია: ქართული ენისთვის სერბეთში სასამართლო მთარგმნელი პრაქტიკულად არ არსებობს, ამიტომ სერბეთის უწყებები ქართული დოკუმენტების შემთხვევაში ან საქართველოში ნოტარიულად დამოწმებულ და აპოსტილირებულ თარგმანს იღებენ, ან ორეტაპიან გზას, ინგლისურ თარგმანს, რომელსაც სერბეთში ინგლისურ-სერბული სასამართლო მთარგმნელი სერბულად გადაიტანს. პირველი გზა უფრო სწრაფია, და უწყებების უმეტესობა მას იღებს.

სერბული დოკუმენტი საქართველოში: აპოსტილი osnovni sud-იდან

სერბეთი ჰააგის კონვენციის წევრია იუგოსლავიის მემკვიდრეობით, და სერბულ დოკუმენტს საქართველოსთვის აპოსტილი სჭირდება, არა საკონსულო ლეგალიზაცია. აპოსტილს სერბეთში ძირითადი სასამართლოები (osnovni sud) გასცემენ, დოკუმენტის გამცემი უწყების ტერიტორიული განსჯადობის მიხედვით: ბელგრადში გაცემულ izvod-ს ბელგრადის, ნოვი სადში გაცემულს ნოვი სადის ძირითადი სასამართლო აპოსტილირებს. ეს დეტალი ქართველი კლიენტისთვის ხშირად გაუგებარია, და სერბეთში მყოფ ნათესავს ან ადვოკატს სწორ სასამართლოს ვურჩევთ. აპოსტილის შემდეგ დოკუმენტი საქართველოში ითარგმნება და ნოტარიულად მოწმდება; თანმიმდევრობის შებრუნება, ჯერ თარგმანი და შემდეგ აპოსტილის მოთხოვნა, პროცესს თავიდან იწყებს, რადგან სერბული სასამართლო ქართულენოვან თარგმანს ვერ აპოსტილირებს. სერბული დოკუმენტების მოქმედების ვადასაც ვამოწმებთ: izvod-ები და uverenje-ები სერბეთში ხშირად ექვსთვიანი ვადით გაიცემა, და ვადაგასული დოკუმენტი აპოსტილითაც არ მიიღება.

რომელი სერბული დოკუმენტები მოწმდება ყველაზე ხშირად

• Izvod iz matične knjige rođenih / venčanih / umrlih: მატრიკის მოწმობები საქართველოში ქორწინების, ბავშვის რეგისტრაციის და მემკვიდრეობის საქმეებისთვის, კირილიცით ან ლათინურით;
• Uverenje o državljanstvu: მოქალაქეობის ცნობა, რომელსაც ქართული უწყება ხშირად სერბული პასპორტის ასლთან ერთად ითხოვს;
• Uverenje o nekažnjavanju (პოლიციიდან) და uverenje da se ne vodi krivični postupak (სასამართლოდან): ორი ცალკე ცნობა, საქართველოში ბინადრობის, დასაქმების ან შვილად აყვანის პროცედურებში;
• Presuda და rešenje: სასამართლო გადაწყვეტილება და განჩინება ან ადმინისტრაციული აქტი, განქორწინების, მეურვეობის ან კომერციული დავის საქმეზე;
• Diploma, dodatak diplomi, uverenje o položenim ispitima: დიპლომი, დანართი და ჩაბარებული გამოცდების ცნობა, განათლების აღიარებისთვის;
• Izvod iz APR-a, osnivački akt, odluka o imenovanju direktora: სამეწარმეო რეესტრის ამონაწერი, სადამფუძნებლო აქტი და დირექტორის დანიშვნის გადაწყვეტილება, საქართველოში კომპანიის რეგისტრაციისთვის;
• Punomoćje: მინდობილობა, სერბი ნოტარიუსის მიერ ხელმოწერის დამოწმებით;
• Vozačka dozvola: მართვის მოწმობა, საქართველოში გაცვლისთვის.

