ფინური ენის ნოტარიულად დამოწმებული თარგმანი

ფინეთსა და საქართველოს შორის თარგმანის ოფიციალურობის ორი სხვადასხვა მოდელი მოქმედებს, და ნოტარიული დამოწმების საკითხი სწორედ ამ განსხვავებიდან იწყება. ფინეთში თარგმანს ავტორიზებული მთარგმნელი (auktorisoitu kääntäjä) საკუთარი ხელმოწერითა და დამოწმების ფორმულით ავალიდურებს, საჯარო ნოტარიუსი (julkinen notaari) კი DVV-ს თანამშრომელია, რომელიც ხელმოწერებს, ასლებსა და აპოსტილს ამოწმებს და თარგმანს არ ეხება. საქართველოში ცალკე ავტორიზებული მთარგმნელის სტატუსი არ არსებობს, და თარგმანს ნოტარიუსი ამოწმებს რეესტრში აღრიცხული მთარგმნელის ხელმოწერის დადასტურებით. ვინც ამ განსხვავებას არ იცნობს, ან ორმაგ თარგმანს იხდის, ან დოკუმენტს უწყებიდან უკან იღებს. ამ გვერდზე ვაღწერთ, რას ამოწმებს ქართველი ნოტარიუსი ფინური თარგმანის შემთხვევაში, რომელ ენაზე (ფინური თუ შვედური) უნდა იყოს მთარგმნელი რეგისტრირებული, როგორ მუშაობს აპოსტილი DVV-ში, როგორ მოწმდება ელექტრონულად ხელმოწერილი ფინური ამონაწერი და როდის არის ქართული ნოტარიული თარგმანი ფინეთისთვის საკმარისი.

ორი მოდელი: ავტორიზებული მთარგმნელი და ნოტარიუსი

ფინეთის სისტემაში ავტორიზებული მთარგმნელი Opetushallitus-ის გამოცდას აბარებს კონკრეტულ ენობრივ წყვილსა და მიმართულებაზე (მაგალითად, ფინურიდან ინგლისურად, მაგრამ არა პირიქით), საჯარო რეესტრში შედის და მისი დამოწმებული თარგმანი (laillisesti pätevä käännös) ფინეთის ყველა უწყებაში ვალიდურია. ქართველი ნოტარიუსი კი ადასტურებს რეგისტრირებული მთარგმნელის ხელმოწერის ნამდვილობასა და კვალიფიკაციას, და ეს აქტი საქართველოს ყველა უწყებაში ვალიდურია. ორი სისტემა ერთმანეთს ავტომატურად არ ცნობს: ფინეთის ავტორიზებული მთარგმნელის ქართული თარგმანი საქართველოში ქართული ნოტარიული აქტის გარეშე ოფიციალურ დოკუმენტად არ ითვლება; ქართული ნოტარიული თარგმანი ფინეთში ნოტარიულ აქტზე აპოსტილით მიიღება, თუმცა Migri-სა და უნივერსიტეტების ნაწილი ავტორიზებული მთარგმნელის დამოწმებას ამჯობინებს, ხოლო DVV და სასამართლოები ხშირად ითხოვენ.

ვინ არის უფლებამოსილი ფინური თარგმანის შესრულებაზე საქართველოში

ქართველ ნოტარიუსთან თარგმანს მხოლოდ ის მთარგმნელი ამოწმებს, რომელიც კონკრეტულ ენობრივ წყვილზეა რეგისტრირებული. ფინური ენისთვის ეს ფინურ-ქართულ რეგისტრაციას ნიშნავს, რომელიც საქართველოში ერთეულ სპეციალისტს აქვს. შვედურენოვანი ფინური დოკუმენტი (ალანდის, შვედურენოვანი მუნიციპალიტეტების, Åbo Akademi-ს დოკუმენტები) შვედურზე რეგისტრირებული მთარგმნელის ხელმოწერას მოითხოვს; ორენოვანი ბლანკი, სადაც ველების სახელწოდებები ფინურად და შვედურადაა, ორივე ენის მითითებით მოწმდება. ესტონურის მთარგმნელი, რაც არ უნდა ესმოდეს ფინური, ხელს ვერ მოაწერს: ნოტარიუსი მის ხელმოწერას ფინურ ენაზე რეესტრში ვერ იპოვის.

