ხორვატული ენის სინქრონული და ზეპირი თარგმანი

ხორვატულ-ქართული ზეპირი თარგმანი საქართველოში რამდენიმე ნაკადით იზრდება: ხორვატიის ტურისტული გამოცდილება ქართული მუნიციპალიტეტების, სასტუმროების და ტურისტული კომპანიების ინტერესის საგანია, ხორვატი დამსაქმებლები ქართველ მუშაკებს ონლაინ გასაუბრებებზე ხვდებიან, ევროკავშირის პროექტებში ხორვატული პარტნიორები ქართულ ორგანიზაციებთან სემინარებს ატარებენ, ხორვატული ფეხბურთი და ქართული ფეხბურთი ერთმანეთს რეგულარულად ხვდება. ამავე დროს, ხორვატიას თბილისში საელჩო არ აქვს, და ბევრი შეხვედრა ონლაინ ან მესამე ქვეყანაში ტარდება, რაც ფორმატის არჩევას განსაზღვრავს. ამ გვერდზე ვხსნით, რომელი ფორმატი რომელ სიტუაციას შეესაბამება, როგორ ვირჩევთ თარჯიმანს და როგორ ვემზადებით.

ვის სჭირდება ხორვატული თარჯიმანი საქართველოში

მოთხოვნის სტრუქტურა რამდენიმე ჯგუფს მოიცავს. ტურიზმი: ხორვატი ექსპერტების ვიზიტები, გამოცდილების გაცვლის სემინარები, ტურისტული ფორუმები, სასტუმროების და მარნების პარტნიორობის მოლაპარაკებები. ევროკავშირის პროექტები: ხორვატული უნივერსიტეტების, მუნიციპალიტეტების და არასამთავრობო ორგანიზაციების სამუშაო შეხვედრები ქართულ პარტნიორებთან, სასწავლო ვიზიტები, კონფერენციები. დასაქმება: ხორვატი დამსაქმებლების გასაუბრებები ქართველ კანდიდატებთან, უსაფრთხოების ინსტრუქტაჟი, HR-პროცედურები. ბიზნესი: ხორვატული და ქართული კომპანიების მოლაპარაკებები, ღვინის და აგროპროდუქციის ექსპორტიორების შეხვედრები ხორვატ იმპორტიორებთან. სპორტი: ხორვატი მწვრთნელების და სპეციალისტების პრესკონფერენციები, ფედერაციების შეხვედრები. კულტურა: ხორვატული კინოს და ლიტერატურის ღონისძიებები. და პირადი საქმეები: ქორწინება იუსტიციის სახლში, სანოტარო მოქმედება, სასამართლო სხდომა ან ექიმთან ვიზიტი ხორვატიის მოქალაქისთვის, რომელსაც ქართული არ ესმის.

სინქრონული თარგმანი: კონფერენციები და ფორუმები

სინქრონული ფორმატი, კაბინა, ყურსასმენები, პარალელური თარგმანი, კონფერენციებისთვის, ტურისტული ფორუმებისთვის, ევროკავშირის პროექტების საბოლოო კონფერენციებისთვის და მრავალენოვანი სესიებისთვის გამოიყენება. ხორვატულ-ქართული სინქრონი ორ თარჯიმანს მოითხოვს, რომლებიც 20-30 წუთში ერთხელ ცვლიან ერთმანეთს; ერთი თარჯიმანი მხოლოდ ერთ საათამდე სესიაზეა დასაშვები. ტექნიკური მხარე, ხმაიზოლირებული კაბინა ISO 4043 სტანდარტით, მიმღები მოწყობილობები, ხმის რეჟისორი, ორგანიზატორმა ან ჩვენმა პარტნიორმა ტექნიკურმა კომპანიამ უნდა უზრუნველყოს. ხორვატი მომხსენებლები ევროკავშირის ტერმინოლოგიას ხორვატული პურისტული ფორმებით იყენებენ, და პრეზენტაციების წინასწარ მოწოდება, სადაც ეს ტერმინები ჩანს, სინქრონის ხარისხს პირდაპირ განსაზღვრავს.

