თარგმნა ფინურიდან ქართულად და ქართულიდან ფინურად

ფინურ-ქართული თარგმანის ორი მიმართულება ერთმანეთისგან პრინციპულად განსხვავდება: ფინეთიდან საქართველოში მომავალი დოკუმენტი ყოველთვის ქართულად უნდა ითარგმნოს, თუნდაც მას ინგლისური ვერსია ახლდეს, რადგან საქართველოს უწყებები მხოლოდ ქართულენოვან, ნოტარიულად დამოწმებულ თარგმანს იღებენ; საქართველოდან ფინეთში მიმავალი დოკუმენტი კი ხშირად ინგლისურად საკმარისია, და ფინური ან შვედური სამიზნე ენად მხოლოდ კონკრეტული უწყებებისთვის ირჩევა. ამ გვერდზე ორივე მიმართულებას ცალ-ცალკე განვიხილავთ: ვინ და რატომ თარგმნის ფინურიდან ქართულად, როდის არის ქართულიდან ფინურად თარგმნა ნამდვილად აუცილებელი და როდის საკმარისია ინგლისური, რა ენობრივი ხაფანგები ელის თითოეულ მიმართულებას და როგორ ვირჩევთ მთარგმნელს, როცა ფინურზე რეგისტრირებული სპეციალისტი ერთეულია.

მიმართულება პირველი: ფინურიდან ქართულად

ვინ არის კლიენტი

ფინეთის მოქალაქეები საქართველოში უვიზოდ ერთ წლამდე რჩებიან, თუმცა ბინადრობა, ქორწინება, კომპანიის რეგისტრაცია, ქონების შეძენა და ბანკის ანგარიში ქართულენოვან, ნოტარიულად დამოწმებულ თარგმანს მოითხოვს. ძირითადი ჯგუფები: ფინელი პენსიონერები და დისტანციურად მომუშავე სპეციალისტები, რომლებმაც საქართველო საცხოვრებლად აირჩიეს; ფინურ-ქართული ოჯახები; ფინური კომპანიები ენერგოეფექტურობის, ხე-ტყის, განათლების ექსპორტისა და ტურიზმის სფეროში; ფინელი სტუდენტები Erasmus+ პროგრამით; და ის ქართველები, რომლებიც ფინეთში ცხოვრობდნენ და ფინურ დოკუმენტებს (Kela-ს ცნობები, Vero-ს გადაწყვეტილებები, დიპლომები, სამედიცინო ისტორია) საქართველოში დაბრუნებისას იყენებენ.

რომელი დოკუმენტები მოდის ამ მიმართულებით

• DVV-ს ამონაწერი მოსახლეობის სისტემიდან და ცნობა ქორწინების დამაბრკოლებელი გარემოებების არარსებობის შესახებ
• პასპორტი და პირადობის ბარათი
• ცნობა ნასამართლობის შესახებ (rikosrekisteriote) ბინადრობის სააგენტოსთვის
• Kela-ს საპენსიო და სოციალური ცნობები, Vero-ს დაბეგვრის გადაწყვეტილება, ბანკის ამონაწერი
• PRH-ის სავაჭრო რეესტრის ამონაწერი, წესდება, დამფუძნებელთა გადაწყვეტილებები
• დიპლომები, დანართები, ატესტატები Opetushallitus-ისა და უნივერსიტეტებისგან
• სამედიცინო დოკუმენტები: ეპიკრიზი, პაციენტის ბარათი, Omakanta-ს ამონაბეჭდი, ექიმის ცნობა
• სასამართლო გადაწყვეტილებები, მინდობილობა, ნოტარიული აქტები
• მართვის მოწმობა და ავტომობილის სარეგისტრაციო მოწმობა