ქართული საბუთები სერბეთისთვის: უცხოელთა სამსახური, მატრიკა, უნივერსიტეტი

ქართული დოკუმენტების ნაკადი სერბეთისკენ სამ უწყებას უკავშირდება. შინაგან საქმეთა სამინისტროს უცხოელთა სამსახური ერთიანი ბინადრობა-სამუშაო ნებართვის განაცხადში ითხოვს ნასამართლობის ცნობას, დაბადების და ქორწინების მოწმობებს, დიპლომს და საცხოვრებლის დამადასტურებელ დოკუმენტს, ყველა აპოსტილით და სერბული თარგმანით. მუნიციპალიტეტის მატრიკა უცხოეთში დადებული ქორწინების ან დაბადების რეგისტრაციისას ქართული მოწმობების აპოსტილირებულ დედნებს და თარგმანს ითხოვს, „ime jednog roditelja“-ს ველის სწორად შევსებით. უნივერსიტეტები და აღიარების სამსახური დიპლომს, დანართს და სასწავლო პროგრამის აღწერას ითხოვს. სამივე შემთხვევაში ქართული დოკუმენტი ჯერ იუსტიციის სახლში აპოსტილს იღებს, შემდეგ ითარგმნება სერბულად, ნოტარიულად მოწმდება და, უწყების მოთხოვნით, ნოტარიუსის ხელმოწერაზეც აპოსტილი ერთვის.

აპოსტილი დედანზე თუ თარგმანზე: სერბული მოთხოვნები

სერბეთის უწყებები აპოსტილს, უპირველეს ყოვლისა, დედანზე ელოდებიან, ხოლო თარგმანის სანდოობას სასამართლო მთარგმნელის ბეჭდით ამოწმებენ. ქართული ნოტარიული თარგმანის შემთხვევაში, სადაც სერბული ბეჭედი არ არსებობს, ნოტარიუსის ხელმოწერაზე აპოსტილი იმ „ხიდის“ ფუნქციას ასრულებს, რომელიც უწყებას თარგმანის წარმომავლობის შემოწმების საშუალებას აძლევს. ამიტომ სერბეთისთვის სტანდარტულად ორმაგ პაკეტს ვთავაზობთ: აპოსტილი დედანზე და აპოსტილი ნოტარიულად დამოწმებულ თარგმანზე. ეს ვარიანტი უცხოელთა სამსახურშიც, მატრიკაშიც და სასამართლოშიც მიიღება და, საელჩოს არარსებობის პირობებში, ხელახლა შეკვეთის რისკს გამორიცხავს. ორივე აპოსტილს იუსტიციის სახლში ჩვენვე ვაწესრიგებთ.

დამწერლობა დამოწმებულ თარგმანში: კირილიცა, ლათინური, შერეული დედანი

ნოტარიულად დამოწმებული თარგმანი დედნის ყველა ელემენტს მოიცავს, და სერბული დოკუმენტის შემთხვევაში ეს ორ დამწერლობას ნიშნავს: ბლანკი კირილიცით, შევსებული ველები ლათინურით, ბეჭედი კირილიცით, ხელმოწერა ლათინურით. მთარგმნელი ორივეს კითხულობს და თარგმანში ყველა ელემენტს ასახავს, ხოლო სახელების ტრანსკრიფცია ერთი პრინციპით მიმდინარეობს, დამწერლობის მიუხედავად. ქართული დოკუმენტის სერბულად თარგმნისას დამწერლობას მიმღები უწყების მიხედვით ვირჩევთ: სახელმწიფო უწყებებისთვის კირილიცა უსაფრთხო არჩევანია, რადგან ის კონსტიტუციური დამწერლობაა, კერძო კომპანიებისთვის და უნივერსიტეტებისთვის ლათინური მისაღებია. ორივე ვერსია, საჭიროებისას, ერთსა და იმავე პაკეტში მზადდება, და ნოტარიუსი მათ ცალ-ცალკე ამოწმებს.