რელე და მეზობელი ენები: როდის შეიძლება სერბული ან ბოსნიური თარჯიმანი

ხორვატულ-ქართული პირდაპირი თარჯიმნები საქართველოში ცოტანი არიან, და მრავალენოვან კონფერენციაზე ან მოკლე ვადაში რელე ინგლისურის გავლით გამოიყენება, რაც ერთ-ორ წამს ამატებს დაყოვნებას და შეცდომის რისკს აორმაგებს. ხორვატულ წყვილს ერთი დამატებითი შესაძლებლობა აქვს: სერბულ-ქართული ან ბოსნიურ-ქართული თარჯიმანი ხორვატულ მეტყველებას პრაქტიკულად პირდაპირ თარგმნის, ენების ურთიერთგასაგებობის გამო. ცალმხრივ სმენაზე, ხორვატულიდან ქართულად, ეს გზა სრულიად გამართლებულია, რადგან ხორვატული პურისტული ლექსიკა კარგ სერბულ თარჯიმანს არ აბნევს; ორმხრივ ღონისძიებაზე კი ქართულიდან ხორვატულად სერბი თარჯიმანი სერბულ ფორმებს გამოიყენებს, რაც ოფიციალურ ხორვატულ კონტექსტში, განსაკუთრებით ევროკავშირის და უწყებრივ შეხვედრებზე, არასასურველია. ამიტომ ორმხრივ ღონისძიებაზე ხორვატულ სპეციალისტს ვირჩევთ, ცალმხრივ სმენაზე კი მეზობელი ენის თარჯიმანიც საკმარისია, და ამ არჩევანს კლიენტთან წინასწარ ვათანხმებთ.

თანმიმდევრული თარგმანი: მოლაპარაკებები, სასწავლო ვიზიტები, სემინარები

ორმხრივი შეხვედრები, საქმიანი მოლაპარაკებები, ტურისტული ობიექტების დათვალიერება, ევროკავშირის პროექტების სამუშაო სემინარები და ინტერვიუები თანმიმდევრულ ფორმატში ტარდება: მოსაუბრე რამდენიმე წინადადების შემდეგ ჩერდება, თარჯიმანი თარგმნის. ხორვატული სასწავლო ვიზიტები, სადაც ხორვატი ექსპერტი ქართველ მუნიციპალიტეტს ტურისტული ზონების მართვის, ტურისტული გადასახადის ან საზღვაო ტურიზმის გამოცდილებას უზიარებს, ინტერაქტიულია, და თარჯიმანი ორივე მიმართულებით მუშაობს, კითხვა-პასუხის დინამიკის შენარჩუნებით. ხორვატული საქმიანი კულტურა პირდაპირი და შედარებით არაფორმალურია, დალმაციური სიმშვიდით და ზაგრების ცენტრალურევროპული ფორმალობით, რეგიონის მიხედვით, და თარჯიმანი ორივე რეგისტრში მუშაობს. შეხვედრის ხანგრძლივობა თარგმანით დაახლოებით ორმაგდება, რაც დღის წესრიგის დაგეგმვისას უნდა გაითვალისწინოთ.

დამსაქმებლის გასაუბრება და ინსტრუქტაჟი: ონლაინ და ადგილზე

ხორვატიის შრომის ბაზარი ქართველი მუშაკებისთვის ერთ-ერთი ყველაზე აქტიური ევროპული მიმართულებაა, და დამსაქმებლები, სასტუმროები, სამშენებლო კომპანიები, ლოგისტიკური ცენტრები, გემთმშენებლობა, კანდიდატებს ონლაინ გასაუბრებაზე ხვდებიან, სადაც ხორვატულ-ქართული თარჯიმანი კვალიფიკაციის, პირობების და მოლოდინების ზუსტ გადაცემას უზრუნველყოფს. ჩასვლის შემდეგ ხორვატიაში უსაფრთხოების ინსტრუქტაჟი, შრომითი ხელშეკრულების განხილვა და MUP-ში ვიზიტი დისტანციური თარგმანით, ტელეფონით ან ვიდეოზარით, ან, დიდი ჯგუფების შემთხვევაში, ადგილზე გასვლით ვუზრუნველყოფთ. ეს ფორმატი წერილობითი მასალების, უსაფრთხოების წესების, შინაგანაწესის, ხელშეკრულების ნიმუშის, თარგმანთან ერთად მუშაობს, და დამსაქმებლისთვის, რომელიც ქართველი მუშაკების ჯგუფებს იღებს, სეზონურ პაკეტს ვთავაზობთ.