ენობრივი ხაფანგები ფინურიდან ქართულად

პირველი ხაფანგი ინსტიტუციურია: ფინური დოკუმენტი აბრევიატურებით არის გაჯერებული (DVV, Kela, Vero, PRH, TE-toimisto, Valvira, OKM), რომლებიც ქართული უწყებისთვის უცნობია და განმარტებას მოითხოვს. მეორე სტრუქტურულია: DVV-ს ამონაწერი ერთდროულად რამდენიმე ქართული დოკუმენტის ფუნქციას ასრულებს, და თარგმანში მისი დანიშნულება უნდა იყოს ახსნილი. მესამე გრამატიკულია: ფინური კომპოზიტები და 15 ბრუნვა სიტყვასიტყვით თარგმანს შეუძლებელს ხდის, ხოლო ოფიციალური ფინურის (virkakieli) ლაკონური სტილი ქართულში დაზუსტებას საჭიროებს. მეოთხე შვედურია: ორენოვანი ბლანკი ან მთლიანად შვედურენოვანი დოკუმენტი ცალკე რეგისტრაციით ითარგმნება. მეხუთე ელექტრონულობაა: ბეჭდის არარსებობა და ელექტრონული ხელმოწერა თარგმანში უნდა იყოს განმარტებული.

ვინ თარგმნის ფინურიდან ქართულად

სამიზნე ენა ქართულია, ამიტომ თარგმანს ქართულის მშობლიური მთარგმნელი ასრულებს, რომელიც ფინურს პროფესიულ დონეზე ფლობს და ნოტარიუსთან ამ ენაზეა რეგისტრირებული; რედაქციას ფინურის მშობლიური ან ფინეთში განათლებამიღებული სპეციალისტი აკეთებს, რომელიც ფინური ინსტიტუტების, ფორმების და ოფიციალური სტილის ნიუანსების სწორ გაგებას ამოწმებს. ვინაიდან ფინურზე რეგისტრირებული მთარგმნელი ერთეულია, ვადებს შეკვეთისას რეალისტურად ვასახელებთ.

მიმართულება მეორე: ქართულიდან ფინურად

ინგლისური, ფინური თუ შვედური: როგორ ავირჩიოთ სამიზნე ენა

ფინეთის სისტემა სამენოვანია პრაქტიკაში: Migri, უნივერსიტეტების საერთაშორისო პროგრამები, ბანკებისა და დამსაქმებლების უმეტესობა ინგლისურ თარგმანს იღებს; DVV ქორწინების, სახელისა და ოჯახური სტატუსის რეგისტრაციისას, სასამართლოები, მუნიციპალური სერვისები (სკოლა, ბაღი, სოციალური სამსახური), Valvira-ს ზოგიერთი პროცედურა და PRH-ის ფინურენოვანი ფორმები ფინურს ან შვედურს ითხოვს; შვედურენოვან მუნიციპალიტეტებსა და ალანდზე შვედური ბუნებრივი არჩევანია. ამიტომ ქართული დოკუმენტის ფინეთისთვის თარგმნისას პირველი კითხვა სამიზნე უწყებაა: ინგლისური ვერსია ხშირად საკმარისია, ფინური კი კონკრეტული პროცედურისთვის აუცილებელი. თუ დარწმუნებული არ ხართ, გვითხარით მიმღები, და ვურჩევთ.

ვინ არის კლიენტი ამ მიმართულებით

ქართულიდან ფინურად (ან ინგლისურად ფინეთისთვის) ყველაზე ხშირად თარგმნიან: საქართველოს მოქალაქეები, რომლებიც ფინეთში სასწავლებლად, სამუშაოდ ან ოჯახის გაერთიანებისთვის მიდიან (Migri-ს ბინადრობის პროცედურა); ქართველი ჯანდაცვის სპეციალისტები, რომლებიც Valvira-ს პროცედურას გადიან; ფინურ-ქართული ოჯახები, რომლებშიც ქართული ქორწინების ან დაბადების მოწმობა DVV-ში უნდა დარეგისტრირდეს; ქართული კომპანიები, რომლებიც ფინეთის ბაზარზე შედიან (Alko-ს შესყიდვები, PRH-ის რეგისტრაცია, სატენდერო პროცედურები); და ფინეთის მოქალაქეები, რომლებსაც საქართველოში მიღებული დოკუმენტები სამშობლოში სჭირდებათ.