რას ამოწმებს ნოტარიუსი ფინური თარგმანის შემთხვევაში

დამოწმებაზე მთარგმნელს თან აქვს დედანი ან მისი ასლი, სრული თარგმანი და პირადობა. ნოტარიუსი ამოწმებს რეგისტრაციას ფინურ (ან შვედურ) ენაზე, აკინძავს დედნის ასლსა და თარგმანს, ნომრავს გვერდებს და ბოლო გვერდზე ადებს დამოწმების ჩანაწერს ბეჭდით, ხელმოწერითა და რეესტრის ნომრით. ელექტრონულად ხელმოწერილი ფინური დოკუმენტის შემთხვევაში ამონაბეჭდი ისევე ეკინძება, როგორც ქაღალდის დედნის ასლი, თარგმანში კი ელექტრონული ხელმოწერის მონაცემები და გადამოწმების წყარო ცალკე ფიგურირებს. დამოწმების ფაქტი საქართველოს ნოტარიუსთა პალატის ელექტრონულ რეესტრში ნომრით მოწმდება, რაც ფინეთის უწყებისთვისაც გამოსადეგია.

აპოსტილი ფინეთში: DVV-ს საჯარო ნოტარიუსი

ფინეთი აპოსტილის კონვენციის წევრია 1985 წლიდან. აპოსტილს ფინეთში DVV-ს საჯარო ნოტარიუსები გასცემენ ნებისმიერ ოფიციალურ დოკუმენტზე: DVV-ს ამონაწერზე, Vero-სა და Kela-ს ცნობებზე, დიპლომზე, სასამართლო გადაწყვეტილებაზე, ავტორიზებული მთარგმნელის თარგმანზე და ნოტარიულად დამოწმებულ ასლზე. ვინაიდან DVV-ს დოკუმენტების უმეტესობა ელექტრონულადაა, აპოსტილიც ხშირად ელექტრონულად გაიცემა და გადამოწმების კოდით მოწმდება. ქართული უწყებები ელექტრონულ აპოსტილს იღებენ, თუ თარგმანში მისი ველები და გადამოწმების წყარო მითითებულია. აპოსტილი ყოველთვის დედანს ერთვის და მხოლოდ ფინეთში; საქართველოში ფინურ დოკუმენტზე აპოსტილის დადება შეუძლებელია.

აპოსტილი საქართველოში ქართული დოკუმენტისთვის

საპირისპირო მიმართულებით ქართულ დედანს აპოსტილს იუსტიციის სახლი ადებს. თანმიმდევრობა ორნაირია: ან ჯერ დედანს ერთვის აპოსტილი და შემდეგ მთელი პაკეტი, აპოსტილის ველების ჩათვლით, ითარგმნება ფინურად (ან ინგლისურად, თუ მიმღები ამას იღებს) და ნოტარიულად მოწმდება; ან ჯერ ნოტარიულად დამოწმებული თარგმანი დგება და შემდეგ ნოტარიულ აქტს ცალკე ედება აპოსტილი. ფინეთის უწყებები, რომლებიც ავტორიზებული მთარგმნელის სისტემას არიან მიჩვეული, ხშირად აპოსტილირებულ დედანსა და ცალკე თარგმანს ითხოვენ; ამ შემთხვევაში ჩვენი თარგმანი ან ქართველი ნოტარიუსით მოწმდება და აპოსტილირდება, ან ფინეთში ავტორიზებულ მთარგმნელს გადაეცემა ხელახალი დამოწმებისთვის. შეკვეთისას ვაზუსტებთ, სად მიდის დოკუმენტი, და შესაბამის სქემას ვირჩევთ.