ჩურჩულით თარგმანი და მობილური აღჭურვილობა

როცა ხორვატულენოვანი მონაწილე დარბაზში ერთი ან ორია, მაგალითად ხორვატი ექსპერტი ქართულენოვან სამუშაო ჯგუფში, თარჯიმანი მის გვერდით ზის და ხმადაბლა, სინქრონულად თარგმნის, კაბინის გარეშე. მოძრავი ჯგუფებისთვის, მარნის, სასტუმროს, ტურისტული ობიექტის ან საწარმოს დათვალიერებისას, პორტატული სისტემა („ტურგიდის“ სისტემა ან ინფოპორტი) გამოიყენება: თარჯიმანი მიკროფონით ლაპარაკობს, მსმენელები ყურსასმენით ისმენენ. ეს ფორმატი ხორვატული სასწავლო ვიზიტების და ხორვატი იმპორტიორების ღვინის ტურებისთვის ყველაზე ხშირად გამოიყენება, და აღჭურვილობას ჩვენვე ვუზრუნველყოფთ.

ზეპირი თარგმანი ნოტარიუსთან და იუსტიციის სახლში

ხორვატიის მოქალაქე, რომელიც თბილისში მინდობილობას, ნასყიდობის ხელშეკრულებას ან თანხმობას აფორმებს და ქართულს არ ფლობს, სანოტარო მოქმედებას თარჯიმანთან ერთად ესწრება: ნოტარიუსი ვალდებულია დარწმუნდეს, რომ ხელმომწერს დოკუმენტის შინაარსი ესმის, თარჯიმანი დოკუმენტს ზეპირად თარგმნის და თავადაც აწერს ხელს. ხორვატული ნოტარიული სისტემა ქართულს ჰგავს, და ხორვატი კლიენტისთვის პროცედურა ნაცნობია, მაგრამ ტერმინოლოგია, „მინდობილობა“ (punomoć), „თანხმობა“ (suglasnost), „ხელმოწერის დამოწმება“ (ovjera potpisa), ზუსტად უნდა ითარგმნოს. იგივე წესი მოქმედებს იუსტიციის სახლში ქართულ-ხორვატული ქორწინების რეგისტრაციისას. ეს ფორმატი წინასწარ ჯავშანს და ხშირად დოკუმენტის წინასწარ წერილობით თარგმანსაც მოითხოვს, რომელსაც ნოტარიული თარგმანის გვერდზე აღწერილი წესით ვამზადებთ.

სასამართლო და საგამოძიებო თარგმანი

საქართველოს სასამართლოში ხორვატიის მოქალაქის მონაწილეობით საქმეზე თარჯიმანი პროცესუალური ფიგურაა: ფიცს დებს, თარგმანის სისწორეზე პასუხისმგებლობას იღებს და ოქმში ფიქსირდება. სასამართლო თარგმანი თანმიმდევრულ და ჩურჩულით ფორმატებს აერთიანებს და ორივე ქვეყნის სამართლებრივი ტერმინოლოგიის ცოდნას მოითხოვს, სადაც რუსული ცრუ მეგობრების და სერბულ-ხორვატული ლექსიკური განსხვავებების საფრთხე განსაკუთრებით მაღალია; თარჯიმანი არც ამატებს, არც ამოკლებს, არც „განმარტავს“. იმავე სტანდარტით ვმუშაობთ პოლიციაში, პროკურატურასა და ადვოკატთან კონსულტაციებზე. ხორვატიის მხრიდან, MUP-ის ან სასამართლოს ონლაინ სხდომებზე, სადაც ქართველი მონაწილე საქართველოდან უკავშირდება, ჩვენი თარჯიმანი უწყების თანხმობით ერთვება.