რომელი ქართული დოკუმენტები ითარგმნება ფინურად

• ქორწინების და დაბადების მოწმობები DVV-ში რეგისტრაციისთვის
• ცნობა ქორწინების დამაბრკოლებელი გარემოებების არარსებობის შესახებ ფინეთში ქორწინებისთვის
• დიპლომი, დანართი, პრაქტიკის ცნობები Valvira-სა და Opetushallitus-ისთვის
• სასამართლო გადაწყვეტილებები (განქორწინება, ბავშვის საცხოვრებელი ადგილი) ფინეთის სასამართლოსა და DVV-სთვის
• ამონაწერი სამეწარმეო რეესტრიდან, წესდება, მინდობილობა PRH-ისა და ფინური პარტნიორისთვის
• პროდუქციის დოკუმენტაცია, სერტიფიკატები, ეტიკეტები Alko-სა და Tulli-სთვის (საბაჟო)
• სამედიცინო დასკვნები და ცნობები ფინეთის მუნიციპალური ჯანდაცვისთვის
• ბავშვის სკოლის ცნობები და ვაქცინაციის ბარათი ფინური სკოლისა და ბაღისთვის

ენობრივი ხაფანგები ქართულიდან ფინურად

ქართული რეალიები („იუსტიციის სახლი“, „საჯარო რეესტრი“, „სახელმწიფო სერვისების განვითარების სააგენტო“) ფინეთში პირდაპირი ანალოგის გარეშეა და აღწერით ან ფინურ ფუნქციურ ეკვივალენტს განმარტებით მოითხოვს, სადაც ცდუნება ფინური სააგენტოს სახელით ჩანაცვლებაა (მაგალითად, საჯარო რეესტრის „PRH-ად“ დაწერა), რაც არასწორია. ქართული სახელების ლათინური ჩანაწერი პასპორტს მიჰყვება და ფინურში უცვლელი რჩება, ფინური გრამატიკა კი მას ბრუნვათა სუფიქსებს უმატებს (Tbilisissä, Giorgin), რაც ოფიციალურ ტექსტში სწორად უნდა იყოს გაკეთებული. ფინური ოფიციალური სტილი ლაკონურია, და ქართული სახელშეკრულებო მრავალსიტყვაობა ფინურში შემოკლებას საჭიროებს შინაარსის დაკარგვის გარეშე. შვედური ვერსიის შემთხვევაში იგივე ლოგიკა შვედური გრამატიკით მოქმედებს.

ვინ თარგმნის ქართულიდან ფინურად

სამიზნე ენა ფინურია, ამიტომ თარგმანს ფინურის მშობლიური მთარგმნელი ასრულებს, ქართველი რედაქტორი კი ამოწმებს, რომ ქართული დედნის ყველა იურიდიული ნიუანსი სწორად იყოს გაგებული. ინგლისურ ვერსიაზე ინგლისურის მთარგმნელი მუშაობს, შვედურზე შვედურის. თუ ფინეთის უწყება ავტორიზებული მთარგმნელის დამოწმებას ითხოვს, ჩვენი თარგმანი ფინეთში ავტორიზებულ მთარგმნელს გადაეცემა ხელახალი დამოწმებისთვის, რაც თარგმანის თავიდან შესრულებაზე სწრაფია.

დამოწმება და ლეგალიზაცია მიმართულების მიხედვით

ფინურიდან ქართულად: დედანს აპოსტილი ფინეთში DVV-ს საჯარო ნოტარიუსი ადებს (ხშირად ელექტრონულად), ქართული თარგმანი კი ქართველი ნოტარიუსის მიერ მოწმდება; ფინეთის ავტორიზებული მთარგმნელის ქართული თარგმანი საქართველოში ქართული დამოწმების გარეშე არ მიიღება. ქართულიდან ფინურად: ქართულ დედანს აპოსტილს იუსტიციის სახლი ადებს, შემდეგ დგება ნოტარიულად დამოწმებული თარგმანი და საჭიროებისამებრ ნოტარიულ აქტსაც ედება აპოსტილი; ფინეთის ზოგიერთი უწყება ავტორიზებული მთარგმნელის დამოწმებას ითხოვს. საკონსულო ლეგალიზაცია არცერთი მიმართულებით არ არის საჭირო.