ინგლისური თარგმანი ფინეთისთვის: როდის საკმარისია

ფინეთის ბევრი უწყება ინგლისურ თარგმანს იღებს, და ქართული დოკუმენტის ფინურად თარგმნა ყოველთვის საჭირო არ არის. Migri ბინადრობის ნებართვისთვის ფინურ, შვედურ ან ინგლისურ თარგმანს იღებს; უნივერსიტეტების საერთაშორისო პროგრამები ინგლისურს; ბანკები და დამსაქმებლები ხშირად ინგლისურს. ფინური ან შვედური სავალდებულოა DVV-ში ქორწინების, სახელისა და ოჯახური სტატუსის რეგისტრაციისას, სასამართლოში, მუნიციპალურ სერვისებში, Valvira-ს ზოგიერთ პროცედურაში და PRH-ის ფინურენოვან ფორმებში. ინგლისურად დამოწმებული თარგმანი ჩვენთან ინგლისურზე რეგისტრირებული მთარგმნელის ხელმოწერით მოწმდება და აპოსტილირდება.

DVV-ს ამონაწერი: ერთი დოკუმენტი, რამდენიმე ფუნქცია

ფინეთში ცალკე დაბადების, ქორწინების ან ოჯახური სტატუსის მოწმობა ჩვეულებრივი გაგებით არ არსებობს: მოსახლეობის საინფორმაციო სისტემიდან ამონაწერი (ote väestötietojärjestelmästä) ერთდროულად ასახავს დაბადების თარიღსა და ადგილს, ოჯახურ სტატუსს, მეუღლესა და შვილებს, მისამართსა და მოქალაქეობას, და მისი შინაარსი მოთხოვნის მიზნის მიხედვით იცვლება. ქართული უწყება, რომელიც „დაბადების მოწმობას“ ელოდება, ამ დოკუმენტს განმარტების გარეშე ვერ ამოიცნობს. ნოტარიულად დამოწმებულ თარგმანში ვუთითებთ დოკუმენტის ფუნქციას, გამცემ სააგენტოს და მოთხოვნის მიზანს, ხოლო ველების სახელწოდებებს, თუ ორენოვანია, ორივე ენიდან ვთარგმნით. ცნობა ქორწინების დამაბრკოლებელი გარემოებების არარსებობის შესახებ (todistus avioliiton esteiden tutkinnasta) ცალკე დოკუმენტია და საქართველოში ქორწინებისთვის სწორედ ის ითხოვება.

henkilötunnus და Y-tunnus დამოწმებულ თარგმანში

ფინური პირადი კოდი (henkilötunnus, ფორმატით დღეთვეწელი-XXXX) და კომპანიის კოდი (Y-tunnus, ფორმატით 1234567-8) თარგმანში უცვლელად გადმოგვაქვს, აბრევიატურას ქართულად ვხსნით ორიგინალის ფრჩხილებში შენარჩუნებით. პირადი კოდის შუა სიმბოლო (-, +, A, B და სხვა) დაბადების საუკუნის აღნიშვნაა და მისი „გასწორება“ ტირედ კოდს არასწორს ხდის; რედაქტორი ნოტარიუსთან წასვლამდე თითოეულ სიმბოლოს ადარებს დედანს. საქართველოს ბანკი და საჯარო რეესტრი ფინელ კლიენტს ან ფინურ კომპანიას სწორედ ამ კოდებით ან პასპორტის ნომრით ახდენენ იდენტიფიცირებას.