სამედიცინო ზეპირი თარგმანი

ხორვატი ტურისტი, სპორტსმენი ან საქართველოში მომუშავე ხორვატი სპეციალისტი, რომელიც ქართულ კლინიკაში ხვდება, ექიმთან საუბრისას თარჯიმანს საჭიროებს, და სამედიცინო ზეპირი თარგმანი პირდაპირ პასუხისმგებლობას გულისხმობს: სიმპტომების, ალერგიების, მიღებული პრეპარატების და ინფორმირებული თანხმობის შინაარსის ზუსტი გადაცემა. ხორვატული სამედიცინო ლექსიკა პურისტულია (liječnik, ljekarna, cjepivo, pretraga), და თარჯიმანი, რომელიც სერბულ ფორმებს იცნობს, ხორვატ პაციენტთან სწორ ტერმინებს უნდა იყენებდეს. ჩვენი სამედიცინო თარჯიმნები ხორვატულ და ქართულ კლინიკურ ტერმინოლოგიას ორივე ენაზე ფლობენ, კონფიდენციალურობის შეთანხმებით მუშაობენ და, საჭიროებისას, მკურნალობის დოკუმენტების წერილობით თარგმანსაც უზრუნველყოფენ ხორვატული სადაზღვევო კომპანიისთვის.

ხორვატული მეტყველების თავისებურებები კაბინაში

ხორვატული ლიტერატურული ენა სტანდარტიზებულია, მაგრამ სალაპარაკო ხორვატული სამ დიდ დიალექტურ ჯგუფად იყოფა, შტოკავური (სტანდარტის საფუძველი), კაიკავური (ზაგრები და ჩრდილოეთი) და ჩაკავური (ისტრია, დალმაცია, კუნძულები), და დალმაციელი მომხსენებელი ზაგრებელისგან ლექსიკით, ინტონაციით და ტემპით მკვეთრად განსხვავდება. კონფერენციის თარჯიმანი ამ ვარიანტებს უნდა იცნობდეს და, სასურველია, წინასწარ იცოდეს, საიდან არიან მომხსენებლები. ცალკე ფენომენია პურისტული ლექსიკის და საერთაშორისო ტერმინების პარალელური გამოყენება: ოფიციალურ გამოსვლაში „zrakoplov“, არაფორმალურში „avion“, და თარჯიმანი ორივეს ერთნაირად უნდა ამოიცნობდეს. ინგლისური ტერმინოლოგიაც ხშირია, განსაკუთრებით ტურიზმის, IT-ის და ევროკავშირის თემებზე.

ღვინის ტურები და ტურისტული ობიექტების ვიზიტები

ხორვატია ღვინის ქვეყანაა, საკუთარი ჯიშებით და ღვინის ტურიზმის განვითარებული კულტურით, და ხორვატი იმპორტიორები, სომელიეები და ტურიზმის ექსპერტები ქართულ მარნებს პროფესიული ინტერესით სტუმრობენ. დეგუსტაცია ღვინის ტერმინოლოგიის ორივე ენაზე ცოდნას მოითხოვს: ქვევრის მეთოდი, ჯიშები, კახური ტექნოლოგია ქართული მხრიდან, suho, polusuho, punog tijela, tanini, kiselost, sortno vino ხორვატული მხრიდან. ტურისტული ობიექტების ვიზიტებზე, სასტუმროები, ღვინის გზები, სამთო კურორტები, ხორვატი ექსპერტი ქართველ მასპინძელს ხორვატიის ტურისტული სტანდარტების და კატეგორიზაციის ლექსიკით ესაუბრება, და თარჯიმანი ამ ტერმინოლოგიას ორივე მიმართულებით ფლობს. ვიზიტისთვის პორტატულ აღჭურვილობას და თანმხლები მასალების წერილობით თარგმანსაც ვამზადებთ.