სახელები, JMBG და მშობლის სახელი

ქართული სახელი სერბულ თარგმანში სერბული ფონეტიკური ორთოგრაფიით იწერება (Giorgi Maisuradze, კირილიცით Ђорђи Маисурадзе), პასპორტის ლათინური ფორმის ფრჩხილებში შენარჩუნებით, რომ სერბულმა უწყებამ პასპორტთან შესაბამისობა შეამოწმოს; ბრუნვის დაბოლოებები საიდენტიფიკაციო ველებში არ ემატება. სერბული სახელები ქართულში ფონეტიკური პრინციპით გადმოდის და ერთხელ დაფიქსირებული ფორმა ყველა დოკუმენტში მეორდება. სერბული ერთიანი სამოქალაქო ნომერი (JMBG, 13-ნიშნა) უცვლელი რჩება და განმარტებას იღებს, რომ ის სერბული იდენტიფიკატორია და არა ქართული პირადი ნომრის ეკვივალენტი. „Ime jednog roditelja“, მშობლის სახელი, სერბული სამოქალაქო დოკუმენტების სავალდებულო ველია, და ქართული დოკუმენტის სერბულად თარგმნისას ეს ინფორმაცია ქართული მოწმობიდან სწორად უნდა გადმოვიდეს, ხოლო სერბული დოკუმენტის ქართულად თარგმნისას ველი ინარჩუნება, თუნდაც ქართული ფორმა მას არ ითვალისწინებდეს.

ელექტრონული დოკუმენტები და eUprava

სერბეთის ელექტრონული მმართველობის პორტალი eUprava ბევრ ცნობას ონლაინ, ელექტრონული ხელმოწერით ან ვერიფიკაციის კოდით გასცემს: izvod-ები, uverenje-ები, APR-ის ამონაწერები. ქართველი ნოტარიუსი ასეთი დოკუმენტის ამობეჭდილ ვერსიას დედნად მხოლოდ მაშინ იღებს, თუ მას სერბული აპოსტილი ერთვის, რაც ელექტრონული დოკუმენტის შემთხვევაში ნიშნავს, რომ სერბეთში ის ჯერ ქაღალდის ფორმით უნდა დამოწმდეს და შემდეგ აპოსტილირდეს. ამიტომ სერბეთში მყოფ კლიენტს ან მის ნათესავს ვურჩევთ, დოკუმენტი ქაღალდის ფორმით, ბეჭდით და ხელმოწერით გამოითხოვოს, თუ ის საქართველოსთვისაა განკუთვნილი. თარგმანისთვის კი მაღალი ხარისხის სკანი ან მკაფიო ფოტო სავსებით საკმარისია; ორიგინალის ფიზიკურად თბილისში მოტანა მხოლოდ იმ შემთხვევაშია საჭირო, თუ ნოტარიუსი დედანთან აკინძვას ითხოვს.

საოჯახო საქმეები: ქორწინება, ბავშვი, განქორწინება

ქართულ-სერბული ქორწინების საქართველოში რეგისტრაციისთვის სერბ მეუღლეს izvod iz matične knjige rođenih, uverenje o državljanstvu და ცნობა ოჯახური მდგომარეობის შესახებ (uverenje o slobodnom bračnom stanju) სჭირდება, აპოსტილით და ქართული ნოტარიული თარგმანით, ხოლო სერბეთში იმავე ქორწინების რეგისტრაციისთვის ქართული ქორწინების მოწმობა სერბულად ითარგმნება და აპოსტილირდება. სერბეთში დაბადებული ბავშვის საქართველოში რეგისტრაციისთვის izvod iz matične knjige rođenih ითარგმნება, სადაც ბავშვის სახელის ქართული და ლათინური ფორმა ორივე მშობლის დოკუმენტებთან უნდა შეესაბამებოდეს. სერბული განქორწინების გადაწყვეტილება (presuda o razvodu braka) საქართველოში ცნობისთვის სრულად ითარგმნება, მეურვეობის (vršenje roditeljskog prava) და ალიმენტის (izdržavanje) ტერმინოლოგიით, რომელიც ქართული სამოქალაქო კოდექსის ცნებებთან განმარტებით უკავშირდება.