სახელი დამოწმებულ თარგმანში

ფინური სახელები ä, ö, å ასოებით ლათინურ ჩანაწერში უცვლელი რჩება, და საქართველოს ბინადრობის ბარათი პასპორტის მანქანურად წაკითხვად ზონას ეყრდნობა, სადაც ä და ö უბრალოდ A და O ხდება (Hämäläinen - HAMALAINEN). ქართული ტრანსკრიფცია ბგერის მიხედვით იქმნება (ჰამალაინენი), ხოლო ლათინურ ჩანაწერს დოკუმენტის მიხედვით ვინარჩუნებთ. ფინელ მოქალაქეს ხშირად ორი-სამი სახელი აქვს, რომელთაგან ყოველდღიურად ერთს იყენებს, დოკუმენტში კი ყველა ფიგურირებს; თარგმანში ყველა სახელი უცვლელად რჩება, რადგან ბინადრობის ბარათი და საბანკო დოკუმენტები პასპორტს იმეორებს. დამოწმების შემდეგ ტრანსკრიფციის შეცვლა მთელი დოკუმენტის ხელახლა დამოწმებას ნიშნავს, ამიტომ პასპორტის ასლს თარგმანის დაწყებამდე ვითხოვთ.

ტიპური სცენარები

ქორწინება საქართველოში

იუსტიციის სახლი ფინელი მოქალაქისგან ითხოვს DVV-ს ცნობას ქორწინების დამაბრკოლებელი გარემოებების არარსებობის შესახებ, აპოსტილით, და მის ნოტარიულად დამოწმებულ ქართულ თარგმანს. ცნობა შეზღუდული ვადით მოქმედებს, ამიტომ თარგმანსა და აპოსტილს ერთ ციკლში ვგეგმავთ. ქორწინების შემდეგ ქართული მოწმობა აპოსტილირდება და DVV-ში რეგისტრაციისთვის ფინურად ან შვედურად ითარგმნება, ხოლო DVV ხშირად ავტორიზებული მთარგმნელის დამოწმებას ითხოვს, რომელსაც ჩვენი თარგმანი საფუძვლად ემსახურება.

ბინადრობა და ფინანსური უზრუნველყოფა

ფინელი მოქალაქე სააგენტოში წარადგენს პასპორტის, ცნობა ნასამართლობისა (rikosrekisteriote) და საფუძვლის დამადასტურებელი დოკუმენტის თარგმანს; ფინანსური უზრუნველყოფის დასადასტურებლად Kela-ს საპენსიო ცნობა, Vero-ს დაბეგვრის გადაწყვეტილება ან ბანკის ამონაწერი ითარგმნება. ამ დოკუმენტების უმეტესობა ელექტრონულია და თარგმანში გადამოწმების მონაცემები ფიგურირებს.

ფინური კომპანია საქართველოში

Oy-ს შვილობილი კომპანიის ან ფილიალის რეგისტრაციისთვის საჯარო რეესტრი ითხოვს PRH-ის სავაჭრო რეესტრის ამონაწერის (kaupparekisteriote), წესდებისა (yhtiöjärjestys) და დირექტორის უფლებამოსილების დამადასტურებელი დოკუმენტის ნოტარიულად დამოწმებულ თარგმანს. კომპანიის სახელწოდებას უცვლელად ვინარჩუნებთ და ორგანიზაციულ-სამართლებრივ ფორმას ფრჩხილებში ვხსნით (Oy - osakeyhtiö - სააქციო საზოგადოება, რომელიც ფინეთში მცირე კომპანიების სტანდარტული ფორმაცაა, ქართული შპს-ს ფუნქციური ეკვივალენტი).

ქართველი ჯანდაცვის სპეციალისტი ფინეთში

Valvira-ს პროცედურა ქართველი ექიმისა და ექთნისთვის დიპლომის, დანართის, კვალიფიკაციისა და პრაქტიკის დამადასტურებელი დოკუმენტების თარგმანს ითხოვს; ინგლისური ხშირად მიიღება, მაგრამ ზოგიერთ დოკუმენტზე ფინური ან შვედური, და ავტორიზებული მთარგმნელის დამოწმებაც. ეს პაკეტი ინდივიდუალურად იგეგმება Valvira-ს მიმდინარე მოთხოვნების მიხედვით.