ქორწინება ორივე მიმართულებით

ფინურ-ქართული ოჯახის შექმნა ორივე მიმართულების დოკუმენტებს ბადებს: საქართველოში ქორწინებისთვის ფინელი მოქალაქის DVV-ს ცნობა ქართულად, ფინეთში ქორწინებისთვის ქართველი მოქალაქის ცნობა დამაბრკოლებელი გარემოებების არარსებობის შესახებ ფინურად ან ინგლისურად (DVV ამ ცნობის შინაარსსა და ფორმას ინდივიდუალურად ამოწმებს, რადგან ქართული ცნობა ფინურ „esteettömyystodistus“-ს სტრუქტურულად არ ემთხვევა); ქორწინების შემდეგ მოწმობა მეორე ქვეყნის რეესტრში რეგისტრირდება შესაბამისი თარგმანით და აპოსტილით. ბავშვის დაბადებისას იგივე ლოგიკა მოქმედებს, ხოლო გვარის არჩევის ფინური წესები (ორივე მშობლის გვარი, ორმაგი გვარი) და ქართული პრაქტიკა ერთმანეთისგან განსხვავდება, რაც რეგისტრაციამდე უნდა დაზუსტდეს.

სტუდენტური საბუთები ორივე მიმართულებით

ფინეთიდან ჩამოსული სტუდენტი დიპლომს 0-5 ბალიანი უნივერსიტეტის ან 4-10 ბალიანი სკოლის შეფასებით წარადგენს, ECTS-კრედიტებით; ქართული უნივერსიტეტი და ეროვნული ცენტრი შეფასების სისტემის განმარტებას ითხოვს, რომელსაც შენიშვნად ვამატებთ. საპირისპირო მიმართულებით ქართველი აბიტურიენტი Studyinfo-ს სისტემით ინგლისურ თარგმანს წარადგენს, ხოლო პროფესიული აღიარებისთვის (Opetushallitus-ის გადაწყვეტილება რეგულირებულ პროფესიებზე) ფინური ან შვედური თარგმანი და ავტორიზებული მთარგმნელის დამოწმება შეიძლება იყოს საჭირო. ქართული 100-ქულიანი და ECTS-ზე დაფუძნებული დანართი ფინურ სისტემასთან შედარებას ამარტივებს.

ჯანდაცვის სპეციალისტები: ქართველი ექიმები და ექთნები ფინეთში

ფინეთი ჯანდაცვის სპეციალისტებს აქტიურად იზიდავს, და ქართველი ექიმებისა და ექთნებისთვის Valvira-ს პროცედურა ორივე მიმართულების დოკუმენტებს მოიცავს: ქართული დიპლომი, დანართი, რეზიდენტურის სერტიფიკატი, პრაქტიკის ცნობები და ცნობა ნასამართლობა ინგლისურად ან ფინურად Valvira-სთვის, ხოლო ფინური ენის ტესტის (YKI) სერტიფიკატი, Valvira-ს გადაწყვეტილება და ფინური დამსაქმებლის ხელშეკრულება ქართულად საქართველოს უწყებებისთვის, თუ სპეციალისტი შემდეგ ბრუნდება. Valvira ევროკავშირის გარეთ მიღებული კვალიფიკაციისთვის დამატებით გამოცდებსა და ენობრივ მოთხოვნებს ითვალისწინებს, და დოკუმენტების პაკეტი მიმდინარე მოთხოვნების მიხედვით ინდივიდუალურად იგეგმება.

ბიზნეს კეისები: Alko, PRH და ორმხრივი ხელშეკრულებები

ქართული ღვინის კომპანია ფინეთის ბაზარზე Alko-ს (სახელმწიფო ალკოჰოლის მონოპოლია) შესყიდვის პროცედურით შედის, სადაც პროდუქციის დოკუმენტაცია, ანალიზის სერტიფიკატები და ეტიკეტების ტექსტი ფინურ, შვედურ და ინგლისურ ენებზე ითხოვება; ფინეთის საბაჟო (Tulli) და სურსათის უსაფრთხოების სამსახური (Ruokavirasto) ევროკავშირის სტანდარტებს იყენებს. ფინური Oy-ს საქართველოში რეგისტრაციისას სავაჭრო რეესტრის ამონაწერი ქართულად, ქართული კომპანიის ფინეთში რეგისტრაციისას PRH-ის ფორმები ფინურად ან შვედურად. ხელშეკრულება ორ სვეტად დგება, და ფინური სახელშეკრულებო პრაქტიკის ლაკონურობა (ზოგადი პირობებზე მითითება, კოლექტიური ხელშეკრულებების ჩართვა) ქართულ ტექსტში განმარტებას საჭიროებს. ერთი პროექტ-მენეჯერი ორივე მიმართულებას კოორდინირებს.