სპორტული და კულტურული ღონისძიებები

ხორვატული ფეხბურთი ქართველი გულშემატკივრისთვის ნაცნობი სამყაროა, და ხორვატი მწვრთნელების და სპეციალისტების პრესკონფერენციები, ფედერაციების შეხვედრები, სატრანსფერო მოლაპარაკებები და საერთაშორისო მატჩების საპროტოკოლო ღონისძიებები ზეპირ თარგმანს რეგულარულად საჭიროებს, სპორტული ჟარგონის და ფედერაციების ტერმინოლოგიის ცოდნით. კულტურული მიმართულებით ხორვატული კინოს დღეები, მწერლების ვიზიტები, წიგნის პრეზენტაციები და მუსიკალური ღონისძიებები რეჟისორის ან მწერლის აუდიტორიასთან შეხვედრის, კითხვა-პასუხის სესიების და პრესის ინტერვიუების თარგმანს მოითხოვს, სადაც ხორვატული იუმორი, ისტორიული ალუზიები და რეგიონული კონტექსტი ქართველი მსმენელისთვის მოკლე ახსნას საჭიროებს. ამ ღონისძიებებზე თარჯიმნები მუშაობენ, რომლებიც ხორვატულ კულტურას შიგნიდან იცნობენ.

ონლაინ თარგმანი: Zoom და ორსაათიანი სხვაობა

ხორვატია თბილისზე ორი საათით ჩამორჩება ზამთარში და ერთი საათით ზაფხულში, რაც ონლაინ შეხვედრებს მოსახერხებელ ფორმატად აქცევს, და საელჩოს არარსებობის გამო ონლაინ ფორმატი ხორვატულ საქმეებში სხვა ენებზე უფრო ხშირად გამოიყენება. Zoom-ის თარგმანის არხები სინქრონული თარგმანის საშუალებას იძლევა, ხორვატი მონაწილეები ხორვატულ არხს ისმენენ, ქართველები ქართულს; Teams-ში და სხვა პლატფორმებზე თანმიმდევრული ან ცალკე აუდიოარხით მუშაობა გამოიყენება. დისტანციური სინქრონისთვის თარჯიმანს პროფესიული ყურსასმენი, მიკროფონი და ხმაურისგან დაცული სივრცე სჭირდება, რასაც ჩვენი გუნდი უზრუნველყოფს; ორგანიზატორისგან წინასწარ ტესტს და მოსაუბრეების ხმის ხარისხს ვითხოვთ, რადგან ცუდი აუდიო, განსაკუთრებით დიალექტური ხორვატულის შემთხვევაში, თარგმანის ხარისხს პირდაპირ აუარესებს.

რას ვითხოვთ ღონისძიებამდე

• დღის წესრიგი და მონაწილეთა სია, თანამდებობებით და, სასურველია, რეგიონის მითითებით, სახელების სწორი გამოთქმისა და დიალექტური მოლოდინისთვის;
• პრეზენტაციები და მოხსენებების ტექსტები, სადაც ხორვატული პურისტული და ევროკავშირის ტერმინოლოგია ჩანს, რომ თარჯიმანმა ის წინასწარ დაამუშაოს;
• ტერმინოლოგიური სია, ტურიზმის, საპროექტო ან ტექნიკურ თემებზე, და წინა ღონისძიებების მასალები, თუ ეს განმეორებადი პროექტია;
• ინფორმაცია აუდიტორიის შესახებ: ვინ ისმენს ხორვატულს, ვინ ქართულს, არიან თუ არა სერბი ან ბოსნიელი მონაწილეები, რათა ფორმატი და თარჯიმანი სწორად შეირჩეს;
• ტექნიკური დეტალები: დარბაზის გეგმა, კაბინის ადგილი, ონლაინ პლატფორმა, ტესტის დრო.

როგორ ვირჩევთ თარჯიმანს კონკრეტული ღონისძიებისთვის

ხორვატული თარჯიმნის შერჩევისას სამ კრიტერიუმს ვითვალისწინებთ: ფორმატის უნარი (სინქრონი ცალკე მომზადებას მოითხოვს და ყველა კარგი თანმიმდევრული თარჯიმანი კაბინაში ვერ მუშაობს), დარგობრივი ცოდნა (ტურიზმი, ევროკავშირის პროექტები, სამართალი, მედიცინა, სპორტი, ღვინო) და გამოცდილება მსგავს ღონისძიებებზე. ხორვატიაში განათლებამიღებული ან იქ წლების განმავლობაში ნამუშევარი თარჯიმნები ხორვატული ნორმის და საზოგადოებრივი კონტექსტის ცოდნით გამოირჩევიან, რაც ოფიციალურ და ევროკავშირის შეხვედრებზე გადამწყვეტია. ღონისძიების აღწერისთანავე კლიენტს კონკრეტულ თარჯიმანს ან წყვილს ვთავაზობთ, პროფილით, და, სურვილისამებრ, წინასწარ მოკლე ონლაინ გაცნობასაც ვაწყობთ.

