საგადასახადო დეკლარაცია და საბანკო ამონაწერი ის ორი დოკუმენტია, რომლითაც კომპანია საკუთარ ფინანსურ დისციპლინას ადასტურებს: გადასახადები გადახდილია, ბრუნვა რეალურია, ფული ლეგალური წყაროდანაა. მათ ითხოვს უცხოური ბანკი ანგარიშის გახსნისას, საგადასახადო ორგანო ორმაგი დაბეგვრის შეთანხმების გამოყენებისას, ინვესტორი due diligence პროცესში და სატენდერო კომისია საკვალიფიკაციო ეტაპზე. მათი თარგმანი განსაკუთრებული ამოცანაა: მთარგმნელმა უნდა იცოდეს, რას ნიშნავს ქართული დეკლარაციის თითოეული ველი და როგორ ეწოდება იმავე ცნებას მიმღები ქვეყნის საგადასახადო სისტემაში.
ქართული საგადასახადო დეკლარაციები და მათი უცხოური შესატყვისები
საქართველოს საგადასახადო სისტემას რამდენიმე თავისებურება აქვს, რომელიც უცხოელი მკითხველისთვის თავისთავად გასაგები არ არის და თარგმანში ზუსტ ტერმინოლოგიას ან მოკლე განმარტებას მოითხოვს:
- მოგების გადასახადის დეკლარაცია: საქართველოში 2017 წლიდან მოქმედი ესტონური მოდელით მოგება მხოლოდ განაწილებისას იბეგრება და დეკლარაცია ყოველთვიურია. უცხოელი ბუღალტრისთვის, რომელიც წლიურ დეკლარაციას ელოდება, ამ განსხვავების მითითება აუცილებელია
- დამატებული ღირებულების გადასახადის დეკლარაცია: დარიცხული და ჩასათვლელი დღგ (output / input VAT), ჩათვლა (VAT credit), ზედმეტად გადახდილი თანხის დაბრუნება (VAT refund)
- საშემოსავლო გადასახადის დეკლარაცია: წყაროსთან დაკავებული გადასახადი (withholding tax) დაქირავებულთა ხელფასებზე და არარეზიდენტებისთვის გადახდილ თანხებზე
- ქონების გადასახადის დეკლარაცია და აქციზის დეკლარაცია
- შეჯერების აქტი შემოსავლების სამსახურთან: დოკუმენტი, რომელსაც ბევრ ქვეყანაში პირდაპირი ანალოგი არ აქვს და თარგმანში ჩვეულებრივ "tax account reconciliation statement"-ის სახით გადადის
- ცნობა საგადასახადო დავალიანების არარსებობის შესახებ (tax clearance certificate) და საგადასახადო რეზიდენტობის ცნობა (certificate of tax residence)
საპირისპირო მიმართულებით ვთარგმნით უცხოურ დეკლარაციებსა და საგადასახადო ორგანოების დოკუმენტებს ქართულად: ამერიკული Form 1120 და 1040, ბრიტანული CT600 და SA100, გერმანული Steuerbescheid, თურქული და სხვა ქვეყნების დეკლარაციები, რომლებიც საქართველოში უცხოელი პარტნიორის, დამფუძნებლის ან თანამშრომლის საგადასახადო სტატუსის დასადასტურებლადაა საჭირო.
საგადასახადო ტერმინოლოგია, სადაც შეცდომა სერიოზულ შედეგს იწვევს
- დასაბეგრი ბაზა (taxable base) და დასაბეგრი შემოსავალი (taxable income)
- საანგარიშო პერიოდი (tax period / reporting period)
- საგადასახადო დავალიანება (tax arrears), ჯარიმა (penalty) და საურავი (late payment interest): ეს სამი ცნება ერთმანეთისგან მკაცრად უნდა გაიმიჯნოს
- ზედმეტად გადახდილი თანხა (overpayment) და მისი ჩათვლა ან დაბრუნება
- გადასახადის შეღავათი (tax relief), გათავისუფლება (exemption) და ჩათვლა (credit): სამი განსხვავებული მექანიზმი, რომელიც ხშირად ერთ სიტყვად ითარგმნება არასწორად
- ორმაგი დაბეგვრის თავიდან აცილების შეთანხმება (double taxation treaty, DTT)
- მუდმივი დაწესებულება (permanent establishment)
- სატრანსფერო ფასწარმოქმნა (transfer pricing) და საბაზრო პრინციპი (arm's length principle)
- მოგების გადასახადი (corporate income tax) და საშემოსავლო გადასახადი (personal income tax): ინგლისურ "income tax"-ს ორივე შესატყვისი აქვს და კონტექსტი განსაზღვრავს სწორს
კორპორატიული საბანკო ამონაწერების თარგმანი
საბანკო ამონაწერი ხშირად ათეულობით ან ასეულობით გვერდს მოიცავს, სადაც ყოველი სტრიქონი ცალკე ტრანზაქციაა. თარგმანში მთავარი გამოწვევა არა ცალკეული სიტყვის სირთულე, არამედ სტრუქტურის სრული შენარჩუნება და მთელ დოკუმენტში აბსოლუტური თანმიმდევრულობაა.