Migri-ს პროცედურა: რომელი დოკუმენტი რომელ ენაზე

ფინეთის ბინადრობის ნებართვა (oleskelulupa) სამუშაოს, სწავლის ან ოჯახის გაერთიანების საფუძვლით Migri-ს ელექტრონულ სისტემაში (Enter Finland) ივსება, სადაც ქართული დოკუმენტების თარგმანი ფინურ, შვედურ ან ინგლისურ ენაზე იტვირთება. ინგლისური აქ სტანდარტული არჩევანია, ხოლო Migri ავტორიზებული ან ოფიციალური მთარგმნელის დამოწმებას ითხოვს, რომლისთვისაც ქართული ნოტარიული დამოწმება აპოსტილით მიიღება. ოჯახის გაერთიანებისას ქორწინებისა და დაბადების მოწმობები, ცნობა ნასამართლობა, ფინანსური უზრუნველყოფის დოკუმენტები და, ზოგ შემთხვევაში, ურთიერთობის დამადასტურებელი მასალა ითარგმნება; სამუშაო ნებართვისას შრომითი ხელშეკრულება ფინელ დამსაქმებელთან (ხშირად უკვე ფინურად ან ინგლისურად) და კვალიფიკაციის დოკუმენტები. თარგმანის ენას Migri-ს პროცედურის ტიპისა და შემდგომი გამოყენების (DVV, Kela, სკოლა) მიხედვით ვირჩევთ.

ავტომობილი და მართვის მოწმობა

ფინური მართვის მოწმობა ევროკავშირის ფორმატისაა და საქართველოში დროებით ძალაშია; ბინადრობის მიღების შემდეგ მისი შეცვლა თარგმანს მოითხოვს, სადაც კატეგორიები ორიგინალ აღნიშვნებით რჩება. ავტომობილის ფინეთიდან შემოყვანისას სარეგისტრაციო მოწმობის (Traficom) და ნასყიდობის თარგმანია საჭირო; საპირისპირო მიმართულებით ქართული მართვის მოწმობა ფინეთში შეზღუდული ვადით მოქმედებს და მისი შეცვლა Traficom-ის პროცედურით ინგლისურ ან ფინურ თარგმანს ითხოვს. VIN-კოდისა და ძრავის ნომრის სიმბოლო-სიმბოლო გადატანა რედაქტორის ცალკე ეტაპია.

თარიღები, ვალუტა და მისამართები

ფინური დოკუმენტები თარიღს დღე.თვე.წელი ფორმატით წერს, ვალუტა ევროა, თანხები ათწილადის მძიმით და ათასების ინტერვალით (1 234,56 €). ფინურ მისამართებში ქუჩა (katu, tie), საფოსტო კოდი (ხუთნიშნა) და მუნიციპალიტეტი ფიგურირებს, ორენოვან მუნიციპალიტეტებში კი ქუჩის სახელწოდება ორივე ენაზეა (Mannerheimintie / Mannerheimvägen); თარგმანში ორიგინალ ფორმას ვტოვებთ და ფრჩხილებში ქართულ ტრანსკრიფციას ვამატებთ. ფინური სააგენტოების სახელწოდებები ხშირად სამ ენაზეა (ფინური, შვედური, ინგლისური), და თარგმანში ქართულ ეკვივალენტს ორიგინალის ფრჩხილებში შენარჩუნებით ვიყენებთ.