ევროკავშირის პროექტების სემინარები: ტერმინოლოგია, რომელიც ორივე მხარემ უნდა იცოდეს

ხორვატული პარტნიორები ევროკავშირის პროექტებში ქართულ ორგანიზაციებთან ხშირად „გამოცდილი წევრის“ როლში არიან, და მათი სემინარები ევროკავშირის პროგრამების ლექსიკით არის დატვირთული: „prijava“ (განაცხადი), „radni paket“ (სამუშაო პაკეტი), „isporučevina“ (მიწოდებადი შედეგი), „pokazatelj“ (ინდიკატორი), „prihvatljivi troškovi“ (მისაღები ხარჯები), „izvješće o napretku“ (პროგრესის ანგარიში), „revizija“ (აუდიტი). ქართველი პარტნიორი ამ ცნებებს ინგლისური ვერსიით იცნობს, და თარჯიმანი სამივე ენის ტერმინოლოგიას პარალელურად უნდა ფლობდეს, რომ ხორვატული პურისტული ფორმა ქართული აუდიტორიისთვის ნაცნობ ინგლისურ ტერმინთან და ქართულ ეკვივალენტთან დააკავშიროს. ასეთი სემინარებისთვის თარჯიმანი პროექტის დოკუმენტაციას წინასწარ ეცნობა, და ტერმინოლოგიური ბაზა, რომელსაც წერილობითი თარგმანისთვის ვინახავთ, ზეპირ თარგმანშიც გამოიყენება, რაც პროექტის მთელი ციკლის განმავლობაში ერთგვაროვნებას უზრუნველყოფს.

ეთიკა, ნეიტრალიტეტი და კონფიდენციალურობა

თარჯიმანი არც მოლაპარაკების მონაწილეა და არც კონსულტანტი: ის სრულად და ზუსტად თარგმნის ყველაფერს, ორივე მხარისთვის თანაბრად, და საკუთარ აზრს არ ამატებს. თხოვნა „ეს არ უთარგმნო“ პროფესიულ ეთიკას ეწინააღმდეგება, და ამას წინასწარ ვაფრთხილებთ კლიენტებს. დამსაქმებლის გასაუბრებაზე თარჯიმანი კანდიდატის და დამსაქმებლის ინტერესებს თანაბრად ემსახურება და პირობებს არ „ალამაზებს“. ყველა თარჯიმანი ხელმოწერილი კონფიდენციალურობის შეთანხმებით მუშაობს; საქმიანი მოლაპარაკებების, სასამართლო და სამედიცინო შემთხვევებში კლიენტის მოთხოვნით ცალკე შეთანხმებას ვაფორმებთ, ხორვატულ ან ქართულ ენაზე.

ჯავშანი და ხანგრძლივობა

ხორვატული სინქრონისტების სიმცირის გამო სინქრონული ფორმატის ჯავშანს სულ მცირე ორი კვირით ადრე ვურჩევთ, თანმიმდევრული და ჩურჩულით თარგმანისთვის რამდენიმე დღით ადრე; გადაუდებელ სამედიცინო, სასამართლო ან დასაქმების შემთხვევებში იმავე დღესაც ვპოულობთ გამოსავალს. სინქრონი ორ თარჯიმანს და აღჭურვილობას გულისხმობს.

რომელი გვერდი გჭირდებათ შემდეგ

წერილობითი დოკუმენტების, რომლებიც ღონისძიებას, დასაქმებას ან სანოტარო მოქმედებას ახლავს, თარგმანს ხორვატული ენის მთავარ გვერდზე და ნოტარიული თარგმანის გვერდზე აღვწერთ; ხელშეკრულებებისა და სამედიცინო დოკუმენტების სპეციფიკა იურიდიული და სამედიცინო თარგმანის გვერდზეა, ხოლო წერილობითი თარგმანის მიმართულებების განსხვავება მიმართულებითი თარგმანის გვერდზე.

ხშირად დასმული კითხვები