რას შეიცავს ამონაწერი და როგორ ითარგმნება
- ანგარიშის რეკვიზიტები: ანგარიშის ნომერი, IBAN, SWIFT/BIC კოდი და ბანკის დასახელება უცვლელი რჩება
- საწყისი და საბოლოო ნაშთი (opening / closing balance), დებეტური და კრედიტული ბრუნვა (debit / credit turnover)
- გადახდის დანიშნულება (purpose of payment): ველი, სადაც ყველაზე მეტი შემოკლება, ინვოისის ნომერი და თავისუფალი ტექსტია და სადაც მთარგმნელის ცოდნა რეალურად ჩანს
- კონტრაგენტების დასახელებები: კომპანიების სახელები არ ითარგმნება, ისინი სამეწარმეო რეესტრში რეგისტრირებული ლათინური ფორმით ან სტანდარტული ტრანსლიტერაციით გადადის და მთელ დოკუმენტში ერთნაირად იწერება
- საკომისიო და საბანკო მომსახურების ხარჯები (fees and charges), კონვერტაციის კურსი (exchange rate)
- ვალუტის კოდები ISO 4217 სტანდარტით (GEL, USD, EUR, TRY, CNY)
მონათესავე საბანკო დოკუმენტები
ამონაწერთან ერთად ხშირად საჭიროა საბანკო ცნობის (bank reference letter), საკრედიტო ხელშეკრულების, საკრედიტო ხაზისა და ოვერდრაფტის პირობების, საბანკო გარანტიის (bank guarantee), აკრედიტივის (letter of credit), რომელიც ხშირად საბაჟო და საიმპორტო დოკუმენტაციასთან ერთად წარედგინება ბანკს, და სადეპოზიტო სერტიფიკატის თარგმანი. ამ დოკუმენტებში საბანკო ტერმინოლოგია იურიდიულს ერწყმის და თარგმანი ორივე დარგის ცოდნას მოითხოვს.
ვინ და რატომ ითხოვს ამ დოკუმენტების თარგმანს
- უცხოური ბანკები: KYC და AML პროცედურებისთვის კორპორატიული ანგარიშის გახსნისას ან მსხვილი ტრანზაქციის განხორციელებისას ბანკი ბრუნვისა და ფულის წარმომავლობის დადასტურებას ითხოვს
- უცხოური საგადასახადო ორგანოები: ორმაგი დაბეგვრის შეთანხმებით შეღავათის მისაღებად ან წყაროსთან დაკავებული გადასახადის დასაბრუნებლად ქართული რეზიდენტობის ცნობა და დეკლარაციები ითარგმნება
- ჯგუფის სათაო კომპანიები: სატრანსფერო ფასწარმოქმნის დოკუმენტაცია და საგადასახადო შეჯერება ჯგუფის საგადასახადო დეპარტამენტისთვის
- ინვესტორები და მყიდველები: საგადასახადო due diligence გარიგების დახურვამდე, ჩვეულებრივ აუდიტორულ დასკვნასა და საბალანსო უწყისებთან ერთად
- სატენდერო კომისიები: საგადასახადო დავალიანების არარსებობის ცნობა და ფინანსური ბრუნვის დადასტურება საკვალიფიკაციო მოთხოვნაა
- საერთაშორისო არბიტრაჟი და სასამართლო: ფინანსური დავებისას საბანკო ამონაწერი მტკიცებულებაა და მისი თარგმანი ნოტარიულად უნდა იყოს დამოწმებული
კონფიდენციალურობა: საბანკო და საგადასახადო საიდუმლოება
საბანკო ამონაწერი და დეკლარაცია კომპანიის ყველაზე მგრძნობიარე ინფორმაციას შეიცავს: ვისთან, რამდენად და რა მიზნით ხდება ანგარიშსწორება. ფინანსური და ბიზნეს თარგმანის მიმართულების ყველა შემსრულებელი ხელმოწერილი კონფიდენციალურობის შეთანხმების ფარგლებში მუშაობს, ფაილები დაშიფრული არხით გადაიცემა, პროექტზე წვდომა მხოლოდ უშუალო შემსრულებლებს აქვთ და დასრულების შემდეგ ფაილები შეთანხმებულ ვადაში იშლება. მოთხოვნისას კლიენტის საკუთარი NDA ფორმა სამუშაოს დაწყებამდე იწერება.