სერბული კომპანიის რეგისტრაცია საქართველოში და ქართულის სერბეთში

სერბული d.o.o.-ს ან a.d.-ის საქართველოში ფილიალის ან შვილობილი კომპანიის დასარეგისტრირებლად საჯარო რეესტრი ითხოვს APR-ის ამონაწერს, სადამფუძნებლო აქტს ან წესდებას და დირექტორის დანიშვნის გადაწყვეტილებას, აპოსტილით და ნოტარიულად დამოწმებული ქართული თარგმანით. სერბული თანამდებობები, direktor, zastupnik (წარმომადგენელი), prokurista, skupština (საერთო კრება), nadzorni odbor (სამეთვალყურეო საბჭო), ქართული სამეწარმეო კანონმდებლობის ცნებებთან ისე უნდა დაკავშირდეს, რომ რეესტრის თანამშრომელს ხელმოწერის უფლებამოსილება ნათლად ესმოდეს. ქართული კომპანიის სერბეთში წარდგენისას სამეწარმეო რეესტრის ამონაწერი, წესდება და დირექტორის უფლებამოსილების დამადასტურებელი დოკუმენტი სერბულად ითარგმნება, სერბული ბანკის, APR-ის ან პარტნიორის მოთხოვნით, ორმაგი აპოსტილით.

სპორტული და საეკლესიო დოკუმენტები დამოწმებით

სერბი მწვრთნელის ან მოთამაშის საქართველოში დასაქმებისთვის საიმიგრაციო უწყება და ფედერაცია სერბულ დიპლომს, ლიცენზიას, ნასამართლობის ცნობას და კონტრაქტს ნოტარიულად დამოწმებული ქართული თარგმანით ითხოვს, ხოლო ქართველი სპორტსმენის სერბულ კლუბში გადასვლისას მისი ქართული დოკუმენტები სერბულად მზადდება, ხშირად სატრანსფერო ფანჯრის მჭიდრო ვადებში. საეკლესიო დოკუმენტები, სერბეთის მართლმადიდებელი ეკლესიის ეპისკოპოსის წერილები, სასულიერო პირის სტატუსის ცნობები, თეოლოგიური ფაკულტეტის დიპლომები, სამოქალაქო უწყებებში წარდგენისას იმავე წესით მოწმდება; საეკლესიო დოკუმენტი, როგორც არასაჯარო, სერბეთში აპოსტილს პირდაპირ ვერ იღებს და ჯერ ნოტარიუსთან უნდა დამოწმდეს, რასაც კლიენტს წინასწარ ვაფრთხილებთ.

აკადემიური დოკუმენტები და მართვის მოწმობა

სერბული დიპლომი და დანართი საქართველოში აღიარებისთვის ან დასაქმებისთვის ნოტარიულად დამოწმებული თარგმანით წარედგინება; სერბული 5-10 შეფასების სისტემა და ESPB-კრედიტები თარგმანში უცვლელი რჩება, განმარტებითი შენიშვნით. სერბული აკადემიური ტიტულები, dipl. inž., mast. ekon., dr sci., ქართულში ეკვივალენტით და ორიგინალის შენარჩუნებით გადმოდის, რადგან ბოლონიამდელი და ბოლონიის შემდგომი ტიტულები სერბეთში პარალელურად არსებობს და მათი აღრევა აღიარებას აფერხებს. სერბული მართვის მოწმობა საქართველოში გაცვლისას მომსახურების სააგენტოსთვის ნოტარიულად დამოწმებულ თარგმანს საჭიროებს, ბარათის ორივე მხარის, კატეგორიების და კოდების სრული თარგმანით; სერბეთში კი ქართული მართვის მოწმობა, სერბულ თარგმანთან ერთად, ერთი წლის განმავლობაშია გამოსადეგი, რის შემდეგაც გაცვლა სავალდებულოა.

ვინ ასრულებს ნოტარიულად დასამოწმებელ სერბულ თარგმანს

ნოტარიულად დასამოწმებელი სერბული თარგმანი მხოლოდ იმ მთარგმნელს შეუძლია, ვინც ნოტარიუსთან სერბულ-ქართულ წყვილშია რეგისტრირებული, კვალიფიკაციის დამადასტურებელი დოკუმენტებით და ხელმოწერის ნიმუშით. ჩვენი სერბული მთარგმნელები სწორედ ამ სტატუსით მუშაობენ, ორივე დამწერლობის თავისუფალი ცოდნით, რაც თარგმანსა და დამოწმებას ერთ ჯაჭვში, საათების განმავლობაში ასრულებს. სერბეთში სასამართლო მთარგმნელის მიერ დამოწმებული თარგმანი საქართველოში ცალკე ნოტარიულ დამოწმებას საჭიროებს, რადგან სერბული ბეჭედი ქართული ნოტარიუსისთვის უცხოური ხელმოწერაა, რომელსაც აპოსტილი და ადგილობრივი მთარგმნელის დადასტურება სჭირდება.