ელექტრონული დოკუმენტები: ბეჭდის არარსებობა ხარვეზი არ არის

ფინეთის სააგენტოების დოკუმენტების უმეტესობა PDF-ფაილია ელექტრონული ხელმოწერითა და გადამოწმების კოდით, ბეჭდისა და ხელნაწერი ხელმოწერის გარეშე; ზოგიერთი ცნობა Suomi.fi-ს პორტალიდან იწერება. ნოტარიული დამოწმებისთვის ამონაბეჭდი ისევე ეკინძება, როგორც ქაღალდის დედნის ასლი, თარგმანში კი ვუთითებთ გამცემ სააგენტოს, ელექტრონული ხელმოწერის მონაცემებსა და გადამოწმების წყაროს. ქართული უწყება ამ მითითებით ხვდება, რომ ბეჭდის არარსებობა დოკუმენტის ფორმატია. თუ უწყება ბეჭდიან ვერსიას მაინც ითხოვს, DVV-ს საჯარო ნოტარიუსი ქაღალდის ასლს ამოწმებს და აპოსტილს ადებს.

მინდობილობა ფინეთისთვის

ქართველი მოქალაქის ან ფინეთში მყოფი ქართველის მიერ გაცემული მინდობილობა (valtakirja) ქართველ ნოტარიუსთან ქართულად დგება, ფინურად ან ინგლისურად ითარგმნება, მოწმდება და აპოსტილირდება. ფინური სამართლებრივი პრაქტიკა მინდობილობის მიმართ ფორმალურად ნაკლებად მკაცრია, ვიდრე პოსტსაბჭოთა სისტემები: ხშირად უბრალო წერილობითი მინდობილობა საკმარისია, ნოტარიული დამოწმება კი ბანკებსა და უძრავი ქონების გარიგებებში მოითხოვება. საპირისპირო მიმართულებით ფინური მინდობილობა, რომელიც ფინეთში ხშირად ნოტარიუსის გარეშეა შედგენილი, საქართველოს ნოტარიუსისთვის ქართულად ითარგმნება, ხოლო მისი ფორმალური საკმარისობა ქართული პროცედურისთვის წინასწარ უნდა დაზუსტდეს.

სასამართლო გადაწყვეტილებები

ფინეთის სასამართლოს გადაწყვეტილება (განქორწინება, ბავშვის საცხოვრებელი ადგილი, ალიმენტი, მემკვიდრეობა) საქართველოში ცნობისთვის ითარგმნება. ვინარჩუნებთ სასამართლოს სრულ დასახელებას (käräjäoikeus - რაიონული სასამართლო, hovioikeus - სააპელაციო სასამართლო, korkein oikeus - უზენაესი სასამართლო), საქმის ნომერს, ძალაში შესვლის აღნიშვნასა (lainvoimaisuus) და სარეზოლუციო ნაწილის ზუსტ ფორმულირებას. ფინეთში განქორწინება რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილებით ხდება ბრალის დადგენის გარეშე, ხოლო ბავშვის საკითხები ხშირად მუნიციპალური სოციალური სამსახურის შეთანხმებით რეგულირდება, რომელიც სასამართლო აქტთან ერთად ითარგმნება.

განათლების დოკუმენტების დამოწმება

ფინური დიპლომის, დანართისა და აბიტურის მოწმობის (ylioppilastutkintotodistus) საქართველოში აღიარებისთვის განათლების ხარისხის განვითარების ეროვნული ცენტრი დამოწმებულ თარგმანს ითხოვს, დანართში კი 0-5 ბალიანი უნივერსიტეტის, 4-10 ბალიანი სკოლის და L-E-M-C-B-A-I ასოებიანი აბიტურის შეფასების განმარტება სჭირდება. ფინური უნივერსიტეტების დიპლომები ხშირად ფინურ-ინგლისური ან სამენოვანი (ფინური, შვედური, ინგლისური) ბლანკითაა, და დამოწმება ფინური ენის რეგისტრაციით ხდება ინგლისური ჩანაწერის დამხმარე გამოყენებით; აპოსტილს დიპლომზე DVV-ს საჯარო ნოტარიუსი ადებს. საპირისპირო მიმართულებით ქართული დიპლომის ფინეთში აღიარება Opetushallitus-ის გადაწყვეტილებით ხდება და რეგულირებულ პროფესიებში ფინურ ან შვედურ თარგმანს, ავტორიზებული მთარგმნელის დამოწმებით, შეიძლება ითხოვდეს.