დამოწმება და ვადები
უცხოურ ბანკში, საგადასახადო ორგანოში ან სასამართლოში წარსადგენი თარგმანი ნოტარიულად მოწმდება და საჭიროების შემთხვევაში აპოსტილის პროცედურაზე კონსულტაციას ვუწევთ. ერთი დეკლარაცია ან საბანკო ცნობა ჩვეულებრივ 1 სამუშაო დღეში მზადდება, მოცულობითი ამონაწერის ვადა კი გვერდების რაოდენობაზეა დამოკიდებული. ბანკის ან საგადასახადო ორგანოს მოთხოვნას ხშირად მოკლე ვადა აქვს, ამიტომ ექსპრეს მომსახურება აქ სტანდარტული პრაქტიკაა.
ხშირად დასმული კითხვები
საჭიროა თუ არა მთელი საბანკო ამონაწერის თარგმნა, თუ მხოლოდ ნაწილის?
ეს მიმღები მხარის მოთხოვნაზეა დამოკიდებული. ბანკები და საგადასახადო ორგანოები, როგორც წესი, სრულ ამონაწერს ითხოვენ კონკრეტული პერიოდისთვის, ხოლო ინვესტორისთვის ან არბიტრაჟისთვის შესაძლებელია მხოლოდ შერჩეული ტრანზაქციების თარგმანი. ნაწილობრივი თარგმანისას დოკუმენტში ეს მკაფიოდ აღინიშნება.
როგორ ითარგმნება ესტონური მოდელის მოგების გადასახადი უცხოელი ბუღალტრისთვის?
ტერმინი "მოგების გადასახადი" ითარგმნება როგორც corporate income tax, ხოლო თარგმანს მოკლე შენიშვნა ერთვის, რომ საქართველოში მოგება მხოლოდ განაწილებისას იბეგრება და დეკლარაცია ყოველთვიურია. ეს უცხოელ მკითხველს ყოველთვიური ნულოვანი დეკლარაციების არასწორად ინტერპრეტაციისგან იცავს.
ითარგმნება თუ არა კომპანიების დასახელებები საბანკო ამონაწერში?
არა. კონტრაგენტების დასახელებები რეესტრში რეგისტრირებული ლათინური ფორმით ან სტანდარტული ტრანსლიტერაციით გადადის და მთელ დოკუმენტში ერთნაირად იწერება, რათა მიმღებმა ბანკმა ან აუდიტორმა ტრანზაქციები უპრობლემოდ დააკავშიროს.
შესაძლებელია თუ არა rs.ge-დან ჩამოტვირთული ელექტრონული დეკლარაციის თარგმანის ნოტარიულად დამოწმება?
დიახ. ელექტრონულად გენერირებული დეკლარაცია და შემოსავლების სამსახურის ცნობა ორიგინალის ამონაბეჭდის სახით ერთვის თარგმანს და ნოტარიულად მოწმდება; მიმღების მოთხოვნისას აპოსტილის პროცედურაზეც ვუწევთ კონსულტაციას.
რამდენ ხანში მზადდება ასგვერდიანი საბანკო ამონაწერის თარგმანი?
მოცულობითი ამონაწერი ჩვეულებრივ რამდენიმე სამუშაო დღეს მოითხოვს. სასწრაფო შემთხვევებში პარალელური გუნდით ვმუშაობთ, სადაც კონტრაგენტების სახელებისა და შემოკლებების ერთიანი ბაზა თანმიმდევრულობას უზრუნველყოფს.
რომელ ენებზე ითარგმნება საგადასახადო და საბანკო დოკუმენტაცია?
ინგლისურ, გერმანულ, რუსულ, თურქულ, ფრანგულ, ჩინურ და სხვა ენებზე ორივე მიმართულებით, მიმღები ქვეყნის საგადასახადო ტერმინოლოგიის გათვალისწინებით.
გამოგვიგზავნეთ დეკლარაციის ან ამონაწერის ელექტრონულ ვერსიას და მიუთითეთ, სად წარადგენთ და რომელი პერიოდისთვის: გეტყვით, საჭიროა თუ არა სრული ამონაწერი, რა დამოწმება სჭირდება მიმღებ მხარეს, და მზა დოკუმენტს შეთანხმებულ ვადაში გადმოგცემთ.