ვადები და ლოგისტიკა საელჩოს გარეშე

სტანდარტული პირადი დოკუმენტის ნოტარიულად დამოწმებული სერბული თარგმანი ერთ სამუშაო დღეში მზადდება, ექსპრეს რეჟიმში 1-2 საათში; აპოსტილს იუსტიციის სახლში დამატებითი ვადა სჭირდება, რომელსაც შეკვეთისას ვაზუსტებთ. სერბეთში გასაგზავნი პაკეტი საერთაშორისო კურიერისთვის მზადდება, სკანირებული ვერსია კი წინასწარ ელექტრონულად იგზავნება, რათა უცხოელთა სამსახურმა, უნივერსიტეტმა ან კლუბმა შინაარსი წინასწარ შეამოწმოს, რაც საელჩოს არარსებობის პირობებში განსაკუთრებით მნიშვნელოვანია. ბელგრადი-თბილისის პირდაპირი ფრენები ფიზიკური პაკეტის გადაცემას ამარტივებს. საქართველოს ფარგლებში კურიერი ნებისმიერ ქალაქში მიგიტანთ; ნოტარიუსთან თქვენი დასწრება არ არის საჭირო.

რატომ უარყოფენ სერბულ თარგმანს და როგორ ვასწორებთ

ტიპური მიზეზები, რომლებითაც კლიენტი უარყოფილი დოკუმენტით მოდის: აპოსტილი არასწორი სასამართლოდან ან საერთოდ არარსებული; ვადაგასული izvod ან uverenje; ელექტრონული დოკუმენტის ამობეჭდილი ვერსია სერბული დამოწმების გარეშე; ხორვატულ ან ბოსნიურ წყვილში დამოწმებული თარგმანი სერბული დოკუმენტისთვის; დამწერლობის შეუსაბამობა უწყების მოთხოვნასთან; „ime jednog roditelja“-ს ველის გამოტოვება; და ორი ნასამართლობის ცნობის ერთმანეთში აღრევა. ყოველ შემთხვევაში ჯერ ვადგენთ კონკრეტულ მიზეზს, შემდეგ ვასწორებთ სწორედ იმ ხარვეზს; ლეგალიზაციის შეცდომების შემთხვევაში კლიენტს სერბეთში საჭირო ნაბიჯების ზუსტ ინსტრუქციას ვაძლევთ, რომ ნათესავმა ან ადვოკატმა სწორ უწყებას მიმართოს.

პროცედურა ნაბიჯ-ნაბიჯ

• ატვირთვა: დოკუმენტის სკანი ან ფოტო საიტზე, დანიშნულების უწყების და, სერბული ვერსიისთვის, სასურველი დამწერლობის მითითებით.
• შეფასება: ვამოწმებთ, აქვს თუ არა დედანს სწორი აპოსტილი, მოქმედია თუ არა ვადა, და რომელი დამოწმების კომბინაცია სჭირდება მიმღებ უწყებას; ვადას წინასწარ გეუბნებით.
• თარგმანი და რედაქტირება: რეგისტრირებული სერბული მთარგმნელი თარგმნის, რედაქტორი სახელებს, ორივე დამწერლობის ელემენტებს, თარიღებს და ბეჭდებს ადარებს დედანთან.
• ნოტარიული დამოწმება და, საჭიროებისას, აპოსტილი იუსტიციის სახლში, დედანზე, თარგმანზე ან ორივეზე.
• ჩაბარება: სკანი ელექტრონულად, ფიზიკური პაკეტი კურიერით საქართველოში ან საერთაშორისო გზავნილისთვის მომზადებული.

ხშირად დასმული კითხვები