სამედიცინო დოკუმენტები ორივე მიმართულებით

ფინეთიდან ჩამოსული პაციენტის ან დაბრუნებული ქართველის Omakanta-ს ამონაბეჭდი, ეპიკრიზი და ვაქცინაციის ჩანაწერი ფინურიდან ქართულად ითარგმნება კლინიკის, ბაღისა და სკოლისთვის, ფინური სამედიცინო აბრევიატურების განმარტებით და ICD-კოდების შენარჩუნებით. ქართული კლინიკის დასკვნა, ოპერაციის ოქმი და ინვოისები კი ფინეთის მუნიციპალური ჯანდაცვისა და Kela-სთვის ფინურად ან ინგლისურად, სადაც პროცედურების დასახელებისა და თანხების ზუსტი შესაბამისობა ანაზღაურების პროცედურაში გადამწყვეტია. Valvira-ს პაკეტი ორივე მიმართულების ელემენტებს აერთიანებს და ცალკე იგეგმება.

ტიპური შეცდომები მიმართულების არჩევისას

• ქართული საბუთის ფინურად თარგმნა Migri-სთვის, სადაც ინგლისურიც საკმარისი იყო
• ქართული ქორწინების მოწმობის ინგლისურად თარგმნა DVV-სთვის, სადაც ფინური ან შვედური მოითხოვეს
• ფინეთის ავტორიზებული მთარგმნელის ქართული თარგმანის საქართველოში ნოტარიული დამოწმების გარეშე წარდგენა
• საჯარო რეესტრის „PRH-ად“ და იუსტიციის სახლის „DVV-ად“ ჩანაცვლება თარგმანში განმარტების ნაცვლად
• შვედურენოვანი ფინური დოკუმენტის ფინურის მთარგმნელისთვის გადაცემა
• ელექტრონული ხელმოწერის მონაცემების გამოტოვება ფინური დოკუმენტის თარგმანში

ტურისტული და საგანმანათლებლო მასალები

ფინელი ვიზიტორებისთვის ქართული ტუროპერატორები ინგლისურენოვან მასალებს ხშირად უკვე ფლობენ, ფინურენოვანი მასალა კი უფროსი თაობის ტურისტებისთვის, ფინური სასწავლებლების სასწავლო ვიზიტებისთვის და განათლების ექსპორტის პროექტებისთვის შეგნებული არჩევანია. ეს ქართულიდან ფინურად თარგმნის ის კატეგორიაა, სადაც მარკეტინგული ენა ფინური ლაკონურობის სტანდარტს უნდა მიჰყვებოდეს, და სადაც მშობლიური ფინელი მთარგმნელი ქართველი მარკეტინგის რედაქტორთან ერთად მუშაობს. საპირისპირო მიმართულებით ფინური საგანმანათლებლო მასალები (მასწავლებელთა გადამზადების პროგრამები, სასწავლო გეგმების მოდელები) ქართული სკოლებისა და სამინისტროსთვის ქართულად ითარგმნება.

ტერმინთა ბაზა მუდმივი კლიენტებისთვის

ფინეთთან რეგულარულად მომუშავე კომპანიებისა და ჯანდაცვის სპეციალისტებისთვის ორმხრივ ტერმინოლოგიურ ბაზას ვქმნით: ინსტიტუტების სახელწოდებები, თანამდებობები, კვალიფიკაციები, სახელშეკრულებო ფორმულირებები ოთხ სვეტად (ქართული, ფინური, შვედური, ინგლისური) ერთხელ შეთანხმებული ფორმით ინახება და ყოველ ახალ დოკუმენტში უცვლელად გამოიყენება. ბაზა კლიენტის საკუთრებაა.

ვადები მიმართულების მიხედვით

ფინურიდან ქართულად სტანდარტული ერთგვერდიანი დოკუმენტი ერთ-ორ სამუშაო დღეში მზადდება; ექსპრესი მოკლე დოკუმენტებზე მთარგმნელის ხელმისაწვდომობის მიხედვით არის შესაძლებელი. ქართულიდან ფინურად, მშობლიური მთარგმნელისა და რედაქციის ორმაგი ეტაპის გამო, ორი-სამი სამუშაო დღეა; ინგლისური ვერსია ერთ სამუშაო დღეში. ფინური ტექსტი ქართულთან შედარებით კომპაქტურია, ამიტომ ქართულიდან ფინურად თარგმნისას საბოლოო მოცულობა ხშირად დედანზე ნაკლები გამოდის.

ხშირად დასმული კითხვები