ცნობა ნასამართლობის შესახებ: rikosrekisteriote

ფინეთის ცნობა ნასამართლობის შესახებ (rikosrekisteriote) სამართლებრივი რეესტრის ცენტრისგან (Oikeusrekisterikeskus) გამოდის, ხშირად ელექტრონულად, და საქართველოს ბინადრობის ნებართვისთვის სავალდებულოა; ის შეზღუდული ვადით მოქმედებს და მისი ფინური ვერსია ინგლისურ ან შვედურ ვარიანტთან ერთად შეიძლება იყოს გაცემული. აპოსტილს DVV-ს საჯარო ნოტარიუსი ადებს, თარგმანი ნოტარიულად მოწმდება. ვინაიდან ვადა ითვლის, თარგმანს, აპოსტილსა და სააგენტოში წარდგენას ერთ მოკლე ციკლში ვგეგმავთ, ხოლო ელექტრონული ვერსიის შემთხვევაში გადამოწმების მონაცემები თარგმანში ცალკე ფიგურირებს.

რამდენი დამოწმებული ეგზემპლარი გჭირდებათ

ერთი ფინური დოკუმენტი საქართველოში ხშირად რამდენიმე უწყებაში მიდის, და დამოწმებული თარგმანის ორიგინალს უწყება საქმეში იტოვებს. თავიდანვე ღირს იმდენი ეგზემპლარის დამოწმება, რამდენი მიმღებიც გაქვთ: დამატებითი ეგზემპლარი ერთდროულად მოწმდება, მოგვიანებით დამატება კი, ფინური მთარგმნელის შეზღუდული ხელმისაწვდომობის გამო, დროს მოითხოვს.

რატომ ბრუნდება ფინური თარგმანი და როგორ ვასწორებთ

სხვა შემსრულებლის ნამუშევარში ყველაზე ხშირად ვხვდებით: ფინეთის ავტორიზებული მთარგმნელის თარგმანის ქართული დამოწმების გარეშე წარდგენას; DVV-ს ამონაწერის ფუნქციის განმარტების არარსებობას, რის გამოც ქართული უწყება მას „დაბადების მოწმობად“ ვერ ცნობს; ელექტრონული ხელმოწერის მონაცემების გამოტოვებას; henkilötunnus-ის შუა სიმბოლოს შეცდომას; შვედურენოვანი დოკუმენტის ფინურის მთარგმნელის ხელმოწერით დამოწმებას; ფინური აბრევიატურების უთარგმნელად დატოვებას. თითოეული გამოსწორებადია დოკუმენტის თავიდან თარგმნის გარეშე: ვადგენთ უარყოფის მიზეზს, ვასწორებთ იმ ნაწილს და ხელახლა ვამოწმებთ.

ვადები და დისტანციური შეკვეთა

სტანდარტული ფინური დოკუმენტის ნოტარიულად დამოწმებული თარგმანი ერთ-ორ სამუშაო დღეში მზადდება, ექსპრეს რეჟიმი მოკლე დოკუმენტებზე მთარგმნელის ხელმისაწვდომობის მიხედვით არის შესაძლებელი; აპოსტილის ვადა იუსტიციის სახლის გრაფიკზეა დამოკიდებული. პროცესი ონლაინ ორგანიზდება: დოკუმენტს საიტზე ატვირთავთ, გადახდას დისტანციურად ახდენთ, მზა პაკეტს კურიერით იღებთ საქართველოში ან საერთაშორისო ამანათით ფინეთში. ორიგინალის ფიზიკურად წარმოდგენა ელექტრონული ფინური დოკუმენტების შემთხვევაში, როგორც წესი, საერთოდ არ არის საჭირო.

ხშირად დასმული კითხვები